Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1118 K.2024/54

İncelenen Kararın Mahkemesi : Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 26/04/2022 Davanın Türü: Alacak

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında 03/06/2013 tarihinde inşaat yapım sözleşmesi imzalandığını, buna göre davalıya ait fabrika idare binasının ince işlerinin davacı tarafından KDV dahil 567.096,20 TL 'ye yapılması konusunda anlaştıklarını, davacının işi taşeron ..... şirketine verdiğini, sözleşme konusu işlerin yapıldığını, 27/12/2013 tarihli tutanakla davalı şirket temsilcilerine işin teslim edildiğini, davalı tarafın 134.262,20 tl eksik ödeme yaptığını ileri sürerek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, hak ediş bedellerinin davacı şirkete ödendiğini, sözleşmede yapılacak işlerin tek tek belirlenerek metraj ve birim fiyatlarının kararlaştırıldığını, davacı tarafın hak edişlerde metrajı olduğundan daha yüksek gösterdiğini, davalı tarafından üçüncü kişilere yaptırılan ölçümlerde imalatların gerçeğin üzerinde gösterildiğini, ilave olduğu ileri sürülen işler yönünden beyan ve talep edilen bedellerin gerçek dışı olduğunu, davacının sözleşmede olmadığı halde kendi takdiriyle yaptığını belirttiği işler ile sözleşmeye göre eksik yaptığı işler için ödeme talep ettiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, davanın taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan, eksik ödeme yapıldığına iddiasına ilişkin alacak davası olduğu, eser sözleşmesinin iş sahibinin ödemeyi taahhüt ettiği ücret karşılığında yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi ve teslim etmeyi üstlendiği iki taraf için hak doğuran ve borç yükleyen bir sözleşme olduğu, eser sözleşmesinde iş sahibinin asli borcunun TBK 470. maddesi çerçevesinde meydana getirilen eser karşılığında bir miktar pararın ödenmesi, yüklenicinin borcunun ise eseri zamanında ve ayıpsız olarak imal ve teslim etmek olduğu,

mahkemece alınan ve hükme elverişli bulunan 28/07/2017 havale tarihli bilirkişi raporu ve 13/09/2019 havale tarihli ek bilirkişi raporu ile hesaplanan dava konusu eser sözleşmesinde davacı tarafından yapılan işlerin bedeli yapım tarihi itibariyle serbest piyasa rayicine göre 471.719,30 TL olarak hesaplandığından, bu bedelden davalı şirket tarafından yapılan 434.114,00 TL ödeme mahsup edildiğinde bulunan bakiye 37.605,30 TL üzerinden, talep gibi yasal faizi ile,

davanın kısmen kabulüne karar vermek gerektiği gerdekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 37.605,30 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, sözleşmeye göre işin toplam bedelinin 567.096,20 TL olduğu, işin yapımının taşeron dava dışı ... Ltd. Şti.'ne verildiğini, sözleşmenin yerine getirildiğini ve işin teslim edildiğini, davalı şirketin 134.162,20 TL eksik ödeme yaptığını, mahkemece daha önce verilen kararın Bölge Adliye Mahkemesince kaldırıldığını, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesinin ilamında belirtilen işler yönünden KDV alacağının indirilmesi yerine bütün alacaklardan KDV indirildiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

Davalı vekili, ilk derece mahkemesinin kararında hileli işlem yapıldığı iddiasını iyi niyet kurallarına aykırı olarak değerlendirdiğini, hilenin davalı tarafından fark edilemediğini ve davalının iradesinin hile ile sakatlandığını, yapılan hileli işlemle metrajların olması gerekenden daha yüksek olduğunun sonradan farkına varılabildiğini ve hak ediş olarak haksız istenen bedeli ödemeyi reddettiğini, keşif ve bilirkişi raporunda bu itirazlar konusunda inceleme yapılmadığını, davacı tarafça sözleşme dışı ve sözleşmeye aykırı iş yapıldığını, sözleşme dışı işlerde piyasa rayicine KDV'nin de dahil olduğunu, mahkemenin kabulünde hukuka aykırılık bulunmadığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.Dairemizin daha önceki kaldırma kararında, sözleşmede fiyatı belirlenen işlere KDV ilave edilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak sözleşmeye göre fiyatı belirlenmeyen ve davacının gerçekleştirdiği işler yönünden ise, piyasa rayicine göre bilirkişi heyetince hesaplama yapıldığı, piyasa rayici içerisine KDV'nin dahil olup, sözleşmede fiyatı belirlenmeyen işler yönünden de KDV eklenmek suretiyle sonuca gidilmesinin doğru bulunmadığı belirlenmiştir. İlk derece mahkemesince hükme esas alınan 20/07/2017 tarihli bilirkişi heyet raporunda belirlenen hak ediş bedeli olan (sözleşmede fiyatı belirlenen ve belirlenmeyen tüm işler bedeli) 471.719,30 TL'ye KDV uygulamaksızın davalı tarafça yapılan ödeme miktarı olan 434.114,00 TL düşülmek suretiyle bakiye 37.605,30 TL hüküm altına alınmıştır.

3.2.Taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre, sözleşmede birim fiyatı kararlaştırılan işlere KDV uygulanacağı anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı tarafından yapılan işlerin sözleşmede fiyatı kararlaştırılan işler ile sözleşme dışı fiyatı kararlaştırılmayan işler ayrımı yapılarak davacının toplam hak edişinin bulunması gerekmektedir.

Öncelikle bilirkişi heyeti raporunda davacı tarafça yapıldığı belirlenen, ancak sözleşmede fiyat belirlemesi bulunmayan kaba sıva yapılması, kaba + ince sıva yapılması, alüminyum doğrama kapılar, çelik kapılar, fotoselli kapılar, pencere etrafı söve yapılması, alüminyum doğrama pencereler, alüminyum kompozit panel (cephe kaplaması), dış cephe boyası yapılması işlerinin piyasa rayicine göre hesaplanan toplam bedeli 128.142,81 TL'dir.

Bu miktar bilirkişi raporuyla belirlenen 471.719,30 TL'den düşüldüğünde sözleşme kapsamında kalan işler bedeli, 343.576,49 TL + KDV'dir. Bu miktara KDV eklendiğinde sözleşmede fiyatı belirlenen işlerin KDV'li bedeli 405.420,25 TL'dir. Bu miktara sözleşme dışı işler bedeli olan 128.142,81 TL de eklendiğinde toplam hak ediş bedelinir KDV dahil 533.563,06 TL yapmaktadır.

Bu bedelden davacıya, daha önce mahkemece de ödendiği kabul edilen miktar olan 434.114,00 TL düşüldüğünde, davacının ödenmeyen bakiye hak ediş alacağı 99.449,06 TL yapmaktadır. Bu bedelin hüküm altına alınması gerekirken açıklanan gerekçeyle yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.3. Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiş, davacı vekilinin istinaf talebi ise yukarıda açıklanan nedenlerle kabul edilerek belirtilen hususların düzeltilmesi amacıyla HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca kararın kaldırılarak, yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)İlk derece mahkemesi kararının tümüyle ORTADAN KALDIRILMASINA,

2)Davanın KISMEN KABULÜ ile, 99.449,06 TL'nin dava tarihin olan 08/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3)Alınması gerekli 6.793,36 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.291,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.502,16 TL harcın ilk derece mahkemesi tarafından davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4)Davacı tarafın başvuru harcı ile birlikte peşin ödediği 2.316,40 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

5)Davacı tarafından harç dışında yapılan toplam 5.332,60 TL yargılama giderinin 99449/134162 oranında davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye yargılama giderinin davacının kendi üzerinde bırakılmasına,

6)Davalı tarafından yapılan 95,40 TL yargılama gideri ve 997,80 TL tespit gideri olmak üzere toplam 1.093,20 TL'nin 34713/134162 oranında davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye yargılama giderinin davalının kendi üzerinde bırakılmasına,

7)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

8)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

9)Taraflarca yatırılan gider avanslarının kullanılmayan kısımlarının HMK'nun 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince yatıran taraflara iadesine,

10)Peşin alınan istinaf karar harçlarının talep halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran taraflara iadesine,

...