Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1587 K.2026/209

İncelenen Kararın Mahkemesi:Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi:26/05/2023 Davanın Türü:Tazminat (Eser Sözleşmesi) Dava Tarihi:23/03/2020 Karar Yazım T:12/03/2026

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında akdedilen 02/10/2019 tarihli sözleşme uyarınca, davacının yeni açacağı işletmeye ait gölgelendirme projesinin yapımı ve yapım koşulları hakkında anlaştıklarını, ancak davalının sözleşmeye uygun davranmadığını, teslim süresine uymadığı gibi gölgelik, tente v.s. aksamları tamamen ayıplı imal ederek her yanından su alan ayıplı imalatını düzeltmediğini, imalatta 41 adet yama bulunduğunu, davalının hatalı işçilik ve imalatları sebebi ile davacının doğrudan ve dolaylı olarak çok fazla zararının olduğunu, taahhüt edilen tarihte yerin teslim edilmemesi nedeni ile davacının işletmesini geç açtığını,

ciro kaybına uğradığını, geç teslim nedeni ile işe alınan tüm personellere boş yere maaş ödediğini, kiraladığı gayrimenkul için fazladan kira ödediğini, davalı tarafın sözleşmede belirtildiği şekilde usule uygun fatura kesmediğini, davacıya faturayı teslim etmediğini belirterek, ayıplı malın ayıpsız misli ile değiştirilmesini, iş yerinin geç açılmasına sebebiyet verildiğinden,

uğranılan ciro kaybı (kar kaybı) için şimdilik 500,00-TL, aynı nedenle fazladan ödemek zorunda kalınan personel maaşları, kira elektrik, su v.s. giderler nedeniyle şimdilik 500,00.-TL, sözleşmede belirtilen sürelerde ve usullerde düzenlenmeyen faturanın KDV kısmının mahsup edilememesi sebebi ile,

uğranan zarara karşılık şimdilik 500,00.-TL, sözleşmede belirtilen 15/11/2019 tarihinde yeri teslim edememesi dolayısı ile yine sözleşmede belirtilen cezai şart bedeline karşılık şimdilik 500,00.-TL, manevi zararlara karşılık 8.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle, ciro kaybı karşılığı tazminatı 19.388,61 TL'ye arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevabında, davacı tarafça, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş tespit dosyası ile yapılan tespitin HMK 400/2 maddesine aykırı olduğunu, delil tespiti isteyen tarafın dürüstlük ilkesine aykırı davrandığını, hukuki yarar şartı yerine getirilmeden tespit yapıldığını, alınan bilirkişi raporunun içeriğinde veya ekinde gözlem dışında herhangi bir veri veya belge olmadığını, bilimsel kesinlik teşkil edecek şekilde görüş açıklanmasının doğru olmadığını, yapılan imalatın ve işçiliğinin neresinin veya hangi özelliğinin eksik veya hatalı olduğuna dair somut bir tespit bulunmadığını,

taraflar arasında akdedilen 02/10/2019 tarihli sözleşme ve projesine göre montaj yapılacak alanın alt yapı çalışmasının tamamlanıp montaja hazır hale getirilmesi yükümlülüğünün davacı tarafta olduğunu, davalının sözleşmeye uygun olarak ve süresinde montajı tamamladığını, montaj devam ederken davacının projede yer almayan taleplerde bulunduğunu, davacı tarafın cam sistemini farklı bir firmaya yaptırdığını, davacı tarafından şikayete konu taleplerin davalıdan kaynaklanmadığını, davacı tarafından farklı firmalara yaptırılan imalatlardan kaynaklandığını,

davacının kendi yaptırdğı çelik alt yapısının yetersizliğinden ve çelik alt yapısına fazla yükleme yapmasından kaynaklı sehim olduğunu, işletmenin üst ön ve yan cephesinde yapılan tuğla taş kaplamaların yalıtım problemi olduğunu, cephede takılan tabela için açılan deliklerden kaynaklandığının tespit edildiğini, durumun davacıya bildirildiğini, davalının kendisinden kaynaklanmayan şikayetleri müşterisinin mağdur olmaması için kendisinin giderdiğini, davacı tarafın arabuluculuk aşamasında, davalının hatalarını kabul ettiklerine dair beyanının yakışıksız olduğunu, arabuluculuk tutanağının resmi belge olduğunu belirterek,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, taraflar arasında 02/10/2019 tarihinde satış sözleşmesi akdedilerek, davacı şirketin yeni açacağı işletmeye gölgelendirme projesi yapılması konusunda anlaşıldığı, sözleşme bedelinin KDV dahil 472.000,00-TL olduğu, işlerin sözleşme ekinde bulunan teknik detaylara göre yapılacağının, işin tesliminin 15/11/2019 tarihi olduğunun, "ödemeler" başlığı altında ise 03/10/2019 tarihinde havale ile 80.000,00-TL devamında ise 7 adet sıralı çek ile her birinin 56.000,00-TL üzerinden toplam 472.000,00-TL olacağının imza altına alındığı,

sözleşmenin "özel hükümler" başlığı altında ise montajın yapılmaması durumunda ... şirketi tarafından alıcıya günlük 100,00 Euro ödenecek olduğunun belirtildiği, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere yapılan sistemde yağmur suyu tahliyesinin yeterli derecede çalışmadığı, iç mekana aşırı derecede su aldığı, bu durumun sistemin su tahliye elemanlarının yeterli kesitte tasarlanmamasından kaynaklı olduğu, tasarımının ve projelendirmenin davalı tarafından yapılmış olduğu,

sistemdeki hataların düzeltilmesi için gereken bedelin 79.374,53-TL + KDV olmak üzere KDV dahil 93.661,94-TL onarım bedelinin davalıdan tahsiline karar vermek gerektiği, her ne kadar davacı tarafça malın ayıpsız misli ile değişim talebinde bulunulmuş ise de, söz konusu hataların düzeltilmesi için davacı tarafça uygulamalar yapıldığı, buna ilişkin olarak 2020 yılı Ekim, Kasım, Aralık aylarına ait malzeme ve işçilik faturalarının sunulduğu, böylelikle sistemdeki arızanın davacı tarafça başka bir şirket aracılığıyla giderildiği, bunların bedelinin KDV dahil 78.601,00-TL olduğu,

bu aşamada davacının ayıpsız misli ile değişim talebinin hakkaniyete uygun olmayıp sözleşme bedeli dikkate alındığında, onarım bedeline hükmedilmesinin yerinde olacağı, ayıpsız misli ile değişim talebinin reddine karar vermek gerektiği, öte yandan davacı tarafça kar kaybı talebinde bulunulduğu, davacı şirketin ticari defterleri ve belgeleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde, davacı şirketin 2020 yılı net satışları, satışların maliyeti, faaliyet giderleri ve faaliyet karı üzerinden kar kaybı bilirkişi raporu ile hesaplanmış, bilirkişi raporu hükme esas almaya elverişli görülmekle, davacı tarafın kar kaybının 19.388,61-TL olduğu,

taraflar arasında düzenlenen sözleşmede işin zamanında teslim edilmemesi durumuna ilişkin bir cezai şart bulunmadığı, sözleşmenin 6.maddesi (e) fıkrasında sadece montaj işlemlerinin başlamasına ilişkin 05/11/2019 tarihinin belirtildiği anlaşılmakla, cezai şart talebinin reddine karar vermek gerektiği, davacı şirketin ticari defterlerine göre şirketin ticari faaliyetine başladığı 03/12/2019 tarihinden önceki dönemler için dava konusu olan işyeri için personel, kira vb. giderlerin olmadığı anlaşılmakla, bu yöndeki zarar talebinin de reddine karar vermek gerektiği,

davacının fatura kesilmemesi nedeniyle KDV yönünden zararının olduğu iddiasının yerinde olmadığı, zira taraflar arasında düzenlenen sözleşme bedeli ve sözleşmeye göre davacının davalı tarafa teslim ettiği çek bedelleri olan 472.000,00-TL karşılığı olarak davalı şirketin davacı şirket adına 01/11/2020 tarihli 472.000,00-TL bedelli fatura düzenlediği ve bu faturanın davacı tarafından teslim alındığı,

davacı tarafça, davalı işletmesinin tüm sosyal alemlerde ve kamuoyunda ayıplı imalat nedeniyle her yağmurda su basması sebebiyle işletmenin uğramış olduğu manevi zararlara karşılık manevi tazminat talep edilmiş ise de, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşmeden kaynaklandığı, sözleşmeden doğan yükümlülüklerle ilgili sonuçlarda manevi tazminat talep edilemeyeceği gerekçesiyle, maddi tazminat davası yönünden, ayıpsız misli ile değişimi talebinin reddine, 93.661,94.-TL onarım bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

kar kaybı talebinin kabulü ile,19.388,61.-TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı vekili, davacının, yaptığı ticari işe uygun olarak, ayıbın sonuçlarını kendi imkanlarıyla gidermek zorunda kaldığı, yaptırılan bu onarımlar ile ayıpların giderilmediği, zorunlu tadilatların ayıplı malın misli ile değiştirilmesine engel teşkil etmemekte olduğu, bu taleplerinin reddinin hukuka aykırı olduğu,

mahkeme, davacının seçimlik hakkını değiştirmek suretiyle kullanmasına karar verdiğinden reddedilen talepleri yönünden davalı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiği, sözleşmenin 6/e maddesi uyarınca, cezai koşul için öngörülen teslim edilmeme şartı gerçekleşmediği için cezai şart talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği, personel ve kira gideri taleplerine ilişkin salt ticari defter kayıtlarına göre taleplerinin reddine karar verildiği,

faturanın geç kesilmesi sebebiyle uğradıkları zararlarının hesaplanarak taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiği, manevi zararlarının göz ardı edilerek manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesinin de hukuka aykırı olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

Davalı vekili, eksik ve hatalı değerlendirme neticesinde hüküm kurulduğu, dava ve talep arttırım dilekçesinde TBK 475.maddesi kapsamında iş sahibinin seçimlik haklarından biri seçilmediğinden ve bu maddedeki seçimlik haklar içerisinde, ayıplı malın misli ile değiştirilmesine şeklinde bir seçimlik hak bulunmadığından, taleple bağlılık ilkesi gereği, ayıplı malın misli ile değiştirilmesi talebinin reddi gerektiği, kararda sistemdeki arızanın davacı tarafça başka bir şirket aracılığıyla giderildiği,

bunların bedelinin KDV dahil 78.601,00 TL olduğu belirtilmesine rağmen, KDV dahil 93.661,94 TL onarım bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesinin kendi içinde çelişkili olduğu, kar kaybına ilişkin bilirkişi raporu hatalı ve eksik düzenlendiğinden itibar edilemeyeceği, itirazlarının göz ardı edilerek raporun bu haliyle hükme esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, ayıplı imalat ve montaj nedeniyle ayıplı malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi, uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini istemlerine ilişkindir. Uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire, ortaya koyduğu gerekçeye ve ayrıca, oluş ve dosya kapsamına uygun bilirkişi raporu esas alınarak yazılı gerekçeyle hüküm tesis edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)Taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2)Davacıdan alınması gerekli 732,00 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubuyla bakiye 462,15 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3)Davalıdan alınması gerekli 7.722,48 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 1.930,62 TL harcın mahsubuyla bakiye 5.791,86 TL harcın istinaf yoluna başvuran taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

...