Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/1581 K.2024/946

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili asıl ve birleşen dosyaya sunduğu dava dilekçelerinde özetle. 30/09/2016 tarihinde davalı ...A.Ş. (... A.Ş.) nezdinde ZMMS poliçesiyle sigortalı ve dava dışı sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin .... istikametine doğru seyri sırada sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ve aracıyla karşı şeride geçerek karşı istikametten gelen davalı ... ait, diğer davalı ... A.Ş. (...

A.Ş.) nezdinde ZMMS poliçesiyle sigortalı ve davalı ... yönetimindeki ... plaka sayılı otomobille çarpışması neticesinde vuku bulan kaza sonucu dava dışı sürücü ... idaresindeki araçta yolcu konumunda bulunan davacının yaralandığı, yine bu araçta yolcu olarak seyahat eden davacının eşi ... ise hayatını kaybettiği, kazaya karışan araç sürücülerine farklı oranlarda kusur verildiği, müvekkilinin ve desteğin yolcu olması nedeniyle kazaya etken hiçbir kusurunun bulunmadığı, ölenin maddi ve manevi desteğinden mahrum kalındığı, kazada ağır şekilde yaralanan davacının uzun süre tedavi gördüğü, geçici ve daimi iş göremezliğe maruz kaldığı,

destekten yoksunluk zararının ve iş göremezlikten kaynaklı zararın tazmini için sigorta şirketlerine başvuru yapıldığı ancak netice alınamadığını beyanla (asıl davada) fazlaya dair hakkı saklı tutulması kaydıyla eşin vefatından dolayı 1.000,00 TL destekten yoksun kalma zararının olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline;

(birleşen Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında) davacının maluliyete maruz kalacak şekilde yaralanması nedeniyle fazlaya dair hakkı saklı tutulması kaydıyla 500,00 TL geçici ve 500,00 TL daimi iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline;

davacının uğradığı cismani zarardan kaynaklı acı ve ıstırap ile daimi maluliyetin verdiği ruhsal çöküntü ve yine elim bir trafik kazası sonucu eşini kaybetmenin verdiği elem ve üzüntü dolayısıyla 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 03/01/2020 günlü ıslah dilekçesiyle asıl davada davalı ...

A.Ş.'den talep edilen destekten yoksunluk zararı tazminatını 139.514,92 TL'ye, birleşen dosyada davalı ... A.Ş.'den talep edilen geçici iş göremezlik zararı miktarını 11.196,13 TL'ye, sürekli iş göremezlik zararını ise 52.156,44 TL'ye yükseltmiş ve daha sonra 14/02/2020 tarihli dilekçesiyle davalı ... A.Ş. (... A.Ş.) tarafından maddi zararın giderildiği ve bu davalı ile sulh olunduğunu belirterek davalı ...

A.Ş. hakkındaki asıl ve birleşen davalarından feragat ettiğini belirtmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalılar ve davalı vekilleri asıl ve birleşen dava dosyalarına ayrı ayrı sundukları davaya cevap dilekçesinde özetle; kusurun ve zararın ispatı gerektiğini beyanla davanın reddini istemişlerdir.

DELİLLER

Elmalı Ağır Ceza Mahkemesinin 10/04/2018 gün ve ... esas, ... sayılı karar örneği, trafik kazası tespit tutanağı, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi örneği, kusur, maluliyet ve tazminat bilirkişisi raporu, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; temin edilen kusur raporunda ... plaka sayılı otomobilin dava dışı sürücü ... kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobili kullanan davalı ... ise olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığının belirtildiği, yine temin edilen sağlık kurul raporunda kazaya bağlı arızası nedeniyle davacının geçici ve daimi iş göremezliğe maruz kaldığının saptandığı, aldırılan tazminat bilirkişi raporunda davacının maluliyet oranı ve geçici iş göremezlik süresine göre iş göremezlikten kaynaklı zararının hesaplandığı, yine destekten yoksunluk zararının tespit edildiği,

davacı ile vefat eden eşinin içerisinde yer aldığı aracı kullanan sürücünün alkollü olduğu, davacı ile ölen eşin emniyet kemeri takmadığı ve davacıların herhangi bir ücret mukabilinde taşınmadığı, hatır taşıması ve müterafik kusur durumlarının söz konusu olduğu, tazminat bilirkişi raporuna göre ıslah yapıldıktan sonra davacı tarafça davalı ...

A.Ş. aleyhindeki asıl ve birleşen davalardan feragat edildiği ve sadece davalı sürücü ve işleten yönünden manevi tazminat talebi cihetiyle yargılamaya devam edildiğinin belirtildiği, trafik kazasının haksız fiil niteliğinde olduğu ve haksız fiillerde failin kusuru oranında zarardan sorumlu tutulabileceği, araç işleteni olan davalının da sürücünün kusuruna karşılık gelen zarardan müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu, davalı araç sürücüsünün olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığı,

bu halde araç sürücüsü ve işleteni olan davalılardan maddi ve manevi herhangi bir tazminat istenemeyeceği gerekçesiyle, asıl ve birleşen dosyadaki maddi tazminat taleplerinin feragat nedeniyle reddine, birleşen Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında talep edilen manevi tazminat isteminin ise esastan reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle maddi tazminat istemlerine ilişkin yargılama sırasında davalı... A.Ş. tarafından zararlarının karşılandığı ve sulh olunduğu, bunun üzerine davalı ...

A.Ş. hakkındaki maddi tazminat taleplerinden feragat edildiği, mahkemece feragatin diğer müteselsil sorumlu davalılara sirayet ettirildiği, esasen maddi tazminat davalarının ödemeyle konusuz kaldığından maddi tazminatın reddi dolayısıyla aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği, yine avukatlık asgari ücret tarifesine göre manevi tazminat davasının tamamının reddi durumunda nispi değil maktu vekalet ücretine hükmedilmesi icap ettiği halde mahkemece davalılar yararına nispi vekalet ücreti takdir edildiği,

olaya ilişkin yürütülen ceza davasının kesinleşmesi ve kati ceza ilamına göre manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmesi yerine ceza dosyasının kesinleşmesi beklenmeden karar verildiği, ceza davası sonucunun bekletici mesele yapılması taleplerinin dikkate alınmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalılar istinafa cevap vermemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm ve yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalanların aynı kanunun 53/3. maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır.

Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölüm halinde zarar görenin yakınları manevi tazminat isteyebilirler. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacı ve eşi ... , davalı ... A.Ş. (... A.Ş.)'nin trafik sigortacısı olduğu ... plaka sayılı otomobilde yolcu konumunda seyahat ettiği sırada karşı yönden gelen davalı ... sürücüsü, davalı ... kayıt maliki, davalı ... A.Ş. (... A.Ş.)'nin trafik sigortacısı olduğu ... plaka sayılı otomobil ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacı yaralanmış, eşi ... ise vefat etmiştir.

Asıl davada davacı eşinin maddi desteğinden mahrum kaldığını belirterek destekten yoksunluk zararının; birleşen dava dosyasında ise trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle geçici ve sürekli iş görmezlik tazminatı, gerek kendi yaralanması ve gerek eşinin ölümü nedeniyle manevi zararının; içerisinde bulundukları aracın trafik sigortacısı olan davalı ... A.Ş. (...

A.Ş.) ile karşı aracın işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olan davalılardan tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda, asıl ve birleşen dosyada talep edilen maddi tazminatların feragat nedeniyle reddine, birleşen davada talep olunan manevi tazminat isteminin ise kusurun ispatlanamadığı gerekçesiyle esastan reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Elmalı Ağır Ceza Mahkemesinin 10/04/2018 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile davalı ... davacının da aralarında bulunduğu birden fazla kişiye karşı işlediği taksirle yaralamaya neden olma ve yine davacının eşinin de arasında bulunduğu birden çok kişinin taksirle ölümüne neden olma suçundan TCK.'nun 85/2. cümle, 22/3 maddeleri gereğince cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de sanığın olayda kusuru bulunmadığından CMK 223/2-c maddesi gereğince beraatına karar verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine incelemeyi yapan Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesi 11/04/2018 gün, ... esas,

... sayılı karar ile başvurunun esastan reddine temyiz yasa yolu açık olmak üzere karar verilmiştir. İstinaf kararının temyiz edildiği ve dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay'a gönderildiği, Yargıtay 12. Ceza Dairesinin ... esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

1-Hukuk ve ceza mahkemesi kararlarının birbirine etkisini düzenleyen 6098 sayılı TBK’nun 74. maddesi gereğince; hakim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.

Maddede yalnızca haksız fiilin unsurlarından kusur ve zarar açısından bir düzenleme mevcut olup haksız fiilin diğer unsurları olan fiil, hukuka aykırılık ve illiyet bağına ilişkin olarak herhangi bir açık hükme yer verilmemiştir. Ceza mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde toplanan deliller ışığında eylemin sabit görülerek ve bu doğrultuda mahkûmiyet kararı verilmiş ve bu karar kesinleşmiş ise ceza mahkemesinin kararı hukuk mahkemesi bakımından kesin hüküm niteliğinde olup bağlayıcı etki doğuracaktır.

Hukuk hakimi kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değildir. Ancak beraat kararında ceza mahkemesinin saptadığı maddi vakıalar, hukuk hâkimini bağlar. Bu bağlamda sanığın atılı suçu işlemediği ya da atılı suçun hiç işlenmediği yönündeki ceza mahkemesinin yaptığı tespitler maddi vakıa niteliğinde olduğundan hukuk mahkemesini bağlayıcı niteliktedirler.

Ancak, bu istisnanın uygulama yerinin olabilmesi için, beraat kararında, suçlamaya ilişkin maddi vakıanın tespit edilmiş olması gerekir. Diğer bir ifade ile hukuk hakimi ancak aynı olay nedeniyle ceza yargılamasında hükme dayanak yapılan maddi vakıalar ile bağlıdır. Bu nedenle bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusunda ceza mahkemesinde kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir.

Öte yandan suç konusu eylemin varlığına rağmen bu suçun sanık tarafından işlendiği yolunda yeteri kadar delil elde edilemediğinden verilen beraat kararlarına ilişkin ceza mahkemesi kararlarının hukuk hakimini bağlayıcılığından bahsedilemez.

Somut olayda, Elmalı Cumhuriyet Başsavcılığınca Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan....Tarihli raporda davalı sürücü ... tali kusurlu olduğuna yönelik mütalaası doğrultusunda ceza davası açıldığı, ceza mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davalı sürücünün trafik kazasının meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle beraatine karar verildiği, bu kararın halen temyiz incelemesinde bulunduğu gözetilidiğinde, ceza yargılamasının kesinleşmesi beklenilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2-Haksız fiile bağlı tazminat davalarında zarar sorumlusunun yaptığı ödeme sonrasında zarar görenin davadan feragati halinde, zarar görenin yapılan ödeme nedeniyle feragat ettiği, feragatin hakkın özünden vazgeçme niteliğinde olmadığından davalı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değildir.

İlk derece mahkemesince davacı ve eşinin içinde bulunduğu araç sürücünün tam kusurlu olduğu kabul edildiğine göre, bu aracın trafik sigortacısı olan davalı ... A.Ş. (... A.Ş.) tarafından davacının maddi zararı karşılandığı ve bu nedenle davacı tarafından maddi tazminat davasından feragat edildiği dikkate alındığında davalı ... A.Ş. (... A.Ş.) lehine vekalet ücreti takdiri hatalı olmuştur.

Diğer yandan yukarıda açıklandığı üzere ceza yargılaması sonucu beklenilerek, davalı sürücünün kusurlu bulunduğunun kabulü halinde diğer davalılar yönüyle de vekalet ücreti takdiri gerekip gerekmediği ayrıca değerlendirilmelidir.

3-Kabule göre de; ilk derece mahkemesince birleşen davada manevi tazminat davası tümden reddedilmiştir. Davanın tamamen reddi nedeniyle karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/3 maddesi gereğince davalılar ... ve ... lehine tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre nispi vekalet ücreti takdiri gerekirken, dava değerine göre hesaplanan 13.450,00 TL nispi vekalet ücreti takdiri de doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

...