Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/2551 K.2022/1571

Yukarıda tarih ve sayısı yazılı ara kararın davacılar tarafından istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Davacılar vekili; 29/01/2020 tarihinde ...'in kullandığı ...'nun maliki olduğu ... plakalı Tır'ın yüksek hızla, refüjü atlayıp karşı şeride geçmesi ile ... plakalı otomobili ve içindekileri ezip sürüklemesi sonucu ...’in vefatı nedeniyle ... için 1.000,00 TL, ... için 1.000,00 TL, ... için 1.000,00 TL maddi tazminat, ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, ... için 300.000,00 TL ... için 300.000,00 ... için 250.000,00 TL ... için 150.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ettiği davada davalılardan ... ile ... aleyhlerine değişik iş kararı ile teminat mukabilinde verilen ihtiyati haciz kararında teminatsız şekilde devam etmesini talep etmiştir.

Antalya 12.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş Kararının incelenmesinde; davacılar tarafından 13/10/2020 tarihinde davalılar ... ile ... aleyhine tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz istenmesi üzerine, mahkeme talebin kısmen kabulü ile 1.050.000,00 TL'Lik alacakla sınırlı biçimde takdiren %15 (157.500,00 TL) teminat mukabilinde ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz kararı vermiş, iş bu karara ...'ın itirazının reddi üzerine anılan kimsenin istinaf yoluna başvurduğu, başvurunun esastan reddine karar verildiği ve ihtiyati haczin kesinleştiği görülmektedir.

Davacılar vekili 17/06/2022 tarihli dilekçesi ile; teminat mektubunun iadesi ile ihtiyati haczin teminatsız devamını talep etmiş, mahkeme 01/08/2022 tarihli ara kararı ile; teminatın iadesi ile ihtiyati haczin teminatsız devamı talebinin reddine karar vermiştir.

Davacılar vekili 19/08/2022 tarihli dilekçesi ile; kazaya neden olan aracın işleteni ... A.Ş aleyhine ihtiyati haciz talep etmiş, ayrıca davalı gerçek kişiler aleyhindeki ihtiyati haczin teminatsız olarak devamını talep etmiş, mahkeme 07/10/2022 tarihli ara kararı ile; ihtiyati haciz talebinin reddine karar hükmetmiştir.

Davacılar vekili istinafında; trafik kazasında sürücü ...' in %100 kusurlu olduğunu, İİK'nın 259.maddesi uyarınca teminat, ihtiyati haciz isteyen alacaklının, haksız çıkması halinde 3.kişilerin bilhassa borçlunun uğrayacağı hak ve kaybının önüne geçmek için olduğunu ancak gerçekleşen kazada davalıların, tam/asli kusurlu ve sorumlu olmaları karşısında uğrayabilecekleri herhangi bir zarar bulunmadığından teminat istenmesinin hukuka uygun olmadığını, teminatın verilmesinin üzerinden 2 yıl geçmiş olup, davalı tarafın bir zarar itirazı bile olamadığını, tedbir mahiyetindeki ihtiyati hacizden beklenen hukuki koruma sağlanamadığını,

HMK'nın 87.maddesinde hakime, teminatın azaltılması, araştırılması, değiştirilmesi,kaldırılmasına ilişkin olarak takdir yetkisi tanınmış olmasına rağmen mahkemece bu takdir yetkisi kullanılmadığını ileri sürerek hükmün kaldırılması ile talebi gibi karar verilmesini istemiştir.

Uyuşmazlık, maddi ve manevi tazminat davasında ihtiyati hacize ilişkindir. Duruşma açılmasını gerektiren gerektiren sebep bulunmadığından HMK'nın 353. Ve 355. Maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler kamu düzeni ve istinaf nedenleriyle sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür. Buna göre;

1-)Bilindiği üzere, ihtiyati haciz, nitelikçe bir geçici hukuki koruma tedbiridir. (HMK 406/2) Geçici hukuki koruma tedbirlerinin amacı, yargı organları önünde hak arayan kişilerin nihai olarak elde etmeyi umdukları haklarına erişimi kolaylaştırmaktır. Bu amacın gerçekleşmesi için, elde edilmesi umulan hakların ya da onların konularının ortadan kalkması, yok olması, değiştirilmesi gibi olasılıkların bertaraf edilmesi gerekir.

Elde edilmesi umulan hakka kavuşulmasını kolaylaştırıcı tedbirler hak arama özgürlüğünü, adil yargılama hakkını ve hukuk devleti ilkesini de yakından ilgilendirir. (İHAS 6, 2709 sayılı T.C Anayasası 36, HMK 33) İhtiyati haciz istekleri değerlendirilirken geçici hukuki koruma tedbirlerinin açıklanan bu amacının gözden uzak tutulmaması gerekir.

İİK'nun 257 ve izleyen maddelerine göre rehin ile temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Talep değerlendirilirken tam ispat aranmaz. Yaklaşık ispat yeterlidir.

2-)Bu kuralın haksız eylemden kaynaklanan tazminat ve alacak isteklerinde de uygulanması gerektiği belirgindir. Çünkü bu isteklerde de para alacağına kavuşulması amaçlanmaktadır. Yargıtay'ın istikrar kazanmış ilke ve uygulamalarına göre, haksız eylemden kaynaklanan zarar haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki “muacceliyet” kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 24/05/2016 gün ve 2016/4517-6851 E.K. sayılı ilamı)

3-)6100 sayılı HMK'nın 389 ve izleyen maddeleri gereğince ancak uyuşmazlık konusu olan mal ve haklar üzerine tedbir kararı verilebilir.

4/a- Öncelikle mahkemenin teminata ilişkin ara kararı yönüyle; bilindiği üzere 6100 Sayılı HMK'nın 341.maddesi uyarınca ihtiyati haciz yada ihtiyati tedbir taleplerinin reddi ile, bu isteklerin kabulü üzerine ara karara itiraz edilmesi halinde verilen kararlara karşı istinaf yasa yoluna başvurulabilir. Bu hallerin dışında ihtiyati haciz yada tedbirin kaldırılması, değiştirilmesi, teminatın azaltılması yada teminatsız olarak geçici hukuki korumanın devam ettirilmesi isteği üzerine verilen ara kararlar istinafa elverişli değildir. Bu sebepten davacılar vekilinin 01/08/2022 tarihli ara karar yönüyle istinaf başvurularının usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

b-Mahkemenin ...A.Ş yönüyle ihtiyati haciz isteğinin reddine ilişkin; dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, davanın niteliği, talep konusu meblağ nazara alınarak dava trafik kazası sebebiyle tazminat talebine dayalı olduğundan miktarı tartışmalı da olsa alacağın muaccel bulunması, kazada araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybederek karşı şeride geçmek suretiyle davacıların yakınlarının ölümüne neden olması, kaza tespit tutanağında davalı sürücüye tam kusur verilmesi,

dosyaya kazandırılan mali müşavir bilirkişi raporunda davalılardan ...'a ait ... plakalı vasıtanın kaza tarihinden uzunca bir süre önce 28/02/2019 gününden itibaren davalı firmaya kiraya verildiğinin anlaşılmasına, ihtiyati haciz kararı verilmesi için tam bir ispat aranmasının, davacıların ileride telafisi mümkün olmayan zararlarına yol açabileceği düşünülerek ihtiyati haczin kabulüne karar verilmesi gereken yerde talebin reddi doğru olmamıştır.

Bu sebeplerle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekir.

5-)HMK 353/1-b/2 madde ve bendi uyarınca yargılamada esiklik bulunmamakla beraber, kanununun olaya uygulanmasında ve delillerin taktirinde hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde istinaf mahkemesince yeniden esas hakkında karar verilebilir.

6-)Buna göre; davacıların 01/08/2022 tarihli ara karar yönüyle istinaf başvurularının usulden reddine, 07/10/2022 tarihli ara karar yönüyle istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesinin 07/10/2022 tarihli ara kararının kaldırılmasına, davacının ihtiyati haciz talebinin HMK 257 ve devamı maddeleri uyarınca kabulü ile dava değeri olan 1.050.000,00 TL'lik miktar kadar davalı ...

A.Ş'tinin ihtiyati hacizde ölçülülük kuralına göre ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçların davalı şirket adına kayıtlı olması halinde üzerilerine ihtiyati haciz uygulanmasına, daha önce Antalya 12.Asliye Hukuk Mahkemesi ...

Değişik iş numaralı dosyası ile bir kısım davalılar aleyhine ihtiyati haciz kararı verildiği ve bu karar için dava edilen alacağın % 15 nispetinde ( 157.500,00 TL) teminat alındığından yeniden bu karar içinde ayrıca teminat alınmasına yer olmadığına karar verilmesi gerekir.

......