Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/2094 K.2023/1500

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-a-6 cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'nun sürücüsü, davalı ... Transit Uluslararası Nakliyat İthalat İhracat Seyahat Turizm ve Tic. Ltd. Şti.'nin kayıtlı maliki ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin trafik sigortacısı olduğu ... plaka sayılı aracın önünde seyir halinde bulunan ... plaka sayılı araca çarpması sonucu savrulan bu aracın yol kenarında kaldırımda bulunan davacıların yakını ...'e çarparak ölümüne sebebiyet verdiği,

davacı ...'in ölenin eşi, davacılar ... , ... ve ...'in ölenin çocukları, davacılar ... , ... ve ...'nın ölenin torunları olduğundan bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 26/03/2016 kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL,

davacı ... için 10.000,00 TL ve davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın 26/03/2016 olay tarihinden işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılar ... ve ... Transit Uluslararası Nakliyat İthalat İhracat Seyahat Turizm ve Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru, poliçe limiti ve kapsamıyla sınırlı olduğu, kusurun ve zararın usulünce belirlenmesi gerektiği, müvekkili sigorta şirketinden yasal faiz talep edilebileceğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Transit Uluslararası Nakliyat İthalat İhracat Seyahat Turizm ve Tic. Ltd. Şti. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacıların yakını ...'in ölümüyle trafik kazası arasında illiyet bağı bulunmadığı, ölenin trafik kazası sonucu tedavisinin sonuçlanması ve hayati bir tehlikesinin bulunmaması nedeniyle hastaneden taburcu edildiği ve evinde kalp krizi geçirmek suretiyle vefat ettiği, bu nedenle müvekkilinin bir tazminat sorumluluğunun bulunmadığı, öte yandan trafik kazasının meydana gelmesinde diğer araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya süresinde cevap vermemiş, vekili yargılama aşamasında yazılı ve sözlü beyanlarıyla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Antalya 16. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı dosyası, hasar dosyası, kusur raporu, sosyal ve ekonomik durum araştırma tutanağı, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, ölümle trafik kazası arasında illiyet bağının bulunduğu, yargılama aşamasında davacı tarafın maddi zararının sigorta şirketi tarafından giderilmesi nedeniyle maddi tazminat taleplerinden feragat edildiği, davacı küçükler ... , ... ve ...'nin olay tarihindeki yaşları itibariyle manevi zarara uğramadıkları gerekçesiyle;

maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın 26/03/2016 olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... Transit Uluslararası Nakliyat İthalat İhracat Seyahat Turizm ve Tic. Ltd.

Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacılar ... , ... ve ... tarafından açılan manevi tazminat davalarının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ölenin çocukları yararına hükmedilen manevi tazminat miktarlarının oluşan zararı karşılamadığı gibi ölenin torunları yönünden de taleplerinin reddedilmesinin doğru olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının manevi tazminat davası yönünden kaldırılarak davalarının tam olarak kabulünü istemiştir.

Davalılar ... ve ... Transit Uluslararası Nakliyat İthalat İhracat Seyahat Turizm ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddedildiği, ancak müvekkilleri lehine vekalet ücretine taktir edilmediği, bu hususun hatalı olduğu, ölümle trafik kazası arasında illiyet bağı bulunmadığı, alınan raporlarda doktor hatalarının gizlemeye çalışıldığı, ölenin kaldırıma oturup ayaklarını yola uzatmak suretiyle yaralanmasına kendisinin sebebiyet verdiği, bu nedenle ölenin de kusurlu olduğu, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fazla olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalanların aynı kanunun 53/3 maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat isteyebilirler.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacıların yakını olan ... meydana gelen trafik kazası sonucu yaşamını yitirmiştir. Bu ölüm nedeniyle davacı ... destekten yoksun kalma zararı ile manevi zararını, diğer davacılar manevi zararlarını ölüme sebebiyet veren aracın sürücüsü, işleteni ve trafik sigortasından talep etmişlerdir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, davacılar ... , ... ve ...'nin manevi tazminat davalarının reddine, diğer davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacılar vekili ile davalılar ... ve ... Transit Uluslararası Nakliyat İthalat İhracat Seyahat Turizm ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Antalya 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 02/10/2018 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile davalı ...'nun, davacıların yakını olan ...'in taksirle ölümüne sebebiyet vermesi suçundan TCK.'nun 85/1 ve 62. maddeleri gereğince 2 yıl 9 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, karara karşı yapılan istinaf yasa yolu başvurusu üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin 07/09/2019 gün ve ... esas, ... sayılı kararıyla hapis cezası 2 yıl 11 aya çıkarılmak suretiyle, ceza hükmü 07/03/2019 tarihinde kesinleşmiştir.

Kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2008 tarih ve 2008/4/564 esas, 2008/536 kararı).

1-Yargılama aşamasında davacı ...'in talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ödendiğinin ve bu davalı yönünden davadan vazgeçildiğinin bildirilmesi üzerine ilk derece mahkemesince 05/05/2017 tarihli ara kararla davacı ... tarafından davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın tefrikine karar verilmiştir.

Ancak tefrik kararına rağmen yargılama aşamasında davalı ... Sigorta A.Ş.'ye tebligatlar yapılmış ve gerekçeli karar başlığında bu davalının ismine yer verilmiş, gerekçeli karar başlığı ve gerekçe kısmında hakkındaki davanın tefrik edildiğine dair bir kayıt düşülmemiştir.

Bu halde davalı ... Sigorta A.Ş. hakkında açılan davanın tefriki sonucu başka bir esasa kaydedilip kaydedilmediği araştırılarak, tefrik kararı sonrasında bu davalı yönünden daha önce esastan bir karar verilmişse, eldeki davada davalı sigorta şirketi yönünden mükerrer olacak şekilde karar verilmesi hali usule aykırı düşmüştür.

2-Davacı eş ... , davalı ... Sigorta A.Ş.'nin tazminat ödemesi sonucu destek zararına ilişkin maddi tazminat davasından feragat etmiştir. Davacının bu feragati hakkın özünden vazgeçme niteliğinde olmadığı, zararının karşılanması nedeniyle davadan feragat ettiği gözetildiğinde davalılar yararına vekalet ücreti takdir edilmemesinde usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiştir.

3-Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davalı araç sürücünün tam kusuru, haksız fiilin ölümle sonuçlanması ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında davacı çocuklar ... , ... ve ... için hükmedilen 10.000,00'er TL manevi tazminat miktarları az olmuştur.

4-Türk Borçlar Kanunu'nun 56/2 maddesine göre ölenin yakınlarının zarar sorumlulularından manevi tazminat isteyebilecekleri kabul edilmiştir. Ölenin yakınlarından maksat, ölenle arasında eylemli, gerçek bir bağlılık ve ilişki bulunan kişilerdir. Ölenle davacılar arasındaki bağın niteliği ve derecesinin belirlenmesi ise mahkeme hakimine aittir. Hakim, her olayın özelliği ve koşulları içinde hakkaniyete uygun bir nitelendirme yapmak zorundadır.

Somut olayda, ölen ...'in eşi ve çocuklarına manevi tazminata hükmedilmekle birlikte, davacı torunların yaşlarının küçük oldukları, ölümün kalıcılığını anlayamadıkları, ölüm algısının yetişkinlerle benzer olmadığı gerekçesiyle davacı torunlar ... , ... ve ...'nin talep ettiği manevi tazminat istemleri reddedilmiştir. Oysa davacı torunların dedelerinin ölüm tarihinde hayatta oldukları ve dedeleriyle aynı şehirde yaşadıkları, aralarında usul-füru ilişkisi bulunduğu, bu haliyle davacı torunlar ile ölen arasında TBK'nın 56/2 maddesinde yazılı yakınlık kavramının bulunduğu gözetildiğinde, bu davacılar lehine muhik bir tazminata hükmedilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçelerle ret kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı düşmüştür.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalılar ... ve ... Transit Uluslararası Nakliyat İthalat İhracat Seyahat Turizm ve Tic. Ltd.

Şti. vekilinin feragat nedeniyle reddedilen maddi tazminat davası için vekalet ücreti takdiri gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca esastan reddine, davacılar vekilinin, davacılar ... , ... ve ... lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarına yönelen istinaf istemi ile davacılar ... , ... ve ... lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğine yönelen istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına,

davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davalılar vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.

...