Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/931 K.2024/316

İncelenen Kararın Mahkemesi: Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi : 05/10/2021 Davanın Türü : Alacak (Eser Sözleşmesi)

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, davacının davalıya ait ... ilçesi ... ada ... parselde bulunan taşınmazında mermer işi yapımını 500.000 TL karşılığında anlaştıklarını, sözleşme gereğinin ifa edildiğini, işin tamamlandığını, ancak iş bedelinin ödenmediğini, Antalya 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş dosyasında tespit yapıldığını, davalı kooperatifin ... Sayılı Yönetim Kurulu kararında bedelin ödenmediğinin kabul edildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak 120.000 TL'nin işe başlama tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, 10.000 TL geçici ödeme yapılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, davalı kooperatifin dava dışı ... Ltd. Şti.

İle 19 Ekim 2016 tarihinde sözleşme yaptıklarını, davalının yüklenici ... şirketine yaptığı inşaatın seviyesine göre 17.945.880 TL ödeme yaptığını, sözleşmenin feshedildiğini, yükleniciye hak ettiğinden fazla ödeme yapıldığını, davacı ile davalı arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığını, davacının yüklenici ... şirketinin taşeronu olarak çalıştığını, kooperatif yönetim kurulu kararında borcun kabul edilmediğini, kooperatif yöneticileri ... ve ... hakkında mali yükümlülüklere aykırı davranarak genel kurulun yetki vermediği kişilerle sözleşme yapmaktan ve tapuları devretmekten dolayı suç duyurusunda bulunduğunu,

yönetim kurulu üyelerinin genel kurul kararı olmaksızın aldıkları karar sonucu dava dışı ... A.Ş. ile akdedilen sözleşmenin de geçerli olmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, 11/08/2018 tarihli yönetim kurulu kararının incelenmesinde önceki müteahhit ... tarafından bırakılan borcun yeni müteahhit ... İnşaat tarafından üstlenildiği, belirtilmiş olup kendi içinde çelişkili olacak şekilde üyelerin kooperatife olan borçları nedeniyle verilecek çeklerle ödenmesine ilişkin bir karar alındığı ancak davacının da iddia ettiği gibi kooperatifçe çeklerin davacıya verilmediği gibi her hangi bir ödemede yapılmadığı,

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 59/1. maddesi uyarınca, temsile yetkili kişilerin ancak kooperatif namına onun amacının gerektirdiği bütün hukuki işlemleri yapabileceklerinden, kooperatifçe açıkça icazet verildiği anlamına gelecek bir işlem bulunmadığı durumda, kooperatif yöneticilerinin yetkisiz olarak yaptıkları işlemler kooperatif yönünden bağlayıcı olmayacağı,

buna göre somut olayda davalı kooperatifçe bu işleme onay verildiğini gösterir herhangi bir kayıt bulunmadığı gibi Türk Borçlar Kanunu'nun 195 ve 196 ile devamı maddelerinde düzenlenen borcun üstlenilmesi sonucunu doğuracak davacı şirket ile davalı kooperatif arasında bir sözleşme yapılmadığı, davacı ile davalı arasında bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı gibi gerek davalı ile ilk yüklenici ... arasındaki sözleşmenin içeriğinde gerek davalı ile dava dışı ikinci yüklenici arasındaki sözleşmenin içeriğinde davacının iş bedelini almasının davalının herhangi bir edimine bağlanmadığı,

davalının TBK'nın 128. maddesi anlamında bir taahhüt ya da garantisinin bulunmadığı, sözleşmenin nisbiliği prensibi uyarınca davacının kendi akidi olmayan davalıdan dava dışı akidinden olan alacağını talep edebileceği yasal bir düzenlemenin olmadığı anlaşılmakla HMK'nun 114/1-d ve 115/1-2 maddelerindeki düzenlemeler doğrultusunda, davanın pasif husumete ilişkin dava şartı noksanlığından reddi gerektiği gerekçesiyle pasif husumete ilişkin dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, 11/08/2018 tarihli ... sayılı yönetim kurulu kararı ile borcun ikrar edildiğini, davalının yapılan işi inkar etmediğini, mahkemece yazılı sözleşme olmadığından bahisle değerlendirme yapılmasının hatalı olduğunu, mermer yapım işi karşılığı 500.000 TL'lik alacağın ödenmediğini, sözleşme ilişkinin bulunmadığının söylenmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının yapılan işi kullanacak olduğunu, 25/09/2018 tarihli sözleşmenin 6. Maddesinde de villanın iş yapım bedeli karşılığı davacıya verileceği konusunda tarafların anlaştığını,

yöneticilere yetki ve icazet verilmediği gerekçesiyle davalının sorumlu olmadığı değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, yöneticilerin kusurlarından doğan zararlardan sorumlu olduğunu, yönetim kurulu yetkisiz olsa dahi yetkililerin haksız fiilinden dolayı kooperatifin sorumlu olacağını, yapılan iş karşılığının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsili gerektiğini, mahkemece keşif yapılmadığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK'nun 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi bulunduğu iddiasından kaynaklanmakta olup, iddiaya göre davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK'nun 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK'nun 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. 28/07/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 Sayılı Kanunun 38. maddesiyle eklenen 6100 Sayılı HMK'nın 359/3 maddesi "Bölge Adliye Mahkemesi, başvurunun esastan reddi kararında, ileri sürülen istinaf sebeplerini özetlemek ve ret sebeplerini açıklamak kaydıyla, kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermekle yetinebilir." düzenlemesini içermektedir.

3.2. Diğer taraftan, HMK'nun 357/1 maddesi uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz.

3.3. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye ve ayrıca davacı ile davalı kooperatif arasında sözleşme ilişkisinin bulunduğunu yazılı delillerle ispatlanamamış olmasına, istinaf incelemesinin kamu düzeninden olan hususlar dışında ancak istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmasına,

her ne kadar dava dilekçesinde yemin teklifine dayanılmış ise de, bu hususu mahkemece hatırlatılmamasının istinaf konusu yapılmamış olmasına ve davalı tarafın istinafının bulunmamasına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

...