Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/1503 K.2024/937

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların miras bırakanı ... yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın dava dışı sürücü ... sevk ve iradesinde iken 11/06/2015 tarihinde davalı ... kullandığı .... plakalı aracın sol ön kısmı ile çarpışması neticesinde, sürücü ... kullandığı aracın yan yatması sonucu araçta bulunan ... vefat ettiğini,murisin içinde bulunduğu ... plakalı aracın trafik sigortasının davalı ... şirketince,

diğer ... plakalı aracın trafik sigortasının ise ... sigorta şirketince yapıldığını,olaydan sonra davalı sigorta şirketlerine yapılan başvuru üzerine poliçede yer alan teminatın ödenmeyen kısmına karşılık hakları saklı tutularak 94.167TL tahsil edildiğini ödenmeyen zararları yönüyle, ölenin eşi ve çocukları olan davacılar için maddi ve manevi tazminat talep ettiklerini, bu kapsamda her bir davacı için 10.000TL'dan toplam 100.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... tahsiline,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla eş ... için 5.000TL çocuklar için ayrı ayrı 500TL'dan toplam 8.000TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 19/09/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile davasını ... için:23.899,70TL, .... için: 500,00 TL,... için: 3.807,68 TL, ... için: 2.680,00TL,... için: 9.000,00TL,... için: 1.233,91 TL, ... için: 2.416,79TL,olacak şekilde ıslah ederek toplam 43.538,08TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacılara verilmesini istemiş ve harcı ikmal etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı ... sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul anlamına gelmemekle beraber davacı tarafın sigortalının kusurunu ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini, ceza davasının sonucunun bekletici mesele yapılmasını, davacı tarafın kusuru ve zararının usulden ispat etmesi gerektiğini, müvekkil şirket aleyhine açılan davanın ... , ... , ... , ... ve ... açısından reddi gerektiğini, zira davacıların destekten yoksunluk zararı bulunmadığını, müvekkili şirketin bakiye poliçe limitinin 225.333,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacıların kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubu gerektiğini, bu sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen trafik kazasında kazaya karışan ... plakalı aracın 01/06/2015 - 20/08/2015 tarihleri arasında ZMMS poliçesi ile, ... A.Ş.

Adına ölüm halinde kaza tarihi itibari ile sahıs başına 290.000,00 TL sine kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkil şirkete sigorta ettirildiğini, iş bu teminat miktarının kişiye ödenecek miktar değil, davalı müvekkil sigorta şirketinin şahıs başına azami teminat miktarlarını teşkil ettiğini, davacılar vekilinin destekten yoksun kalma maddi tazminat talebinin kabulünün mümkün olmadığını, davalı sigorta şirketince kabul edilen ve belirlenen tazminatların toplamı olan 29.524,52 TL nin 01/10/2015 tarihinde davacılar vekiline ödendiğini,

usul ve yasaya uygun olarak yapılan bu hesaplama ve ödeme sonrasında müvekkil sigorta şirketinin davacıya karşı başkaca bir sorumululuğu kalmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kaza sonrası Antalya Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü tarafından tutulan kaza tespit tutanağında, dava dışı ... plakalı araç sürücüsü ... asli kusurlu, ... plakalı araç sürücüsü müvekkili ... tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza tespit tutanağının hatalı olarak tutulmuş ve müvekkilinin tali kusurlu atfedildiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını, müvekkili hakkında Antalya 11. Asliye Ceza Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada itirazları doğrultusunda kusur oranlarının tespiti açısından keşif yapılmasına karar verildiğini belirterek ceza dosyası sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını, kusursuzluk ilkesine dayalı olarak talep edilebilen manevi tazminat bakımından kazanın oluşumunda asli kusurlu bulunan ... dava dışı tutulmasını, bu sebeplerle kusursuz olduğunu düşündükleri müvekkilleri hakkında açılmış olan maddi ve manevi tazminat taleplerinin ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İDM KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne ile davacıların davalı ... şirketine yönelttikleri maddi tazminat davalarının kısmen kabulü kısmen reddi ile, davacı ... için 6.011,14 TL, davacı ... için 1.928,81 TL, davacı ... için 468,26TL, davacı ... için 1.928,81 TL, davacı ... için 468,26 TL, davacı ... için 1.250,99 TL maddi tazminatın davalı ... şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile, davacılara verilmesine, davacı ... maddi tazminat taleplerinin reddine, davalı ... ve davalı ... yöneltilen maddi tazminat davasının reddine, davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabulü kısmen reddi ile,

davacıların her biri için 5.000,00 tl olmak üzere toplam 50.000,00 tl manevi tazminatın kaza tarihi olan 11/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... tahsili ile davacılara verilmesine, davalının önceki karar gereği yapmış olduğu ödemelerin icra infaz aşamasında değerlendirilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; maddi tazminat kararı yönünden istinaf taleplerinin bulunmadığını, manevi tazminat yönünden 5 katına çıkarılmasının fahiş olduğunu, %50 veya 2 katı oranında artırırım yapılması gerektiğini belirtmiş, ayrıca 50.000 TL manevi tazminatın sadece müvekkili ... yönünden değil diğer davalı ... da tahsiline karar verilmesi gerektiğini belirtmiş, vekalet ücreti ve harç giderlerine yönelik de istinaf talebinde bulunmuştur.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölümden kaynaklanan haksız fiil nedeni ile manevi tazminat isteğine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince somut dosyada ... esas ... karar sayılı 30/01/2018 tarihli karar ile verilen kararın istinafı üzerine Dairemizin 24.10.2018 tarih ... Esas-.... Karar sayılı ilamı ile davalı .... Sigorta'nın istinaf başvurusunun usulden kabulüne, kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın HMK'nın 353/1-a,6 madde ve bendi uyarınca ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, ilk derece mahkemesince yeniden yapılan yargılama neticesinde ...

Esas-...

Karar sayılı kararı ile davanı kısmen kabulü ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacıların davalı ... şirketine yönelttikleri maddi tazminat davalarının kısmen kabulü kısmen reddi ile, davacı ... için 6.011,14 TL, davacı ... için 1.928,81 TL, davacı ... için 468,26TL, davacı ... için 1.928,81 TL, davacı ... için 468,26 TL, davacı ... için 1.250,99 TL maddi tazminatın davalı ... şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile, davacılara verilmesine,

davacı ... maddi tazminat taleplerinin reddine, Davalı ... ve davalı ... yöneltilen maddi tazminat davasının reddine, davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabulü kısmen reddi ile, davacıların her biri için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 11/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiş ve dairemizin ... esasına kaydedilmiştir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalanların aynı kanunun 53/3 maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat isteyebilirler.

Davacıların murisi olan ... , iki tarafın karıştığı trafik kazası sonucu vefat etmiştir. Davacılar bu ölümünden dolayı karşı araç sürücüsünden ve iki aracın ZMMS'sinden maddi zararlarının (destekten yoksun kalma) ve manevi zararlarının tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Duruşma açılmasını gerektiren gerektiren sebep bulunmadığından HMK'nın 353. ve 355. Maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler kamu düzeni ve istinaf nedenleriyle sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür.

1-) Somut olayda, kaza tespit tutanağında; dur levhasına rağmen kavşağa girişte yavaşlamayan ve ilk geçiş hakkını vermeyen dava dışı sürücü ... asli, kavşakta hızını azaltmayan davalı sürücü ... tali kusurlu olduğu yönünde tutanak düzenlendiği, somut olayla ilgili Antalya 11. Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporlarında, dur levhasına rağmen kavşağa girişte yavaşlamayan ve ilk geçiş hakkını vermeyen dava dışı sürücü ... asli, kavşakta hızını azaltmayan davalı sürücü ... tali kusurlu olduğu belirlenmiştir. Somut dosyada ATK Ankara Grup Başkanlığından alınan kusur raporunda da aynı kural ihlallerine yer verilerek dava dışı sürücü ... %75, davalı sürücü ... %25 oranında kusurlu olduğu, ölenin kusurunun bulunmadığı belirlenmiştir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, müteveffanın kusurunun olmaması, müteveffanın yaşı ve ölümünün davacılar üzerindeki etkisi ile yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında davacılar için Dairemizin kaldırma kararı sonrası hükmedilen manevi tazminat miktarları yerindedir. O halde davalı tarafın manevi tazminat miktarına yönelik istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-) Davalı .... tarafından, manevi tazminattan aynı zamanda kasko sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin de sorumlu tutulması gerektiği iddia edilmiş ise de; davacının dava dilekçesindeki talebinin manevi tazminatın davalı ... tahsiline yönelik olduğu, davacının sigorta şirketinden manevi tazminat talebinin bulunmadığı, mahkemenin taleple bağlı olduğu gözetildiğinde talepten fazlasına karar verilemeyeceği, bu nedenle manevi tazminattan yalnızca ... sorumlu tutulmasından herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmış olup, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf taleplerinin reddi gerekmiştir.

3-) Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT 3/2. maddesi uyarınca birden fazla davalı hakkında verilen red kararının sebebinin ortak olması halinde davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekte olup, somut dosyada maddi tazminat davasının her iki davalı yönünden red sebebinin ortak olması sebebiyle davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığından davalının vekalet ücretine ilişkin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

4-)Mahkemenin gerekçeli kararının hüküm fıkrasının 11 ve 13 no'lu bentlerinde manevi tazminat davası yönünden harç ve vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmış olup, manevi tazminattan sadece davalı ... sorumlu tutulduğu dikkate alındığında manevi tazminata ilişkin harç ve vekalet ücreti yönünden de davalı ... tek başına sorumlu tutulması isabetli olduğundan davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

5-) Mahkemenin gerekçeli kararının hüküm fıkrasının 7 ve 14 no'lu bentlerinde yargılama giderleri yönünden hüküm kurulduğu, mahkemenin kararında maddi ve manevi tazminat davaları yönünden her bir davalı yönünden farklı kararlar verildiği, dolayısıyla yargılama giderlerinin yargılamada haksız çıkan taraf üzerine bırakılması gerektiğinden bu yargılama giderlerinin maddi ve manevi tazminat davası açısından kabul/red oranı ayrı ayrı değerlendirilerek sorumluluklarının ayrı ayrı belirlenmesi gerekirken, tüm davalıların yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulması hatalı olup, bu hususa ilişkin eksikliğin yeniden yargılamayı gerektirmemesi nedeniyle Dairemizce verilecek kararda giderilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

6-) Mahkemenin gerekçeli kararının hüküm fıkrasının 3 no'lu bendinde ... tarafından açılan davanın reddine karar verildiği yazılmış ise de, gerekçeli kararın açıklama kısmında da gösterildiği üzere davanın reddine karar verilmesi gereken kişinin davacı ... olduğu, ilk derece mahkemesinin hüküm fıkrasının 2 No'lu bendinde davacı ... lehine tazminata hükmedildiği, dolayısıyla 3 no'lu bentte yer alan ... hatalı yazıldığının aşikar olduğu anlaşılmış olup, yapılan bu hatanın Dairemizce giderilebilecek hatalardan olduğu anlaşıldığından Dairemizce verilecek kararda giderilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

7-) Hal böyle olunca; açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalı ... vekilinin yargılama giderine yönelen istinaf isteminin ve kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 355 ve 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

IV- İstinaf giderleri yönünden

1-Davalı ... vekilinin peşin yatırdığı istinaf karar harcının talebi halinde yatırana iadesine, 2-Davalı ... vekili tarafından istinaf aşamasında yapılan 121,30 TL istinaf başvuru harcı ile 59,00 TL istinaf giderinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, 3-Kullanılmayan avansların ilgililerine iadesine, 4-Avans iadesi, kesinleştirme, harç tahsil müzekkeresinin düzenlenmesi ve sair işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 13.06.2024 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. ...