Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/1612 K.2023/571

İncelenen Kararın Mahkemesi : Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi : 13/09/2021 Davanın Türü : Alacak (Eser Sözleşmesi)

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında 01/11/2019 tarihinde ıslak mendil paketi kapak yerleştirme sistemi makinesi yapımı için eser sözleşmesi imzalandığını, eserin üretilerek teslim edildiğini, davalının sözleşme bedelini ödemediğini, arıza ve ayıp bildirimi de yapmadığını, noterden ihtarname çekerek iş bedelinin istendiğini ve fatura gönderildiğini ileri sürerek 253.974,35 TL'nin 07/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, davacının makineyi teslim ettiğini ancak kurulumun sağlanmadığını, davacı şirket mühendislerinin makinenin devamlı çalışmasını sağlayamadığını, makinenin çalıştırılamadığını, Antalya 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş dosyasında tespit yaptırıldığını, bilirkişi raporunda makinenin çalışmadığının belirlendiğini, davacı tarafın ihtarına verilen Antalya 15. Noterliğinin ... yevmiye nolu cevabı ihtarnamesiyle sözleşmenin feshedilerek makinenin alınmasının ihtar edildiğini, davacıya herhangi bir borcun bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, tarafların kapak yapıştırma makinesinin yapımı konusunda anlaştığı, sorunun ilgili makinenin sözleşme şartlarına uygun olup olmadığı hususunda olduğu, bunun yanında sözleşme ilişkisinin niteliği gereği karakteristik edimi yüklenen tarafın bedeli talep edebilmesi için edimini sözleşmeye uygun şekilde yerine getirdiğini ispat etmesi gerektiği, davacının öncelikle sözleşme konusu makineyi hukuken davalıya teslim ettiğini ispat etmesi gerektiği,

gerek davacı tanıklarının beyanında gerekse de hukuki bir işlem olan teslim olgusunun ancak bir yazılı delille ispatının gerekmesi ve böyle bir ispatın yapılamaması karşısında dava konusu makinenin davalıya hukuken teslim edildiğinin söylemesinin mümkün olmadığı, davalının bedel ödeme borcunun da doğmadığı, bunun yanında aksi düşünülse ve teslimin zımnen kabul edildiği varsayılsa bile teslimin sözleşme şartlarına uygun olması gerektiği, alınan bilirkişi raporlarında görüldüğü üzere ilgili makinenin sözleşmedeki şartları yerine getiremediği, davacı tanıklarının beyanının da makinenin tam olarak hazır olmadığını doğruladığı,

davacının kendi edimini yerine getirmediği bu sebeple davalının bedel ödeme borcunun doğmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, sözleşmeye konu makinenin davalıya teslim edildiğini, makinenin çalışması konusunda herhangi bir sorunla karşılaşılmadığını, ayıp ve arıza bildirimi yapılmadığını, bilirkişi heyetinin doğru oluşturulmadığı, alanında uzman mekatronik, elektronik ve bilgisayar mühendisi bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, makinenin çalışmasına ilişkin görüntülerin mahkemece değerlendirilmediğini, tanıkların aleyhe beyanlarının değerlendirildiğini, makine ayarlarının yapılması için keşif sırasında mahkemece süre verilmiş ise de, davalının makineye erişimini engellediğini, keşfin uygun ortamda yapılmadığını, hava kompresörünün yetersiz olduğuna ilişkin itirazın dikkate alınmadığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, yüklenici tarafından açılan iş bedeli alacağı davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. Taraflar arasında davacı tarafça sunulan 01/11/2019 tarihli fiyat teklifinin davalı tarafça şerhli olarak kabul edilmek suretiyle kapak yerleştirme sistemi yapımı konusunda anlaşmaya varıldığı 01/11/2019 tarihli belgeden anlaşılmaktadır. Davacı taraf işi yaparak teslim ettiğini, ancak iş bedelinin ödenmediğini ileri sürmüş, davalı taraf ise cevabında, makinenin teslim edildiğini ancak kurulum sağlanmadığını, makinenin başarılı bir şekilde çalıştırılamadığını, sözleşmenin feshedildiğini savunmuştur.

3.2. Cevap dilekçesi ve tanık beyanlarına göre sözleşmeye konu makinenin davalının iş yerine getirilerek teslim edildiği, fiilen teslimin gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılan 12/02/2021 tarihli keşif sırasında dinlenen davacı tanığı ...'in beyanına göre kendilerinin iş yerindeyken davalı şirket yetkilisinin şikayetlerinin bulunduğunu beyan ettiği, yine tanık ...'in beyanına göre cihazın hassas ayarlarının yapılması gerektiğini, %95 oranında tamamlandığını, nadiren hatalı basım olduğunu, pandemiden sonra son ayarlamalar için gelmek istediklerini ancak son ayarlamalar için gelinemediği belirttiği, davalı tanığı ...'ın beyanına göre makinenin çalışmaması üzerine davacı şirket elemanlarıyla birlikte kenara çekip bıraktıklarını,

ayarlama için geleceklerini söylemelerine rağmen gelmediklerini beyan ettiği anlaşılmaktadır. Tanık anlatımlarına göre makinedeki ayıpların davacı şirket tarafından bilindiği, davalı tarafından ayıpların davacıya iletildiği ve davacı şirket tarafından bu ayıpların giderilmeye çalışıldığı anlaşılmakla davalının süresinde ayıp ihbarında bulunduğunun kabulü gerekmektedir.

3.3. Eser sözleşmelerinde yüklenici işi sözleşme ve tekniğine uygun yaparak teslim ettiğini, iş sahibi ise eser bedelini ödediğini ispatlamakla yükümlüdür.

Dosya kapsamında mahkemece yapılan keşif sonucu alınan 20/04/2021 tarihli makine mühendisi bilirkişi raporuna göre, makinenin sözleşmede belirlenen özellikleri ve üretimi yerine getirmediği, objektif olarak taşıması gereken özellikleri taşımadığı, sözleşmeye uygun olmadığının belirlendiği; yine mahkemece yapılan keşif sonucu alınan 14/06/2021 tarihli makine mühendisi ve elektrik elektronik bilirkişi heyeti raporunda, sözleşme konusu makine incelenerek teslimi yapılan makinenin teknik gereklilikleri sağlamadığı hususu belirlenmiştir.

Her iki raporun birbiriyle uyumlu olduğu, makinenin iş sahibinin beklediği yararı sağlayacak nitelikte sözleşme ve tekniğine uygun bir makine olmadığı belirlenmiştir. Başka bir ifadeyle davacı taraf kabul edilebilir sözleşme ve tekniğine uygun bir makine yaptığını ispat edememiştir.

TBK'nın 475/1 maddesine göre eserdeki ayıp sebebiyle iş sahibinin eserin kullanılamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme hakkı bulunmaktadır. Davalı taraf 20/08/2020 tarihli cevabı ihtarnamesiyle davadan önce sözleşmeyi feshetmiştir. Bu durumda gösterilen istinaf sebeplerine göre mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

3.3. Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

...