Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/1480 K.2023/1099

İncelenen Kararın Mahkemesi : Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 30/06/2021 Dava Türü : Alacak (Eser Sözleşmesi)

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, müvekkilinin bir otel inşaatı yaptırmak için girişiminin bulunduğu ve bu kapsamda yapılacak otelin mimari projesinin yapılması için davalı ile anlaştıklarını, mimari proje için davalı tarafa 50.000 Euro avans ödemesi yapıldığını, yapılacak otelin inşaatı konusunda ruhsat alınamadığı ve inşaatın yapılmasının olanaksız hale geldiği,

davalıya yapılan avans ödemesinin de bu şekilde iadesinin zorunlu hale geldiği ,ancak davalının ihtarnameye rağmen aldığı ödemeyi iade etmediği gerekçesi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1000 €'suna denk gelen kısmının (dava açılış tarihi itibariyle 4.589,56 TL) Üsküdar 14. Noteliği'nin ....

Yevmiye Numaralı ve 26.10.2017 tarihli ihtarnamenin Davalıya ulaştığı günden başlayarak en yüksek ticari temerrüt faiziyle birlikte fiili ödeme günündeki kur üzerinden hesaplanarak davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davacı taraf daha sonra davayı 16.02.2021 tarihinde ıslah ederek 1000 euro (dava açılış tarihi itibariyle 4.589,56 TL) ve 17.000 euro (ıslah tarihi itibariyle 143.100,9 TL) olmak üzere toplam 18.000 euronun (toplam 147.690,46 TL) Üsküdar 14. Noterliği'nin .... yevmiye numaralı ve 26.10.2017 tarihli ihtarnamenin Davalıya ulaştığı günden başlayarak en yüksek ticari temerrüt faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki kur üzerinden hesaplanarak Davalıdan alınarak davacıya verilmesine şeklinde ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili sözleşmenin feshedilmediğini, davacının avans ödemesini talep edemeyeceği gibi bakiye sözleşme bedelini de ödemesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince "... .... Belediyesi cevabi yazısı uyarınca, davacı şirketin otel projesi kat yüksekliğindeki anlaşmazlık nedeni ile belediyeden ruhsat alamadığı bu nedenle davalı şirketin taahhüt ettiği iç mimarlık proje işlerini ruhsatlı mimari proje olmadığından yerine getiremediği kabul edilmiştir.

Davacı yanca var olan mevzuata aykırı işin ruhsat alınabileceği düşüncesi ile davalı ile anlaşıldığı, bu hususun başlangıçtan itibaren var olan hukuki imkansızlık teşkil ettiği, bilirkişi raporu uyarınca tadilat projesi yapılarak ruhsata uygun hale getirilmesine ilişkin değerlendirmeye ise davacıya istenilen yükseklikten ve özellikten başka bir yapıyı yaptırma yükümlülüğü yüklenemeyeceğinden ve imara aykırı olarak yapılması istenen işin mevzuat uyarınca davalı tarafça da imara aykırılığının bilinmesi gerektiğinden subjektif imkansızlığın her iki taraf için de baştan beri var olduğu kanaatine varılmıştır.

Raporda belirlenen davalının ön proje çalışması kapsamındaki çalışmaların tüm proje bedelinin yüzde 20 si tutarında olduğu ve bu tutarı davalının hak ettiğine ilişkin değerlendirmeler hakkaniyetli bulunmuştur. Bu nedenle ödenen 50.000 Euro avanstan 18.000 Eurosunun iadesi gerektiği kabul edilmiştir.

Davalının mahsup talebi de bulunmakla ve kök rapor ve 23.12.2020 tarihindeki ek rapor uyarınca davalının bu iş için sözleşmeye göre davacı yanca karşılanacağı kararlaştırılan 32.306,22 TL masraf yapmış olduğu, bu tutarın da davalıya iadesi gerektiği kabul edilmiştir.

Mahsup talebi haklı ve yerinde görülmekle farklı para birimleri bulunduğundan paranın ödendiği tarih nazara alınarak ödeme yapılan tutarın euro cinsinden miktarının tespiti için yeminli mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmış, rapor uyarınca 10.870,88 Euro bakiye alacağa ihtarnamede belirtilen 7 günlük ödeme süresi sonundan itibaren yabancı mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki kur üzerinden davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, yargılama giderleri dava tarihindeki kur üzerinden ( 4,52 TL) hesaplanarak harç ve vekalet ücreti değerlendirilmiş ve Davanın kısmen kabul/kısmen reddine,

10.870,88 EURO' nun 02/11/2017 tarihinden işleyecek devlet bankalarının yabancı mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki kur üzerinden davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine ..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, davanın tümüyle kabulü gerekirken, davalı tarafın yaptığı masrafların düşülmesinin bu davanın konusunu teşkil etmemesi nedeni ile hatalı olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, avans ödemesinin iadesi istemli alacak davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. 28/07/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 Sayılı Kanunun 38. maddesiyle eklenen 6100 Sayılı HMK'nın 359/3 maddesi "Bölge Adliye Mahkemesi, başvurunun esastan reddi kararında, ileri sürülen istinaf sebeplerini özetlemek ve ret sebeplerini açıklamak kaydıyla, kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermekle yetinebilir." düzenlemesini içermektedir.

3.2. Diğer taraftan, HMK 357/1 maddesi uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz.

3.3. Davacının yaptırmayı planladığı otel inşaatının iç mimari projesinin yapımını davalıya verdiği, bu kapsamda 50.000 Euro ödeme yaptığı, inşaatın ruhsat alamadığı, projenin .. civarı ön görünüm kısıtlamaları nedeni ile ruhsat alamadığı, bu hususların taraflar arasında çekişmeli olmadığı, çekişmeli olan hususun avans ödemesinin iadesi gerekip gerekmediği ve miktarı konusunda toplandığı anlaşılmaktadır.

3.4. Yukarıda açıklananlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR