Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/515 K.2024/547

İncelenen Kararın Mahkemesi: Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 24/12/2021 Davanın Türü: Alacak (Eser Sözleşmesi)

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında düzenlenen 25/03/2017 tarihli sözleşme uyarınca davacı yüklenicinin (alt yüklenici), davalı iş sahibinin (asıl yüklenici) yapımını üstlendiği ... belediyesine ait 75 yataklı ... inşaatının alçı, asma tavan, bölme duvar, boya, cephe kaplama, sıva, şap vb işlerin sözleşme ekindeki metrajları ve birim fiyatları belirlenen imalatların yapımını malzeme ve işçilik olarak üstlendiğini, davacı yüklenicinin edimini eksiksiz yerine getirdiği gibi kaba inşaattan gelen bozukluklar ve asıl iş sahibi belediyenin projede değişiklik yapması nedeniyle yapılması gereken bir kısım işleri yaparak teslim ettiğini,

bunun dışında başka alt yüklenicilerin yapacağı imalatlar nedeniyle ek imalatlar yapılmak zorunda kalındığını, davacının yapılan metraj artışı olan imalat kalemleri ile sözleşme dışı yapılan imalatların bedellerini Antalya 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyası ile tespit ettirdiğini, bu tespite göre 2.928.979,52 TL sözleşme uyarınca iş yapıldığının, 66.880,00 TL metraj artışı nedeniyle fazladan yapılan imalat bedeli bulunduğunu, ayrıca diğer alt yüklenicilerin işleri ve verdiği hasarlar nedeniyle yapılan işlerin bedelinin 72.065,00 TL olmak üzere KDV hariç toplam 3.067.924,52 TL olarak belirlendiğini,

davalı tarafın davacı şirket yetkilisi hesabına toplam 714.000,00 TL borç para havalesi yapıldığına yönelik iddiasının gerçek dışı olduğunu, dekontlarda da gönderilen paranın ödünç olarak gönderildiğine yönelik bir açıklama bulunmadığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000.000,00 TL imalat bedeli alacağın işleyecek avans faizi ile birlikte ve ayrıca tespit dosyasında yapılan 9.377,80 TL tespit masrafının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, taraflar arasındaki 25/03/2017 tarihli sözleşmede yapılacak işin tanımlandığını, işin toplam bütçesinin 1.503.227,57 TL olarak belirlendiğini, sözleşmeye göre iş artışının %20 ile sınırlı tutulduğunu, inşattan gelen bozukluk olduğunu ön görülmeyen başka imalat kalemlerini yapmak zorunda kaldıkları yönündeki davacı iddiasının sözleşmenin 6.maddesi gereğince dinlenemeyeceğini, yapılan imalatın bedeli olarak KDV dahil toplam 2.008.000,00 TL ödeme yapıldığını, tek taraflı yapılan tespite itiraz ettiklerini,

davacının davaya açmaktaki amacının davalı şirket yetkilisi ve kardeşinin işin devamı süresince farklı zamanlarda işin yürümesi adına davacı şirket yetkililerinden borç vermeleri ve davacının da bu paraları yapılan işe mahsup etmek istemesi olduğunu, davalı şirket yetkilisi ve kardeşinin davacı şirket yetkilisine toplam 714.400,00 TL ödeme yaptıklarını, bu ödemenin Beşiktaş 15. Noterliğinin 12/04/2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile istendiğini, davacının da bunun üzerine tespit yaptırarak dava açmak yoluna gittiğini, yapılan işin bedelinin ödendiğini,

davacı taraftan 714.400,00 TL alacaklarının bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, davanın, taraflar arasında imzalanan 25/03/2017 tarihli eser sözleşmesi gereğince davacı tarafça fazladan yapılan metrajlar ve imalatlar bedeli alacağı olarak 1.000.000,00.-TL alacağın tahsili davası olduğu, davalı tarafça fazla imalat yapılmadığının, sözleşme gereği %20'yi geçemeyeceğinin ve yine sözleşme gereği sözleşmedeki şartlarla hesaplama yapılması gerektiğinin ileri sürüldüğü, 25/03/2017 tarihli sözleşmede, sözleme harici imalat yapıldığı taktide (%20 fazlalığa kadar yapılabileceği düzenlenmiş) sözleşmedeki şartlarla hesaplama yapılacağının düzenlendiği, tarafların ticari defterlerinin birbiriyle uyumlu oluduğu,

taraflarca birbirini teyit eder nitelikte yapılan ödeme miktarını 2.008.000,00.-TL olarak defterlerine işledikleri, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı tarafça sözleşme harici fazladan imalat yapılıp yapılmadığına ve yapıldıysa tutarına ilişkin olduğu, mahallinde yapılan ölçüm ve metraja dayalı teknik bilirkişi heyet raporu hüküm vermeye yeterli ve elverişli görülmekle raporda da açıkça belirtildiği üzere sözleşme + %20 oranına kadar olan toplam imalat tutarının sözleşme gereği sözleşme şartları üzerinden yapılan hesaplamayla toplam tutarının 2.324.371,89.-TL olduğu,

davacı tarafından fazladan yapılan iş ve imalatlar bedeli toplamının yapıldığı tarihteki serbest piyasa rayiçlerine göre bedelinin 45.448,00.-TL olduğu, davacı tarafça inşaatta çalışan dava dışı taşeronların verdiği hasarların yenilenmesi bedelinin 50.750,00.-TL olduğu, buna göre davacının toplam hakediş alacağının 2.420.569,89.-TL olduğu, bu tutardan davalının toplam ödeme tutarı olan 2.008.000,00.-TL ödeme düşüldüğünde davacının bakiye alacağının 412.569,89.-TL olduğu,

alacağın dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 412.569,89 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit raporunun çeliştiği, bu çelişkinin sebeplerinin izah edilmediği, asıl rapordaki bedeller ile ek rapordaki bedellerin gerekçe gösterilmeden değiştirildiği, bir kısım imalatlar yönünden hükme esas alınan raporun, gerçek imalatı yansıtmadığı, heyet tarafından hastanenin bütün alanlarının gezilerek ölçümleme yapıldığı iddiasının tümüyle gerçek dışı olduğu, bilirkişilerin, covid 19 salgını nedeniyle hastaneye bile alınmadıkları, hükme esas alınan raporda hatalar bulunduğu, bir kısım imalatların hesaplamalara yansıtılmadığı, hesaplamanın nasıl yapıldığının bildirilmediği,

raporun denetime uygun olmadığı, tarafların sözleşme iradesini yorumlamanın bilirkişilerin görevi olmadığı, tarafların, imalat kalemlerinin TL cinsinden belirlemek istemiş olsalar, sözleşmenin metnine Euro değil, Türk lirası yazmaları gerektiği, sözleşmede açıkça Euro yazılmasının hiçbir değeri yokmuş gibi değerlendirme yapıldığı,

toplam hakediş bedeline ilave %18 KDV yansıtılması gerektiği, yukarıda izah olunduğu üzere gerek tespit raporu ile çelişkisi gerekse bu çelişkinin sebebi yeterince izah olunmaması karşısında, bilirkişi heyetinin raporu hükme esas alınamayacağı, bu konuda çelişkinin giderilmesi için bir başka heyetten, üçüncü bir rapor alınmaması nedeniyle mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

Davalı vekili, cevap dilekçelerinin (V) nolu maddesindeki beyanları ve buna ilişkin delilleri tartışmadan usul ve yasaya aykırı olarak davanın kısmen kabulü kararı verilmesinin doğru olmadığı, davalı şirket tarafından yapılan işin bedeli olan 2.008.000,00-TL dışında, davalı şirket ortağı ve yetkilisi ... tarafından banka kanalıyla davacı şirket yetkilisi ... hesabına toplamda 477.000,00-TL, davalı şirket yetkilisinin kardeşi ... hesabından davacı şirket yetkilisi ... hesabına 162.400,00-TL olmak üzere dekontlu, 75.000,00-TL si de elden olmak üzere toplamda 714.400,00-TL ödeme yapıldığı,

ödemelerin banka dekontları ve davacı tarafın davalı şirkete göndermiş olduğu 21.02.2018 tarihli mail ile ispatlı olduğu, davacı tarafın 27.11.2020 tarihli beyanı ile ödemelerin dava konusu iş kapsamında yapılmadığı, bu kapsamda sayılması halinde ... yapılan ödemelerin düşülmesini beyan ettiği, İlk derece mahkemesinin ödemeleri neden saymadığını gerekçeli kararında açıklamadığı, davacı şirket ve yetkilisi ile davalı şirket ve yetkilisi arasında dava konusu iş dışında hiç bir ticari ilişki olmadığı, ödemelerinde davacının iş takvimi sırasında yapıldığı, HMK 199.maddeye göre mail yazışmalarının belge niteliğinde olduğu,

HMK 202. maddesi uyarınca "belge" delil başlangıcı sayıldığından ve yine aynı maddenin 1.fıkrası uyarınca delil başlangıcı bulunan hallerde tanık dinletilebileceği, ancak mahkemenin 03.12.2021 tarihli duruşmada taleplerini usul ve yasaya aykırı olarak reddettiği, Mahkemenin kararına esas aldığı bilirkişi heyeti ek raporunda ekstra yapılan imalat bedelleri ve verilen hasar sonucu yapılan imalatların kendilerince tespit edilemeyeceği beyanlarına rağmen mahkemenin bu kalemleri kabul etmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, tespit raporuna itiraz edildiği,

bu kalemlerin, davacı tarafından iddia edilen soyut talepten ibaret olup, dosyada bu imalatların yapıldığına ilişkin hiç bir belge, imalat oluru ve dökümlerinin olmadığı, bilirkişi heyeti kök raporuna itiraz ekinde sundukları uzman görüşünün ilk derece mahkemesi tarafından dikkate alınmamasının HMK 293.

Maddeye aykırı olduğu, bilirkişi heyeti kök raporuna uzman görüşü alınarak itirazda bulunulduğu, alınan ek rapordaki metrajlar sundukları uzman görüşü ile çelişmesine rağmen bu çelişki giderilmeden karar verilmesinin doğru olmadığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, alacak istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı altyüklenici, davalı ise asıl yüklenici/iş sahibidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. 28/07/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 Sayılı Kanunun 38. maddesiyle eklenen 6100 Sayılı HMK'nın 359/3 maddesi "Bölge Adliye Mahkemesi, başvurunun esastan reddi kararında, ileri sürülen istinaf sebeplerini özetlemek ve ret sebeplerini açıklamak kaydıyla, kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermekle yetinebilir." düzenlemesini içermektedir.

3.2. Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)Davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,

2)Davacıdan alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar harcının, peşin alınan 7.045,66 TL harçtan mahsubuyla fazladan yatırılan 6.618,06 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3)Davalıdan alınması gerekli 28.182,64 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 7.045,66 TL harcın mahsubuyla bakiye 21.136,98 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

...