Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/2239 K.2023/1793

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının trafik sigortacısı olduğu ... plaka sayılı araç sürücüsünün tam kusurlu olarak müvekkilinin ... plaka sayılı aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğinden bahisle, belirsiz alacak şeklinde açılan davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50,00 TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğu, kazaya karışan aracın müvekkili sigorta şirketi tarafından sigorta edilmediği, davadan önce müvekkiline usulüne uygun bir şekilde yazılı başvuru yapılmadığı, müvekkili sigorta şirketi sorumluluğunun sigortalının kusuru, poliçe limiti ve kapsamı ile sınırlı olduğu, zararın usulünce belirlenmesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Trafik kazası tespit tutanağı, trafik sigorta poliçe örneği, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; kazaya neden olan ... plakalı aracın 24/03/2022 kaza tarihi itibariyle ... Sigorta A.Ş. tarafından trafik sigorta poliçesinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın pasif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; karşı aracın motor ve şaşe numarasının sigorta poliçesi ile birebir ötüştüğü, sadece plaka üzerinden karar verilmesinin doğru olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı vekili istinafa cevap vermemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazası nedeniyle araç hasarından kaynaklanan maddi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Meydana gelen trafik kazası sonucu davacının aracı hasarlanmış, davacı hasar nedeniyle aracında oluşan değer kaybının tahsili için karşı araç trafik sigortacısı aleyhine eldeki maddi tazminat davasını açmış, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Dava dilekçesi ekinde sunulan trafik kazası tespit tutanağı, karşı tarafa ait trafik tescil belgesi ve davalı tarafından dosyaya sunulan trafik sigortası poliçesi karşılıklı incelendiğinde; karşı araç maliki ve sigortalının, poliçe numarasının, poliçeyi düzenleyen acente numarasının, araç motor ve şase numarasıyla aracın marka ve modelinin aynı olduğu görülmektedir.

Trafik kazası tespit tutanağıyla, karşı tarafa ait trafik tescil belgesinde karşı araç plakası ... olarak, trafik sigorta poliçesinde ise plaka numarası eksik şekilde 34 YK (Yeni Kayıt) olarak yazılıdır. Mevcut bu duruma göre karşı araç davalı sigorta şirketi tarafından trafik sigortası ile sigortalanmıştır.

İlk derece mahkemesince plakadan kaynaklanan çelişkinin giderilmesi için, karşı aracın marka, model, motor ve şase numaraları yazılmak suretiyle aracın kaza tarihi itibariyle trafik sigortası bulunup bulunmadığı, varsa hangi sigorta şirketi tarafından sigortalandığının Türkiye Sigortalar Birliği'nden sorulması gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bilindiği üzere, 7251 Sayılı Kanunun 35. maddesi ile değişik 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra a-6 ıncı bendinde; "Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş” olması halinde kararın esasının incelenmeden kararın kaldırılmasına karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

Deliller toplanmış olmasına rağmen delilleri değerlendiren bir karar verilmemiş olması (somut olayda olduğu gibi sadece husumet yönünden karar verilmesi), delillerin kısmen eksik toplanması ve bu kısmının değerlendirilmemesi, hükmün esasını etkileyen en önemli delilin toplanmaması madde kapsamında değerlendirilmelidir. Karşılaştırılmalı hukukta bu konu örneğin İsviçre’de “…önemli vakıaların tamamlanması gerekiyorsa…”, Alman Hukukunda ise “…eksiklik nedeniyle kapsamlı ya da çok emek harcayarak delil toplanması gerekiyorsa…” şeklinde düzenleme altına alınmıştır.

Eksik inceleme ile karar verilmesi hem yukarıda gösterilen düzenlemelere, hem de 6100 sayılı HMK’nun 27. maddesinde yer verilen Hukuki Dinlenilme, Anayasanın 36. ve AİHS’nin 6. maddesinde hüküm altına alınan Adil Yargılanma Haklarına aykırılık teşkil eder. 6100 Sayılı HMK’nun 30. maddesinde belirtilen Usul Ekonomisi İlkesi gözetilerek veya üstü kapalı buna dayanılarak Adil Yargılanma ve Hukuki Dinlenilme Hakkı bertaraf edilemez.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

...