Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1133 K.2026/129

İncelenen Kararın Mahkemesi: Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 02/06/2023 Dava Türü: İtirazın İptali (Antalya Genel ...Esas) (Eser Sözleşmesi-Fazla İş Bedeli) Dava Tarihi: 13/01/2021 Birleşen Antalya 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ...Karar Dava Türü: Tapu İptali ve Tescil/Olmazsa Bedel (Eser Sözleşmesi) Dava Tarihi: 05/01/2021 Karar Yazım T: 19/02/2026

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA VE BİRLEŞEN DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, tarafların ... ilçesi ... ada ...parselde yapılacak inşaatın elektrik işlerinin yapımı konusunda sözleşme yaptığını, iş bedelinin 930.000,00 TL olduğunu, bu bedelin bir başka yerden (...Mahallesi ... ada .. parsel ...blok no:...) bağımsız bölüm tapu devri yapılarak ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davalının sözleşme ve projeye aykırı şekilde davacının tamamladığı montajları üçüncü kişiye söktürdüğünü, inşaatın diğer işleri tamamlanmadığından davacının elinde olmayan sebeplerle elektrik işlerini dezamanında tamamlayamadığını, inşaata sözleşme dışında bir çok ilave iş yapıldığını,

bu iş bedellerinin ödenmediğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak 378.345,34 TL'nin ilave işler için davacıya ödenmesi için ihtarname çekildiğini, ödeme yapılmaması üzerine Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında takip başlattıklarını, itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen Antalya 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyada davacı vekili açtığı dava ile, tarafların daire karşılığı malzemeli elektrik tesisatı imalat sözleşmesi yaptığını, davalının sözleşmeye konu ....Mahallesinde bulunan 3 nolu bağımsız bölümü fiilen teslim ettiğini, sözleşme ile aynı tarihte ek sözleşme yapıldığını, örnek daire hazırlayıp davalı taraf ile mutabık kalındıktan sonra imalata başlandığını, davalının yapılan işleri üçüncü kişilere değiştirterek söktürdüğünü, sıva, alçı ve boya işi tamamlanmadan elektrik işlerin tamamlanamayacağını, davalının elektrik dışındaki diğer inşaat işleri tamamlatamadığını, ayrıca sözleşme dışı ilave imalatlar yapıldığını,

sözleşmede kararlaştırılan süre bittikten sonra işlerin tamamlanmak zorunda kaldığını, sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerin ifa edilerek elektrik işlerinin bitirildiğini ve yapıya iskan belgesi alındığını, Elektrik Mühendisleri Odasınca onay verildiğini, sözleşmeye göre devri gereken bağımsız bölümün tapusunun devredilmediğini ileri sürerek ..Mahallesi ... ada ...parselde bulunan ... blok ...nolu bağımsız bölümün tapusunun iptali ile davacı adına tesciline, mümkün olmaması halinde bağımsız bölümün keşif tarihindeki rayiç bedelinin yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAPLAR

Davalı vekili cevabında, davacının sözleşme ve ek sözleşme uyarınca taahhüt ettiği işleri sözleşmeye uygun yerine getirmediğini, davacıya 80.000,00 TL borç para verildiğini, bir kısım işlerin bu sayede yapıldığını, davacının işi bırakıp gitmesi üzerine kendisine ihtarname gönderildiğini, Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ....D.İş sayılı dosyasında tespit yaptırdığını, işin %30'luk kısmının eksik olduğunun raporda belirtildiğini, davacının işi zamanında bitirmemesi sebebiyle davalı tarafından üçüncü kişilere satılan bağımsız bölümlerin teslim edilemediğini, bu nedenle aylık 2.500,00 TL bu kişilere kira bedeli ödendiğini,

davacının yaptığı işlere ilişkin faturaların ticari defterlere işlendiğini, ancak yapılmayan işlere ilişkin faturaların iade edildiğini, borç olarak verilen paranın geri verilmediğini, fazla imalat yapıldığı iddiasının mesnetsiz olduğunu, davacının inşaata getirdiğini ileri sürdüğü malzemelerin sorumluluğunun davacıya ait olduğunu ileri sürerek davanın reddi ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Birleşen Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyada davalı vekili cevabında, davanın mesnetsiz olduğunu, 13/03/2018 tarihli daire karşılığı malzemeli elektrik tesisatı sözleşmesi gereğince davacının ... Mahallesi ...ada ... parseldeki inşaatın elektrik işlerini bitirmesi halinde davalıya ait ...

Mahallesi .. ada ... parselde bulunan ... blok ... nolu bağımsız bölümün mülkiyetinin verileceğinin kararlaştırıldığını, fiilen bağımsız bölümün zilyetliğinin devredildiğini, sözleşme konusu işlerin eksiksiz ve sözleşmeye uygun yerine getirilmediğini, yapılan işlerin de örnek daireye uygun yapılmadığını, eksik işler bulunduğunu, basit malzemeler kullanıldığını, tespit dosyasında belirtildiği şekilde inşaatın eksik şekilde bırakıldığını, davacıya 80.000,00 TL borç para verildiğini, bu paranın iade edilmediğini, işin süresinde tamamlanmadığı için davalı tarafından daire satışı yapılan üçüncü kişilere aylık 2.500,00 TL kira bedeli ödendiğini,

ek imalat iddiasının doğru olmadığını, eksik işlerin tamamlanmasının bir çok kez davacıdan talep edildiğini, dairelerde yapılan bir değişiklik var ise davalının bilgisi dahilinde gerçekleşmediğini, ücret gerektirecek şekilde ek iş yapılması yönünde bir sözleşme veya talimatın bulunmadığını, ek işlere ilişkin usulsüz faturalar düzenlendiğini, kalitesiz malzeme kullanıldığını, 18/06/2020 tarihinde taşınmazın iskanının alındığını, Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyasında tespit tarihinin iskandan sonra olduğunu, iskan alınmış olmasının işlerin eksiksiz tamamlandığı anlamına gelmeyeceğini, enerji müsaadesi belgesinin işlerin tamamlandığını gösterir bir belge olmadığını, sözleşmeye göre davacının taşınmazın mülkiyetini hak etmediğini, kusurlu taraf olduğunu, eksik kalan işleri davalının kendisinin tamamladığını, başkalarına tamamlattığını, davacı tarafından yerine getirilmeyen işlere ilişkin faturaların iade edildiğini, davacıya ödenen 80.000,00 TL borç para, dava dışı üçüncü kişilere ödenen ve gayrimenkul tesliminin gerçekleşmemesinden kaynaklanan kira bedelleri,

davacıya fiilen teslim edilen taşınmazdan elde ettiği kira bedelinin mahsubu gerektiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...Asıl dava, davacı ve davalı arasında imzalanan sözleşme ve ek sözleşmeler gereği davacı tarafça sözleşme harici fazladan yapılan elektrik işleri imalat bedelinin tahsiline yönelik Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasında başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davası, birleşen Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasındaki dava ise; taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği yapılan elektrik işleri imalat bedeli karşılığı vaat edilen ... ilçesi, ...

Mahallesi, .. ada ... parselde kayıtlı ... blok ... nolu bağımsız bölümün davalı adına olan tapusunun iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tescili davasıdır. Taraflar arasında imzalanan ve itiraza uğramayan sözleşmede davacı tarafça davalıya ait inşaattaki bir kısım elektrik işlerinin imalatının yapılacağı, buna karşılıkta davalı tarafça dava konusu edilen bağımsız bölümün tapusunun devredileceği kararlaştırılmıştır.

Türk Medeni Kanunu ve Borçlar Kanununda taşınmaz devri düzenlenmiş olup, tapuya kayıtlı taşınmazların devri tapu sicil müdürlüğü önünde yapılacak resmi sözleşme ile veya noterde yapılacak satış vaadi sözleşmesi ile yapılması öngörülmüş olup, bu resmi şekil şartı sözleşmenin ve tapu devrinin geçerlilik şartıdır.

Bunun haricinde herhangi bir şekilde taşınmaz devri mümkün olmayıp, davacı tarafça dayanılan sözleşme adi yazılı sözleşme olmakla geçersiz olup, tapu devrine dayanak yapılamaz.

Yine mahkememizce yapılan ve hüküm vermeye yeterli ve elverişli görülen bilirkişi rapor ve ek raporlarına göre davacı tarafça sözleşme ile yüklenilen elektrik imalat işleri tamamlanmış olup, sözleşme haricinde de fazladan 456.773,04 TL tutarında imalat yapıldığı anlaşılmakla, asıl dava yönünden; davanın taleple bağlı kalınarak kısmen kabulü ile;

davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .....Esas sayılı dosyasına yönelik itirazının kısmen iptaline, takibin 381.682,89 TL asıl alacak üzerinden ve takip tarihinden itibaren ticari avansı faizi uygulanmak sureti ile devamına, davalı usulüne uygun bir şekilde temerrüte düşürülmediğinden faiz talep edilemeyeceğinden fazlaya ilişkin talebin reddine, haksız itiraz edilen 381.682,89 TL alacağın takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen dava yönünden; tapu iptali tescil talebinin reddine, alacak talebinin kabulü ile.

930.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi" gerekçesiyle asıl dava yönünden; davanın taleple bağlı kalınarak kısmen kabulü ile; davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ....Esas sayılı dosyasına yönelik itirazının kısmen iptaline, takibin 381.682,89 TL asıl alacak üzerinden ve takip tarihinden itibaren ticari avansı faizi uygulanmak sureti ile devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, haksız itiraz edilen 381.682,89 TL alacağın takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen dava yönünden;

tapu iptali tescil talebinin reddine, alacak talebinin kabulü ile. 930.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, mahkemece davacının edimlerinin yerine getirildiğinin kabul edildiği, elektrik iş tesisat denetime uygunluk muayene belgesi, .....Şubesince düzenlenmiş iş bitim belgeleri, .....tarafından yapılan abonelik tesis işlemleri ile davacının edimlerini yerine getirdiğinin ispatlandığı, TMK'nun 2. maddesinin gözardı edilerek tapu iptal tescil talebinin reddedildiği, sözleşmeden doğan edimlerin yerine getirildiği, sözleşmenin geçersizliğinden bahsedilemeyeceği, 5 yıl önce yapılan sözleşmede kararlaştırılan bedelin tahsiline karar verilmesinin hatalı olduğu,

2018 yılında belirlenen ücretin davacıya verilmesinin adalete olan güveni zedelediği, tapu iptal tescil talebinin reddedilmesi durumunda taşınmazın hüküm tarihine en yakın tarihteki değerinin dikkate alınması gerektiği gibi nedenlerle birleşen dosyadaki kararı istinaf etmiştir.

Davalı vekili, asıl ve birleşen dosyaya verdiği cevap dilekçesini tekrarlar mahiyette beyanda bulunarak davacının sözleşmede belirlenen bedeli talep etmediği, alacak talebi bulunmadığı, taleple bağlı kalınmadığı, davacının işi eksik bıraktığı, ilave imalat da yapmadığı, bilirkişi raporlarına itirazlarının değerlendirilmediği, defterlere işlenen fatura muhteviyatlarının belirlenmediği, davalı tarafından yapılan 315.000,00 TL'lik ödemenin neye ilişkin olduğunun izah edilmediği, davalının yaptığı ödemelerin eksik hesaplandığı, davacının zilyetliği kendisine verilen taşınmazdan kira geliri elde ettiği ve kazanç sağladığı,

davalıya ödenmesi gereken kira bedellerinin hakkaniyetli bir şekilde incelenmediği, davacıya verilen 80.000,00 TL'lik borca ilişkin takas mahsup talebinin değerlendirilmediği, takas mahsup taleplerinin göz ardı edildiği, tespit raporuna göre işin %70'lik seviyede yapıldığı, edimini yerine getirmeyen davacının iş bedelini isteyemeyeceği, mahkemece asıl ve birleşen davada yasal faiz talep edilmesine karşın ticari faize hükmolunmasının usul ve yasaya aykırı olduğu,

birleşen dava yönünden de tapu iptal tescil talebinin reddi sebebiyle davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken hükmedilmediği gibi nedenlerle asıl ve birleşen dosyada verilen kararları istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Dava bir yıllık hak düşüm süresi içerisinde açılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı taşeron/alt yüklenici, davalı ise yüklenici/iş sahibidir. Asıl davanın konusu ekstra işler bedeli, birleşen davanın konusu ile sözleşmeye göre talep edilen hak ediş tapusunun davacı adına tesciline, olmadığı takdirde rayiç bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1.Davacı vekili açtığı asıl davada davalı ile aralarında yapılan elektrik işlerine ilişkin sözleşmede fazla imalat yaptığını ileri sürerek fazla imalat bedelinin tahsili amacıyla başlattığı ilamsız icra takibine itirazın iptali talep etmiş, birleşen davada da elektrik işlerine ilişkin sözleşme gereği edimini ifa ettiğini ileri sürerek iş bedeli olarak devri taahhüt edilen tapunun iptali ile kendi adına tesciline, olmazsa rayiç bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

3.2.Mahkemece asıl davada davanın kısmen kabulüne karar verilerek 381.682,89 TL'lik asıl alacak yönünden itirazın iptali ile takip tarihinden itibaren ticari avans uygulanmak suretiyle takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmiş, birleşen davada da tapu iptal tescil talebinin reddi ile sözleşmede kararlaştırılan iş bedeli olan 930.000,00 TL'nin ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

3.3.Davalı tarafın dayandığı Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit raporunun 18/06/2020 tarihli tespit keşfi sonucu 14/08/2020 tarihinde düzenlendiği bu rapora göre sözleşmeye göre elektrik tesisatı açısından işin %70 oranında tamamlandığının belirtildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında bulunan 15/06/2020 tarihli elektrik iş tesisleri denetim ve muayene uygunluk belgesi, ....Şubesinin 18/06/2020 tarihli elektrik bağlantı bildirimi iş bitimi raporları ve yapıya 18/06/2020 tarihinde yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması karşısında davacının sözleşme gereği elektrik işlerine ilişkin edimini ifa ettiğinin mahkemece kabul edilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

3.4.Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ve ek raporuna göre davacı yüklenicinin 456.773,04 TL'lik ilave imalat yaptığı anlaşılmaktadır. Yine tarafların ticari defterlerinde yapılan incelemelere göre davalı tarafından davacıya 315.000,00 TL'lik ödeme yapıldığı, bu ödemenin içerisinde borç olarak verildiği ileri sürülen 80.000,00 TL bedelli 3 adet çek bedelinin de bulunduğu belirtilmektedir.

Mahkemece davacı tarafından yapıldığı belirlenen fazla imalat bedelinden tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olan davalı tarafından yapılan ödemelerin uyuşmazlığa konu fazla imalat bedeline ilişkin olup olmadığı belirlenerek ispatlanan ödemelerin düşülerek neticesine göre asıl davada karar verilmesi gerekirken bu ödemeler değerlendirilmeden yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.

3.5.Taraflar arasında taşınmazın zilyetliğinin davacıya devredildiğine dair uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davalı taraf zilyetliği davacıya devredilen taşınmazın davacı tarafından kullanılarak kira geliri elde edildiği iddiasını ileri sürmek suretiyle takas mahsup talebinde bulunmuştur. Mahkemece bu savunma üzerinde durularak taşınmazın davacıya zilyetliğinin devredildiği tarihten davacının iş bedelini hak ettiği tarihe (işin teslim tarihi) kadar olan döneme yönelik davacı yüklenicinin bağımsız bölümü kullanımından kaynaklanan kira getirisinin ne olabileceğinin belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınmalı, hesaplanacak bu bedel birleşen dosyada davacıya ödenmesi gereken iş bedelinden düşülerek sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ile sonuca gidilmesi doğru olmamıştır.

3.6. Birleşen dosyada davacı taraf terditli taleplerinden olan ikincil talebinde alacağa yasal faiz uygulanmasını talep etmesine rağmen, mahkemece talebi aşılmak suretiyle birleşen dosyada hüküm altına alınan alacağa ticari avans faizi uygulanmasına karar verilmesi de usul ve yasaya uygunu düşmemektedir.

3.7. Yukarıda açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin asıl ve birleşen dosyalara yönelik istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca esası incelenmeksizin kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

...