Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/7 K.2026/50

Yukarıda tarih, esas ve karar numarası yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dava dosyası Dairemize gönderilmiş olup inceleme raporu dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle trafik kazası nedeniyle davacının aracında hasar ayrıca değer kaybı oluştuğu, davalının sigortalısının kusurlu olduğu ileri sürülerek hasar bedeli ve değer kaybının hesaplanarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili tarafından özetle davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

İlk derece mahkemesince kusur, hasar ve değer kaybı için bilirkişi raporu alındıktan sonra bilirkişi raporundaki belirlemeler benimsenmek suretiyle davanın kabulü ile 7.500,00 TL değer kaybı tazminatı ile 30.109,50 TL hasar bedeli tazminatının temerrüt tarihi olan 06/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili tarafından davadan önce davalı şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığı, davacı sürücünün asli kusurlu kabul edilmesi gerektiği, kusur oranının bilirkişi tarafından belirlenmesi gerektiği, dava dilekçesine ekli eksper raporuna itibar edilemeyeceği, önceki hasarın tespit edilmediği, hasar bedelinin sigorta genel şartlarına göre hesaplanması gerektiği, hasar bedelinden anlaşmalı servis indirimi yapılması gerektiği, KDV’den sorumlu olmadıkları, hasar gören parçaların değer kaybına yol açmayacağı, avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğu ileri sürülerek istinaf yoluna başvurulmuştur.

Duruşma açılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından inceleme ve görüşmeler HMK'nin 342, 353, 355 ve 356 maddeleri uyarınca istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olmak üzere dosya üzerinden yürütülmüştür.

Dava, trafik kazasına dayalı hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin tazminine ilişkindir.

Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir (HMK Md. 266/1).

Trafik kazasında tarafların kusur ve kusur oranlarının belirlenmesi uzmanlık gerektiren konulardandır.

Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda kusur oranı belirtilmemiş; ilk derece mahkemesince resen kusur oranı belirlenmek suretiyle hüküm kurulmuştur. Trafik kazasında tarafların kusur oranlarının belirlenmesi uzmanlık gerektiren konulardan olduğundan (Yargıtay 4. HD’nin 2025/1593 Esas ve 2025/3627 Karar sayılı kararı) ilk derece mahkemesince kusur oranı için raporu alınmadan resen kusur oranı belirlenerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Ortadan kaldırma kararından sonra ilk derece mahkemesince kusur oranı için bilirkişi veya adli tıp raporu alınmalı ve sonucuna göre davacının usul yönünden kazandığı haklar gözetilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Araçta meydana gelen değer kaybının, aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki hasarlı halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir.

Dava konusu aracın öncesinde karıştığı trafik kazası nedeniyle aynı bölgeden hasar gördüğünün tespiti halinde değer kaybı oluştuğu kabul edilemez (Yargıtay 17. HD’nin 2017/1807 Esas ve 2018/3201 Karar sayılı kararı).

Somut olayda dava konusu olaydan önce davacıya ait aracın trafik kazasında hasarlanıp hasarlanmadığına ilişkin kayıtların Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden celp edilmediği anlaşılmıştır. Dava konusu aracın öncesinde karıştığı trafik kazası nedeniyle aynı bölgeden hasar gördüğünün tespiti halinde değer kaybı oluştuğu kabul edilemeyeceğinden öncelikle hasar dosyası getirtilmeli ardından değer kaybı yönünden bilirkişiden ek rapor alınmalıdır. İlk derece mahkemesince bu husus gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Faiz türü yönünden, davalı aleyhine avans faizine hükmedilebilmesi için trafik kazasına karışan (davacıya ait olmayan) karşı taraf aracın trafik kaydında ticari araç olarak kayıtlı olması veya zarara neden olan aracın ticari faaliyet sırasında kazaya neden olması gerekir.

Somu olayda dava dışı sigortalıya ait ... marka modelli aracın kullanım amacı trafik kaydında hususi olarak yazmaktadır. Bu haliyle araç ticari araç değildir. Öte yandan araç rent a car firmasına ait olup trafik kazasının rent a car faaliyeti kapsamında kiralandığı sırada gerçekleşip gerçekleşmediği belli değildir. O halde ilk derece mahkemesince ortadan kaldırma kararından sonra trafik kazasının ticari faaliyet sırasında gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalı, sonucuna göre hangi faiz türünün uygulanacağına karar verilmelidir.

Bu itibarla istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nin 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın esasının incelenmeksizin mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.