Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/1392 K.2023/1244

Davacı vekili; davalı ...'un idaresindeki ticari taksi ile yaptığı tek taraflı trafik kazası sonucu müvekkilinin annesi ...'un vefat ettiğini, henüz 11 yaşında olan davacının annesinden ve annesinin desteğinden mahrum kaldığını, maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek şimdilik 1.000,00 TL maddi, 400.000,00 TL manevi tazminat istediği davada ayrıca davalı ... adına kayıtlı ... sayılı ticari plaka ile ... plakalı araç üzerine ve tespit edilecek diğer taşınır ve taşınmaz mallar üzerine 3. kişilere devir ve temlikini önlemek için ihtiyati haciz konulmasını istemiş;

mahkeme 29/03/2023 tarihli tensip zaptının 16 nolu ara kararında, 3. kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için tedbir istenilen taşınır ve taşınmaz mallar dava konusu olmadığından HMK'nın 389/1 maddesi uyarınca talebin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinafında dava dilekçesini tekrarla; ihtiyati haciz kararı verilmesi için gereken yaklaşık ispat koşulunun eldeki dosyada oluştuğunu, ancak taleplerinin haksız yere reddedildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ile talepleri gibi ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Talep, ölümlü trafik kazası nedeniyle manevi tazminat istemli davada verilen geçici hukuki koruma kararına ilişkindir.

Duruşma açılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından inceleme ve görüşmeler HMK'nın 353 ve 355'inci maddeleri uyarınca istinaf sebepleriyle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı biçimde dosya üzerinden yürütülmüştür.

Buna göre;

1-İhtiyati haciz, nitelikçe bir geçici hukuki koruma tedbiridir. (HMK 406/2) Geçici hukuki koruma tedbirlerinin amacı, yargı organları önünde hak arayan kişilerin nihai olarak elde etmeyi umdukları haklarına erişimi kolaylaştırmaktır. Bu amacın gerçekleşmesi için, elde edilmesi umulan hakların ya da onların konularının ortadan kalkması, yok olması, değiştirilmesi gibi olasılıkların bertaraf edilmesi gerekir. Elde edilmesi umulan hakka kavuşulmasını kolaylaştırıcı tedbirler hak arama özgürlüğünü, adil yargılama hakkını ve hukuk devleti ilkesini de yakından ilgilendirir. (İHAS 6, 2709 sayılı T.C Anayasası 36, HMK 33) İhtiyati haciz istekleri değerlendirilirken geçici hukuki koruma tedbirlerinin açıklanan bu amacının gözden uzak tutulmaması gerekir.

2-İİK'nun 257 ve izleyen maddelerine göre rehin ile temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Bu kuralın haksız eylemden kaynaklanan tazminat isteklerinde de uygulanması gerektiği belirgindir. Çünkü bu isteklerde de para alacağına kavuşulması amaçlanmaktadır. Yargıtay'ın istikrar kazanmış ilke ve uygulamalarına göre, haksız eylemden kaynaklanan zarar haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki “muacceliyet” kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 24/05/2016 gün ve 2016/4517-6851 E.K. )

3-Bu açıklamalardan sonra istinaf itirazının incelenmesinde; davalı sürücünün idaresindeki araç ile seyir halinde iken, aracın hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelen tek taraflı trafik kazası nedeniyle araçta yolcu olarak bulunan davacı desteği hayatını kaybetmiştir. Davacının, TBK'nın 49'uncu maddesi uyarınca annesinin vefatı sebebiyle uğradığı maddi ve manevi zararı kazaya sebep olan davalı sürücüden talep edebilecek olmasına, dosyada yaklaşık ispat şartının sağlanmış olmasına nazaran mahkemece, ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile reddedilmesi hatalı olmuştur.

4-HMK'nın 353/1-b,2 madde ve bendine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, duruşma yapılmadan karar verilir.

5-Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne 29/03/2023 tarihli tensip zaptının 16 nolu ara kararının kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin (davacının adli yardım talebi kabul edildiğinden) takdiren teminatsız olarak kabulü ile 401.000,00 TL ile sınırlı olacak şekilde ihtiyati haciz kararı verilmesi için hükmün yeniden oluşturulması icap eder.

...