Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1408 K.2024/1397

İncelenen Kararın Mahkemesi: Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 10/12/2021 Birleşen Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar Dava Türü: Asıl Dava ve Birleşen Dava - İstirdat (Eser Sözleşmesi) Karar Yazım T: 24/12/2024

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleşen dosyalar üzerinden açtığı davalar ile, taraflar arasında ...

Avm'deki ... ve ... nolu bağımsız bölümlerin kafe tadilat ve dekorasyon işlerinin yapımı konusunda, ... tarihli sözleşme ve ... tarihli ek sözleşme imzalandığını, iş bedeli karşılığı olarak davalıya ... tarihli ve 25.000,00 TL bedelli çek ile ... , ... ve ... tarihli 28.000'er TL bedelli çeklerin verildiğini, ancak ihtarname keşide edilmesine rağmen, sözleşmeyle teslim tarihi olarak belirlenen ... tarihi itibariyle davalının işi teslim etmediğini, bu nedenle mahkeme aracılığıyla delil tespiti yaptırdıklarını, dava konusu çekler nedeniyle davacının, davalıya hiçbir borcunun bulunmadığını belirterek,

davacının davalıya asıl davada ... tarihli 25.000,00 TL bedelli çeke karşılık borçlu olmadığının tespitine, birleşen davada ise, ... , ... ve ... tarihli 28.000'er TL bedelli çeklere karşılık borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ... tarihli dilekçesiyle, dava konusu çeklerin bedellerinin ödendiğini belirterek, davanın istirdat davasına dönüştürülmesine ve davanın devamına, ödenen çek bedelleri ve fer'ilerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf asıl davada cevap dilekçesi sunmamıştır.

Davalı vekili birleşen davada cevabında, davacı tarafın dava dilekçesindeki iddialarının tümüyle reddi gerektiğini, sözleşmelerde belirtilen ödemelerin davacı tarafından zamanında yapılmadığını, davacının cezai şart hakkını kötüye kullanmak suretiyle haksız kazanç sağlamak istediğini, davalının mezkur sözleşmelerde belirtilen işleri zamanında bitirmek istemesine rağmen, gönderdiği ekiplerin davacının iş yerine alınmadığını, bu nedenle işlerin eksik kalmasındaki kusurun davacı tarafa ait olduğunu, davalıya sözleşmede belirtilmeyen farklı ve ek işlerin de yaptırıldığını ve bu işlerin ödemesinin yapılmadığını,

davacının talebi neticesinde 3 defa proje değiştirildiğini, 16 takım teslim edilmiş ürünün değiştirildiğini, davalının bu noktada gecikmesinin söz konusu olmadığını, davanın hukuki dayanaktan yoksun ve asılsız olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporları, ticari defter ve kayıtlar, keşif, vs diğer deliller hep birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafın davaya konu eser sözleşmesi neticesinde, davalıya toplam 159.000,00 TL çek aracılığı ile ödeme yaptığı, fakat eser sözleşmesi kapsamında davalı yüklenici tarafından tamamlanan iş bedelinin 77.953,00 TL olduğu,

bu nedenle davacının davalıya asıl ve birleşen dosyada verilen çekler nedeniyle toplam neticeten 81.047,00 TL borçlu olmadığının tespiti ile davacı tarafça icra dosyaları ve banka takas sistemi aracılığı ile ödenen bedellerin davalıdan istirdadına karar vermek gerektiği gerekçesiyle, asıl dosya bakımından, davanın kabulü ile,

davacının, ... bankası ... şubesine ait ... keşide tarihli ... çek nolu 25.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının, bu çek nedenyile icra dosyasında ödediği 25.000,00 TL ve ferilerinin ödendiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan istirdaden alınarak davacıya ödenmesine, mahkemenin birleşen ... /... Esas ... /...

Karar sayılı dosyası bakımından, davanın kısmen kabulü ile, davacının, ... bankası ... şubesine ait ... keşide tarihli ... çek nolu 28.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının, bu çek nedeniyle icra dosyasında ödediği 28.000,00 TL ve ferilerinin ödendiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan istirdaden alınarak davacıya ödenmesine,

davacının ... bankası ... şubesine ait ... keşide tarihli ... çek nolu 28.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalıya 47,00 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının, bu çek nedeniyle takas merkezi üzerinden ödediği 28.000,00 TL'den 47,00 TL'nin, ödendiği tarih olan ... itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan istirdaden alınarak davacıya ödenmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının ... bankası ... şubesine ait ... keşide tarihli ... çek nolu 28.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının, takas merkezi üzerinden ödediği 28.000,00 TL'nin ödendiği tarih olan 31/10/2017 itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan istirdaden alınarak davacıya ödenmesine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı vekili, açılan dava menfi tespit davası olup, davacı tarafın borçlu olup olmadığının tespitine yönelik karar verilmesi gerekirken, istirdata yönelik icrai hüküm kurulmasının usule aykırılık teşkil ettiği, sözleşmenin ifa edilmesindeki gecikmenin davacının kusurundan kaynaklandığı, davalıya tanınan sürede işi yapmasının önüne geçilmemiş olsaydı, davalının işi tamamlayacağı ve herhangi bir eksiklikten söz edilemeyeceğinin açık olduğu, davacı tarafın borçlu olmadığını ispat edemediği, eksik inceleme ile denetime elverişli olmayan şekilde düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alındığı,

davalı tarafından yapılan işlerin tam olarak hesaplanmadığı, sözleşme dışı yapılan ek işlerin bile 70.400,00 TL tutarında olmasına rağmen, davacının alacaklı olduğu yönünde verilen kararın hukuka aykırılık oluşturduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleşen davalar, İcra İflas Kanununun 72. maddesi gereğince açılmış istirdat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.Taraflar arasında ... Avm kafe tadilat ve dekorasyon işleri konulu ... tarihli sözleşme ve ... tarihli ek sözleşmenin imzalandığı anlaşılmaktadır.

3.2.Eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, işin sözleşme, fen ve tekniğine uygun şekilde yapılarak teslim edildiğini ispat külfeti yükleniciye, iş bedelinin ödendiğini ispat külfeti ise iş sahibine düşmektedir.

3.3.Menfi tespit davalarında ispat külfeti kural olarak davacı borçluya düşmektedir. Diğer taraftan, İİK 72/6 maddesi uyarınca, borcun ödenmiş olması durumunda davaya istirdat davası olarak devam edileceği hüküm altına alınmıştır.

3.4.Davalı yüklenici tarafça bilirkişi raporuyla hesaplamaya dahil edilmediği belirtilen ve kendisi tarafından yapıldığı ileri sürülen sözleşme dışı ilave imalatların yapıldığı hususu usulünce ispatlanamamıştır. Diğer taraftan, davalı yüklenici sözleşme konusu işin yapılacağı iş yerine gönderdiği ekiplerin davacı iş sahibi tarafından iş yerine alınmaması nedeniyle işlerin eksik kaldığını ve geciktiğini iddia etmiş ise de, TBK 472/3 maddesi gereğince bu konuda iş sahibine bildirimde bulunulduğunu usulünce ispatlayamadığından, bundan doğacak sonuçlardan yüklenicinin sorumlu olduğunun kabulü gerekir.

3.5.Denetime ve hükme esas alınmaya elverişli bilirkişi raporuna istinaden, iş sahibi tarafından yapılan ödeme miktarı ile yüklenici tarafından yapıldığı belirlenen işlerin bedeli dikkate alınarak sonuca gidilmesinde ve yazılı şekilde hüküm tesis edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

3.6. Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davalı vekilinin hem asıl hem de birleşen davada verilen kararlara yönelik istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

...