Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/400 K.2026/689

Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ve 03/12/2025 tarihli kararı aleyhine davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş ve talebin süresinde olduğu anlaşılmakla; yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan dava dilekçesinde özetle; davacının tüketici olup, davalı şirket ile 05/03/2018 tarihinde satış vadi sözleşmesi imzalayarak ... ilçesi ... Mah. ... ada ... parselde bulunan ... blok zemin kat ... nolu ticari nitelikli bağımsız bölümü satın aldığını, sözleşme bedelini tamamen ödediğini, ancak taşınmazın teslim edilmediği gibi rayiç kira bedelinin de ödenmediğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 150.000,00 TL rayiç kira tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın dükkan niteliğinde olması sebebiyle eldeki uyuşmazlık yönünden tüketici mahkemelerinin görevli olmadığını, esasa ilişkin olarak da sözleşmede taraflarca mutabık kalınan sürelerin ön ödemeli konut satışları hakkında yönetmelik ile belirlenen 48 aylık süre içerisinde kalmakla haksız şart olarak kabul edilemeyeceğini, sözleşmenin 4.7.

Maddesinde mücbir sebep olmasa dahi teslim süresinin 180 gün kadar ertelenebileceğinin belirtildiğini, davacının her ihtimalde 28/06/2020 tarihine kadar kira tazminatı ya da teslim talep etme hakkı bulunmadığının tartışmasız olduğunu, ayrıca teslimin yapılması için 120 gün gerekebileceğinin hüküm altına alındığını, bu bağlamda da davacının her ihtimalde 26/10/2020 tarihine kadar kira tazminatı ya da teslim talep etme hakkı bulunmadığını, covid-19 salgını nedeniyle müvekkil şirket idaresi tarafından birçok tedbir alındığını ve işçi sayısında azalmalar olduğunu,

sokağa çıkış yasaklarının da inşaatta gecikme olmasına sebebiyet verdiğini beyanla, davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI VE GEREKÇESİ :Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı, 03/12/2025 Tarihli kararı ile; "davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nun 114/1-c ve 115/ 2 maddesi uyarınca usulden reddine, görevli mahkemenin antalya asliye hukuk mahkemesi olduğuna, karar kesinleştiğinde ve hmk.nun 20. maddesi uyarınca kesinleşme tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize başvurularak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde, dosyanın görevli Antalya Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun ihtarına, harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine"karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde sunulan istinaf dilekçesi ile; davacının tacir kaydının bulunduğunu ve dava konusu taşınmazı ticari amaçla edindiğini belirterek Türk Ticaret Kanunu Madde 12/3 kapsamında tacir sayılması gerektiğini, bu nedenle uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerekirken görevsizlik kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek hukuka aykırı olan ilk derece mahkemesi görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 355/1 maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin olarak yapılan incelemede; Dava, ön ödemeli konut satış sözleşmesinden kaynaklanan, geç kalınmadan dolayı kira tazminatının tahsili talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve toplanan delillere göre. "6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı tarafından Mahkememize sözleşmeden kaynaklı tazminat davası açılmış ise de: davalı tacir olmakla birlikte davacının TTK'nın 4. maddesi kapsamında tacir olmadığı, sözleşme tarihi 2020 olup bu tarihte vergi kaydı dahi bulunmadığı, 2024 yılından itibaren gayrimenkul sermaye iradı mükellefiyeti olduğu anlaşılmış, bu halde TTK'nın 4. maddesi uyarınca uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olmadığı,

davanın mutlak ticari dava türlerinden de olmadığı belirlenmekle, davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğu" gerekçesiyle "davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK.nun 114/1-c ve 115/ 2 maddesi uyarınca usulden reddine, görevli mahkemenin antalya asliye hukuk mahkemesi olduğuna, karar kesinleştiğinde ve hmk.nun 20. maddesi uyarınca kesinleşme tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize başvurularak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde, dosyanın görevli Antalya Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun ihtarına, harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece değerlendirilmesine" karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı deliller ile kanuni gerektirici sebeplere, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, istinaf incelemesinin istinaf sebepleri ve kamu düzenine aykırılıklar ile sınırlı olarak yapılmasına; dava konusu uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde olmaması ve dava konu sözleşme tarihinde davacının tacir sıfatının bulunmaması nedeniyle nispi ticari dava kapsamında da değerlendirilememesine, bu sebeple uyuşmazlığın çözümünde asliye ticaret mahkemelerinin görevli olmamasına, sözleşmeye konu taşınmazın dükkân niteliğinde olması nedeniyle tüketici mahkemelerinin de görevli bulunmamasına,

tarafların sıfatı ile uyuşmazlığın niteliği dikkate alındığında uyuşmazlığın çözümünde genel görevli asliye hukuk mahkemelerinin görevli olmasına göre, ilk derece mahkemesince verilen görevsizlik kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.