Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2020/469 K.2022/120

Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Davacılar vekili ; davacıların evladı/ kardeşi olan ... sürdüğü araçta giderken sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybedip yoldan çıkıp ağaca çarptığı, kazada ... ağır yaralandığı, bilahare yaklaşık 3 ay sonra vefat ettiğini açıklayarak davacı anne-baba için 100.000,00'er TL manevi ve şimdilik 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve kardeşler yararına ise 50.000,00 TL manevi tazminat talep etmiştir.

Davalı ... vekili ; davanın ZMMS sigortası kapsamında sigorta poliçesine dayalı ticari dava olduğundan mahkemenin görevsiz olduğu, talebin zamanaşımına uğradığını, ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiği, ölenin kusuru olduğu, hatır taşımacılığı bulunduğu SGK tarafından yapılan ödemelerin tazminattan düşülmesi gereği, davacıların bakım ihtiyacı içinde olmadığı, murisin destek olmadığı, manevi tazminat talebinin yüksek olup hakkaniyete uygun olması olmadığını, müteveffanın müterafik kusuru olduğu, davanın esastan reddi, yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenmesinin savunulduğu, ölen kişinin hava yastığının açılmadığının belirtildiği, araçta da kusur bulunduğunu savunmuştur.

Davalı ... şirketi vekili ; davadaki aracın ZMMS ile sigortalanıdğı, hasar dosyası açıldığı, müteveffa için aktüer hesabı yaptırıldığı, 54.607,08 TL'nin davacı tarafa ödendiği kusur rapor alınması gerektiği, yetkili aktüer bilirkişiden rapor alınması gereği, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi gerektiği, SGK ödemelerinin tazminattan mahsubu ve faizin dava tarihinden istenebileceği, temerrüt olmadığı, davanın reddi, yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenmesini savunmuştur.

Mahkeme ; davanın kısmen kabulü ile davacıların yakını ölenin alkollü kimsenin aracına binme ve emniyet kemeri takmamaktan ötürü %25 müterafik kusuru bulunduğu kabul edilerek, sigortaca ödeme yapıldığı ve sulh olunduğundan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine ,davacı ebeveynler için 20.000,00'er TL kardeşler için 10.000,00'er TL olmak üzere toplam 60.000,00 TL manevi tazminata hükmetmiştir.

Davacılar vekili istinafında ; dosya kapsamına, hal ve şartlara göre hüküm altına alınan manevi tazminat tutarlarının yetersiz olduğunu, hükmedilen toplam tazminat tutarının karar yılı itibariyle 2.el bir araba dahi zor alınacağını beyan ederek kararın kaldırılarak talebi doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinafında; kusura itirazlarının dikkate alınmadığını, özellikle aşırı alkollü ölenin park el frenini çekip aracın 90 derece dönmesinin ve müteveffanın oturduğu koltuktaki hava yastığının açılmamasının kusur belirlemesinde dikkate alınmadığını, yine ölenin alkollü kimsenin aracın binmek ve emniyet kemeri takmamadan ötürü müterafik kusurlu olduğunun gözetilmesi gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı feragat nedeniyle reddedildiği halde sehven avukatlık ücreti yazılmamasının doğru olmadığını, manevi tazminatların yüksek takdir edildiğini,

hatır taşıması reddedildiği hakkaniyet indirimi yapılmadığı ve ölenin kusurunun göz ardı edildiğini, miktarın fahiş olduğunu, her bir davlı yönüyle ayrı ayrı avukatlık ücreti belirlemesinin doğru olmadığını, manevi tazminata ölüm tarihi yerine karar gününden faiz işletilmesinin doğru olmadığını,

Davalı ... vekili istinafında ; ölenin alkollü kimsenin aracına binmesi ve kemersiz seyretmesini, asli kusurlu sayılması gerektiğini, bu sebeple belirlenen kusur oranlarının kabul etmediklerini, tazminatların belirlenmesinde hatır taşımacılığının dikkate alınması gerektiğini, manevi tazminattan fazla olduğunu, tespit edilen tazminatlardan indirim yapılması gerektiğini, İleri sürerek talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemişlerdir.

Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.

Duruşma açılmasını gerektiren sebep bulunmadığından HMK'nın 353. ve 355. maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler kamu düzeni ve istinaf nedenleriyle sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür.

Buna göre;

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, usule ve yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle kanıtların toplanması ve değerlendirilmesinde bir usulsüzlük görülmemesine, mahkemenin ilamda yazılı şekilde ortaya koyduğu taktirine, dosya kapsamına ve ceza dosyası içeriğine göre kusur belirlenmesinin olayın oluş biçimine ve trafik mevzuatına uygun belirlenmiş olmasına, davalıların kusur nispetini lehlerine dönüştürecek somut savunma ve delil ileri sürememiş olmalarına, mahkemece tazminatlar takdir edilirken dosyaya uygun biçimde müterafik kusur ve hakkaniyet indirimi yapılmış olmasına,

destekten yoksunluk tazminatı isteğinden sigortaca yapılan ödeme neticesinde vazgeçildiği dikkate alındığında hakkın özünden feragat olmaması sebebiyle davalı taraf lehine vekalet ücreti belirlenmemesinde usulsüzlük bulunmamasına, hal ve şartlara kusur durumuna tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına ölenin davacılara yakınlığının derecesine göre manevi tazminatların fazla olmamasına, vekalet ücretlerinin karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesine göre tayin edilmiş olmasına,

mahkemenin değerlendirmesi ve vardığı neticede istinaf nedenleri yönüyle usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalıların tüm, davacıların ise aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir.

Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. ( 4 HD’nin 08/02/2016 tarih ve ...-...sayılı içtihadı) Bu açıklamalara göre kaza tarihi, oluş şekli biçimi, kusur durumları ile ölenin yaşı ve davacılara yakınlığının derecesi gözetildiğinde mahkemece belirlenen manevi tazminatların az olduğu görülmektedir. Bu sebeple bu cihetle davacıların istinaf başvurularının kabulü gerekir.

3-HMK 353/1-b/2 madde ve bendi uyarınca yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanununun olaya uygulanmasında ve delillerin taktirinde hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde istinaf mahkemesince yeniden esas hakkında karar verilebilir. 4-Açıklanan tüm bu sebeplerle; davalıların istinaf başvurularının reddine, davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, hükmün kaldırılmasına, yeniden hüküm oluşturulmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine , ebeveynler için takdiren 50.000,00'er TL kardeşler için takdiren 25.000,00'er TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminata karar vermek gerekmiştir.

...