Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2020/1307 K.2022/1722

Davacı vekili; davalı ... sigorta nezdinde ZMMS ile sigortalı davalı ...'in maliki ve işleteni, diğer davalı ...'un sevk ve idaresindeki kamyonetin davacının kullandığı motosiklete çarpması sonucu yaralandığını, başvuru üzerine davalı sigorta şirketince 01/07/2015 günü yapılan 27.969,34 TL ödemenin müvekkilinin uğramış olduğu zararı karşılamadığını ileri sürerek davalı sürücünün tam kusuru ile sebebiyet verdiği kazada uğranılan geçici ve kalıcı iş göremezlik zararı nedeniyle şimdilik 1.000TL işgöremezlik tazminatının tüm davalılardan,

25.000TL manevi tazminatın ise araç maliki ve sürücüsünden müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiş, 02/03/2020 tarihli dilekçe ile sigorta ile yapılan sulh gereği, 25/02/2020 tarihinde 28.6050TL tazminat ödenerek davanın maddi tazminat yönüyle konusuz kaldığını belirtmiştir.

Davalı şirket vekili; kayden malik oldukları kazaya karışan aracın şoförsüz olarak kaza tarihini de kapsar şekilde ...Şirketine kiraya verildiğini, işletenlik sıfatının kiracı şirkette olduğunu savunarak istemin husumetten reddini istemiştir.

Davalı ... vekili; aracı kullanan müvekkilinin kazada kusuru olmadığını, istenen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu savunmuştur.

Davalı Sigorta şirketi vekili; yargılama sırasında aktüer hesabı uyarınca müvekkilinin davacıya ödeme yaptığını ve sorumluluğunun kalmadığını savunmuştur.

Mahkemece; maddi tazminat davası konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 5.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı ...'dan tahsiline, davalı ... Şirketi yönünden ise zarara sebep olan araç uzun süreliğine kiraya verildiğinden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine ve bu davalı yararına vekalet ücretine hükmolunmuştur.

İstinaf eden davacı vekili; aracın kayden maliki olan davalı şirket yönüyle istemin husumetten reddinin ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu kusuru kabul etmediklerini ve hükmedilen manevi tazminatın çok düşük olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Dava, trafik kazası nedenli maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Duruşma açılmasını gerektiren sebep bulunmadığından HMK'nın 353. ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler kamu düzeni ve istinaf nedenleriyle sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür.

Buna göre;

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, usule ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle kanıtların toplanması ve değerlendirilmesinde bir usulsüzlük görülmemesine, mahkemenin ilamda yazılı şekilde ortaya koyduğu takdirine, aracın kayıt maliki ...

Şirketi tarafından araç uzun (1 yıl) süreliğine kiraya verilmekle bu süre zarfında araç üzerinde işleten sıfatı bulunmadığından, onun yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine, yargılama sırasında temin edilen ve hükme dayanak kılınan rapordaki kusur tespitinin olayın oluş şekline uygun düşmesine, mahkemenin değerlendirmesi ve vardığı neticede istinaf nedenleri yönüyle usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bentler dışında kalan istinaf itirazlarının esastan reddi gerekir.

2-TBK'nın 56/1 madde ve bendine göre bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda hakim olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. TMK'nın 4. maddesine göre ise kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hakim hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.

Bu düzenlemelere göre manevi tazminat tayin ve takdir edilirken manevi tazminatın 22/06/1966 gün ve 7/7 sayılı İBK'da belirlenen acı ve üzüntüyü gidermek, bir huzur ve tatmin duygusu yaratma amacı ile gelişen hukukta benimsenen zararları tamamlama ve denkleştirme ve aynı zamanda caydırıcılık işlevlerinin göz önünde bulundurulması gerekir.

Tazminatı doğuran olayın işleniş biçimi, sonuçları, meydana getirdiği etkiler, kusur ve sorumluluk oranları, tarafların sosyal konumları, aile ilişkileri, yaptıkları meslekler, gelir durumları, paranın satın alma gücü gibi olgular da manevi tazminatın takdirinde etkili olan etmenlerdir.

Manevi tazminat tutarının incelenmesinde; davalı sürücünün %75 oranında asli kusurlu olduğu kaza neticesinde davacının vücudunda kemik kırığı oluşacak şekilde, BTM ile giderilemeyecek düzeyde yaralanmasına ve %8,1 maluliyet meydana gelmesine, davacının 4 ay geçici iş göremezliğe maruz kalmasına, yanların dosyaya yansıyan ekonomik düzeylerine, kaza tarihine, paranın satın alma gücünün olay tarihine göre ciddi oranda azalmış olmasına ve diğer verilere göre mahkemece hükmolunan manevi tazminat miktarı azdır.

Davacı vekilinin bu yöne ilişen itirazları yerindedir.

3-Davalı ... Şirketi lehine hükmedilen vekalet ücreti yönünden; anılan davalı şirket, kaza tarihinde aracın kayıt maliki olup, davacı yan buna dayanarak davayı ona da yöneltmiş, ancak davalı ... Şirketi tarafından sunulan cevap dilekçesi ve ekleriyle aracın uzun süreli olarak ihbar olunan şirkete kiraya verildiği anlaşılmıştır. Bu kira ilişkisini bilmesi davacıdan beklenemeyeceğinden, kayıt malikini işleten olarak kabul edip davasını ona yöneltmesi mazur görülerek aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken, yanılgılı şekilde vekalet ücreti takdiri hatalı olmuştur. Davacı vekilinin bu yöne ilişen itirazları da yerindedir.

4-HMK'nın 353/1-b,2 madde ve bendine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir.

5-Açıklandığı üzere; davacının kusur oranları ile davalı ... Şirketinin işletenlik sıfatına yönelik yaptığı istinaf itirazlarının reddine, sair istinaf itirazlarının kabulü ile hükmün HMK'nın 353/1-b-2 madde ve bendi uyarınca kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile, davalı ...Şirketi aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, maddi tazminat istemi yargılama sırasında konusuz kaldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat isteminin kabulü ile 25.000 TL manevi tazminatın 03/07/2015 dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine ve davalı ... Şirketi lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi için hükmün yeniden tesisi gerekir.

...