Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/5029 K.2024/2087

Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 26/07/2022 tarihinde "... " markası ve isminin kullanılması için franchising sözleşmesi düzenlendiğini, franchising alan müvekkili ile franchising veren davalı yan arasında düzenlenen bu sözleşme sebebiyle franchising bedeli adı altında müvekkilinden 250.000,00 TL alındığını, cihaz, sosyal medya ve başkaca nam adı altında da haricen 50.000,00 TL ücret ödendiğini, müvekkilinin yaptığı ödemelere ilişkin dekontların dosyaya sunulduğunu,

davacı müvekkilinin bu sözleşmeye uygun bir şekilde faaliyetlerine başladığını ancak elinde olmayan ve salt davalı yanın kusurundan kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi devam ettiremediğini, sözleşmenin çekilmez hale gelmesi nedeniyle ... ....

Noterliğinin 01/02/2023 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile sözleşmenin haklı nedenlerle olağanüstü olarak feshedildiğinin bildirildiğini, franchise veren davalının franchise verdiği işletmelere yenilikçi teknik olarak adlandırdığı ve franchise alanların da sözleşme imzalamasında en önemli faktör olan yasaklı "meppilip" (iğnesiz dudak dolgusu) tekniğinin eğitim ve uygulamalarını bizzat yürüttüğünü, bahsi geçen bu tekniğin müşterilerce en çok talep gören işlem olup elde edilen ciro ve kazancın neredeyse tamamının bu işlemden kazanıldığını,

ancak bu yöntemin "Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Güzellik ve Estetik Amaçlı Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik" ve Resmi Gazetede yayımlanan "Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik" hükümlerince yasaklandığını, davalının Meppilip tekniğiyle ilgilerinin olmadığını, yalnızca isim hakkının satıldığını belirttiğini ancak firmanın isminin dahi tekniğin ismi olan ... olduğunu, firma kurucusunun da eğitimlerde yalnızca meppi tekniğini öğretmekte ve bu tekniği pazarlayarak satmakta olduğunu, müvekkiline meppilip onay formunu davalı firmanın kurucusunun bizzat gönderdiğini,

davalı firmanın instagram hesabından paylaştığı reklam amaçlı gönderilerin neredeyse tamamının meppi tekniğiyle alakalı olduğunu, firma kurucusunun bu tekniği anlattığını, bu tekniği uygulamak isteyenlerin Franchising alabileceğine dair paylaşımlarının birden fazla olduğunu, bu teknikle bir ilgisi olmadığını belirtmesinin açıkça borçtan kurtulmaya yönelik olduğunu, Sağlık Bakanlığı ve İl Sağlık Müdürlüğü denetmenlerince bu tekniğin uygulanmasının yasak olduğunun bildirildiğini, franchise veren davalı firmaya bu durum sorulduğunda, bu hususun ikrar edilerek yapacak bir şeylerinin olmadığının belirtildiğini,

davalı şirket yetkilileri tarafından gönderilen mesajlarda "Cihaz ve ürün yakalanmadığı sürece sorun olmaz, yakalanırsanız da ılımlı yaklaşıp bilmiyordum şeklinde konuştuğumuzda uyarıp yapmayın diyorlar", "...göstermediğiniz sürece sorun yok bize de çok fazla denetimden geliyorlar.." demek suretiyle tekniğin yasaklı olduğu ve işletmelerde kullanıldığının ikrar edildiğini, sözleşmenin imzalanmasının en önemli faktörü olan tekniğin yasaklı olması nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin TBK 27/1 hükmü uyarınca baştan itibaren geçersiz olduğunu,

karşı tarafın kusuru nedeniyle sonlanan sözleşmenin kesin hükümsüzlükle sonuçlanması gerektiğini ileri sürmek suretiyle, davalıya isim hakkı bedeli olarak ödenen 250.000,00 (ikiyüzellibin) TL nin arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, yapılan yargılama sonucunda Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 07/09/2023 tarih ve ... Esas, ...

Karar sayılı ilamı ile davaya bakmakla görevli mahkemenin Nöbetçi Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatiyle görevsizliğine karar verildiği, Antalya 11. Asliye Hukuk Mahkemesi ise 04/01/2024 tarih ve ... Esas ...

Karar sayılı kararı ile davaya bakmakla görevli mahkemenin Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığının doğduğu, sorunun merci tayini yoluyla çözülebileceği tespit edilmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi İle Hukuki Sebepler ve Gerekçe:

Her ne kadar dairemizin 27/03/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile Antalya 11.Asliye Hukuk Mahkemesi ile Antalya 4.Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlığı yönünden merci tayini yapılmış ise de, görev uyuşmazlığının, Antalya 11.Asliye Hukuk Mahkemesi ile Antalya 3.Asliye Ticaret Mahkemesi arasında olması nedeniyle dairemizce verilen ilk kararın yok hükmünde olduğu kabul edilerek, yeniden Antalya 11.Asliye Hukuk Mahkemesi ile Antalya 3.Asliye Ticaret Mahkemesi arasında görev uyuşmazlığı yönünden merci tayini yapılmıştır.

Dava, Alacak istemine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, ”Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” düzenlemesi getirilmiştir.

Bir hukukî işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukukî işlemin veya fiilin olması gerekir.

Eldeki davada, davacının tacir olmadığı, davanın da Türk Ticaret Kanununun 4. Maddesi kapsamında ticari dava olmadığı anlaşılmakla, davacı ile davalı arasında uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden Antalya 11.Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.01.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM/: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davaya Antalya 11.Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği halde, davanın Antalya 3.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılması gerektiği belirtilerek görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nun 353/1-a,353/3.maddeleri gereğince, Antalya 11.Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.01.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamının KALDIRILMASINA,

2-Antalya 11.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine,

...