Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/257 K.2025/521

İncelenen Kararın Mahkemesi:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi:24/11/2022 Davanın Türü:İtirazın İptali ( Antalya Genel İcra ...) Karar Yazım T:08/05/2025

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Asıl davada davacı arsa maliki vekili açtığı dava ile, davalı yüklenici şirket ile ... tarihinde anahtar teslim 'kat karşılığı İnşaat Ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi' imzalandığını, sözleşme içeriğinden de anlaşılacağı üzere alt yüklenici tarafından taşeron olarak anahtar teslim inşaatın tamamlanmasına ilişkin anlaşma sağlandığı anlaşılacağı, ancak ... firması hiç bir edimini sözleşme şartlarına uygun olarak yerine getirmemiş olduğunu, inşaatın bitirim tarihi uzadığı gibi inşaatın kalitesi de düşürülmüş olup, sözleşmeye aykırı olarak hareket edildiğini,

yine yüklenici firma tarafından yapılan şahsi harcamalar dahi inşaat malzemesi olarak faturalandırıldığını, yükleniciye borcunun bulunmadığını ve bu nedenle de yükleniciden alacağı temlik alıp takip yapan davalı ...'a da borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini iddia ve talep etmiştir.

Birleşen davada davacı temlik alacaklısı vekili açtığı dava ile; yüklenici ... Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.'ne toptan inşaat malemesi satmasından dolayı alacaklı olduğunu, yüklenici ... Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin de davalıdan iş bedeli/ hakediş alacağı olduğunu, inşaat malzeme bedeli alacağına karşılık firmanın hakediş alacaklarını Alanya 1. Noterliği'nin 07/01/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı Alacağın Devri Sözleşmesi ile temlik aldığını ve takip yaptığını, arsa sahibinin takibe itiraz ettiğini, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Arsa maliki ve temlik alacaklısının cevap dilekçelerinde kendi açtıkları davadaki iddiaları tekrar ederek savunmada bulundukları, asıl davada davalı yüklenici şirketi vekili cevap dilekçesinde alacağın temlikinin muvazaalı olmadığını, yüklenicinin sözleşmede belirlenen hakedişlerinin ödenmediğini, arsa sahibinin edimini yerine getirmeden karşı edimin ifasını bekleyemeyeceği, sözleşmenin feshedildiği iddiasının doğru olmadığını, arsa üzerinde hukuki takyidatların bulunduğunu savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, iş sahibi ... ile yüklenici ... arasında ... tarihinde anahtar teslim kat karşılığı inşaat ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi imzalandığı, yüklenici ... şirketinin iş sahibi ...'dan olan hakediş bedeli alacağının 152.000,00 TL'lik kısmını Alanya 1. Noterliği'nin 07/01/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı alacağın devri sözleşmesi ile birleşen dosya davacısı ...'a devrettiği bu devrin kaynağının da ... seri nolu fatura alacağı olduğunun anlaşıldığı, alacağı temlik alan ... alacağın tahsili amacıyla Antalya Genel İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyasında takip başlattığı ve icra takibine itiraz nedeniyle iş bu birleşen itirazın iptali davasının açıldığı, tüm dosya kapsamı ve denetime ve hüküm kurmaya elverişli, kanuna ve emsal kararlara uygun görülen bilirkişi heyet raporu doğrultusunda değerlendirildiğinde; yüklenici ...'in iş sahibi ...'a yaptığı toplam imalatın ...

TL (...) olduğu; yüklenicinin işverene vermiş olduğu zararın 132.148,00 TL (Yüz otuz iki bin yüz kırk sekiz Türk Lirası) olduğu ve bu bedelin hakkediş bedelinden düşülerek, yükleniciye ... TL (...) ödenmesinin uygun olduğu, iş sahibinin yükleniciye olan toplam borcu arasında her iki davanın ve icra takibinin konusunu oluşturan yüklenici tarafından asıl dava davacısı ...'a devredilen hakediş bedeli alacağının da bulunduğu görülmekle Antalya Genel İcra Dairesinin ...

Esas sayılı dosyası nedeniyle asıl dava davacısı, birleşen dosya davalısı ...'ın borçlu olduğu kanaatine varılmıştır. Bu sebeple icra takibi ve temlik alacağı nedeniyle borçlu olunmadığı istemli asıl davanın reddine, icra takibine vaki itirazın iptali istemli birleşen davanın ise kabulüne karar verilmiştir.

İcra takibine konu alacak eser sözleşmesinden kaynaklı likit olmayan alacak olduğundan asıl davadaki kötü niyet ve birleşen davadaki icra inkar tazminatı taleplerinin reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı/ birleşen davada davalı ... vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

İstinaf eden ... vekili, muhasip raporunun eksik ve hatalı olmasına rağmen davacı temlik alacaklısının alacağının değil borcunun bulunduğunun tespit edildiği, bu hususun dahi temlik işleminin muvazaalı olduğunun bir göstergesi olduğu, yüklenicinin bir hakediş alacağı bulunmadığı, sözleşmenin feshedildiği, raporlardaki çelişkilerin giderilmediği, davalıların kendisini zarara uğratmak için muvazaalı işlemler yaptıkları, mahkemenin gerekçesinin ve vardığı sonucun hatalı olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava takip borçlusu iş sahibi tarafından takip alacaklısına ve alacaklıya temlik eden yükleniciye karşı İİK 72/3. maddesine göre açılmış menfi tespit davası, birleşen dava ise İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre temlik alanın açtığı itirazın iptali davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden ve TBK 183 vd. maddelerinde düzenlenen alacağın devrinden kaynaklanmakta olup, asıl davada davacı iş sahibi/arsa sahibi, davalılar ise yüklenici ve yükleniciden temlik alan takip alacaklısı olup, birleşen davada davacı yükleniciden alacağı kısmen temlik alan takip alacaklısı, davalı ise borçlu iş /arsa sahibidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. Davacı iş/arsa sahibi ile davalı ... Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. arasında haricen ... tarihinde kat karşılığı inşaat ve taşınmaz satış vaadi sözleşmesi imzalanmıştır. İş sahibi tarafından sözleşmenin Antalya 22. Noterliği'nin 20/09/2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshedildiği bildirilmiş, ancak dosyada tebliğ şerhinin bulunmadığı da anlaşılan fesih bildiriminden sonra yüklenici tarafından iş bedeli alacağının 152.000,00 TL'lik kısmı 07/01/2021 tarihli Alanya 1. Noterliği'nin ... yevmiye nolu alacağın devri sözleşmesi ile ...'a devredildiği anlaşılmaktadır.

3.2. Temlik alacaklısı ... 'un iş sahibi ...'dan alacağını isteyebilmesi için, öncelikle temlik eden ... Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.' nin iş sahibi ...'dan temlik ettiği alacağı yüklenici olarak hak etmiş olması gerekir. Başka bir ifade ile yülenici olduğunu iddia eden ... Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. ancak doğmuş ve doğacak alacağını temlik edebilir. Bu sebeple uyuşmazlığı çözümü için ... Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. ile iş sahibi/ arsa maliki ... arasında düzenlenen harici sözleşmenin değerlendirilmesi ve temlike konu alacağın hak edilip edilmediğinin belirlenmesi gerekir.

3.3. ... Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. ile ile ... arasında düzenlenen 22.4.2019 tarihli gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi taşınmaz devrini de içerdiğinden resmi şekilde yapılmadığı için kural olarak geçersizdir.

Bilindiği gibi, 4721 sayılı Kanun'un 706/1, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 237/1 ve 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 26. maddeleri gereğince, taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerli olması, resmî şekilde düzenlenmiş bulunmalarına bağlıdır. Ancak bu sözleşme önemli ve geri dönülemeyecek derecede ifa edilmiş ise, bu durumda TMK 2. maddesi hükmü de dikkate alınarak sözleşmenin geçersizliği artık ileri sürülemeyecektir.

Bu harici sözleşmenin yapıldığı tarihte inşaat seviyesinin % 35 oranında olduğu sözleşme kapsamından anlaşılmaktadır.

Buna göre mahkemece taraflar arasında haricen düzenlenen ... tarihli KKİ sözleşmesi kapsamında yapılan işlerin nelerden ibaret olduğu ve bu sözleşmenin ifa oranını ne olduğu net bir şekilde belirlenmeli, bu konuda rapor ya da ek rapor alınmalı, ayrıca bu harici sözleşme kapsamında iş bedeli olarak yüklenici şirkete taşınmaz devri yapılıp yapılmadığı araştırılmalı, bu konudaki tedavüllü tapu kayıtları ve varsa akit tabloları getirtilmelidir.

Tüm bunlar tespit edildikten ve sözleşmenin tamamlanma oranı belirlendikten sonra, yukarıda açıklananlara göre temlik eden yüklenici şirketin iş sahibi olan ...'dan bir alacağı bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. İşin tamamlanma oranına göre sözleşmenin geçersiz olacağının kabul edilmesi halinde ise, yüklenici şirketin yaptığı imalatlardan arsa sahibinin yararına olanlarının bedelinin yapıldığı yıl mahalli rayice göre talep edebileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Yine yüklenici şirketin aynı sözleşmeden kaynaklanan hakedişi ile ilgili ... isimli şahsa yaptığı temlik nedeni ile bu kişi tarafından açılmış ve Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında görülmekte olan dava ile bu dava arasındaki irtibat da dikkate alınarak bu dava dosyalarının birleştirilmesi gereği üzerinde de durulmalıdır.

3.4.Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı / birleşen davada davalı iş sahibi vekilinin asıl ve birleşen davalarda yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-a/5 maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR