Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/293 K.2025/688

İncelenen Kararın Mahkemesi:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi:25/11/2022 Dava Türü:Alacak (Eser Sözleşmesi) Dava Tarihi:27/08/2020 Karar Yazım T:24/06/2025

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, ...

Merkezinin yapım işini üstlenen davacının, davalı şirketlerle çatı kaplama ve su izolasyonu işlerinin yapımına ilişkin olarak eser sözleşmeleri imzaladığını, davalıların teslim ettikleri işlerin ayıplı olduğunu ve bu hususta delil tespitleri yaptırdıklarını, bilirkişi raporu ile ayıplı işlerin düzeltilmesi için harcanması gereken bedelin 1.009.316,00 TL + KDV olarak belirlendiğini, davacı tarafından ayıplı işlerin düzeltilmesi için toplam 518.641,27 TL harcandığını, ancak ilk olumsuz havada ayıplı olarak ifa edilen işe dair yeniden problem çıkabileceğini ve yine masraf yapılması gerekebileceğini,

bu nedenle işin kesin kabulünün yapılmadığını ve davacının hakedişini alamadığını, iade alamadığı teminat mektupları için sürekli masraf yapmak durumunda kaldığını belirterek, davacı tarafından harcanan 518.641,27 TL'nin avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Yapı Malzemeleri ...

Şti vekili cevabında, davalıların talep olunan zarardan hangi oranda sorumlu olduklarının belirlenmesi gerektiğini, davalıya atfedilebilecek herhangi bir kusur ya da ayıp bulunmadığını, iş bu davaya dayanak yapılan ve delil tespiti konusunda dosyaya sunulan kök ve ek raporun birçok gerçek dışı tespiti içerdiğini, bu nedenle kabul etmediklerini, ek raporda belirtilen ve dosyaya sunulduğu iddia edilen analiz raporunun taraflarına tebliğ edilmediğini ve dosya içerisinde de bulunmadığını, yüklenici davalı şirketin sözleşmeye uygun malzeme kullanarak malzemenin özelliklerine uygun şekilde uygulamada bulunduğunu,

ancak ilk montaj esnasında daha davalı şirketin mühendisleri tarafından poliüera malzemesinin altına montajı yapılan malzemenin (marin kontrplak) kabarma yapabileceğinden, uygun malzeme olmadığı ve ileride oluşacak şişmelere karşı montajın uygun aralık kullanılarak yapılması gerektiğinin belirtildiğini, ancak davalı şirketin bu önerilerinin dikkate alınmadığını ve alt zemin montajının hatalı yapıldığını, analiz raporunda belirtilen kayın marin kontrplak malzemenin yapıştırıcı kullanımı ve montajının hatalı olduğu hususundaki tespitlere itirazlarının bulunmadığını,

kayın marin kontrplak malzemenin vasıf ve özellikleri ile uygulamasının uygun olmadığı yönündeki görüşe katıldıklarını, raporun diğer yazılı yönleriyle oluşan sorunu tam olarak tespit edememiş olması nedeniyle eksik bulduklarını, rapordaki poliüera malzemesi ile ilgili olarak yapılan tüm tespitlerin hatalı olduğunu, raporun sonuç ve kanaat kısmında belirtilen tespitlerin ise raporun içeriğinde yazılı konularla çeliştiğini belirterek, davalı şirket tarafından yapılan imalat nedeniyle gizli ya da açık ayıp ve de davalıya atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığından, haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... İnşaat Şirketi vekili cevabında, davacı her ne kadar teknik şartnameye aykırı davranıldığından bahisle işbu davayı ikame etmiş ise de, iddiaların gerçeği yansıtmadığını, mimari projenin hatalı olduğunu, davacı firma tarafından Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

D.iş sayılı tespit dosyası kapsamında mahallinde gerçekleştirilen keşif neticesinde, çatıda eğim yetersizliği bulunduğunun açık bir şekilde ifade edildiğini, söz konusu eğim yetersizliği sebebi ile her yağışta çatıda devamlı surette su birikintisi oluştuğunu ve malzemelerin deforme olmasına sebebiyet verdiğini, gizli ayıp iddiasında bulunan davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını ve davalı firmaya ayıp ihbarında bulunmadığını, projeye uygun şekilde temin edilen kayın marin kontrplak malzemesine ilişkin iddiaların üretici firmaya yöneltilmesi gerektiğini,

çatılama işine ilişkin monteleme işleminin teknik şartnameye uygun bir şekilde davacı firma şantiye şefinin emir ve talimatı altında tamamlandığını, diğer davalı şirket tarafından kullanılan yalıtım malzemesinin yetersiz olduğunun tespit edildiğini, ancak teknik şartname incelendiğinde görüleceği üzere davalı firma tarafından kullanılan kayın marin kontrplak malzemesinin teknik şartnamede belirlenen malzeme olduğunun açıkça görüleceğini, teknik şartnameye ve mimari projeye uygun davranan davalı firmaya kusur yüklenemeyeceğini belirterek, öncelikle kayın marin kontraplak malzeme üreticisi ...

İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti’nin davaya dahil edilmesine, haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi, ayıp sebebiyle sorumluk ve ayıbın belirlenmesinin TBK 474. maddesinde düzenlendiği, yüklenicinin, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorunda olduğu (TBK md. 471 f. 1), yüklenicinin özen borcunun diğer borçlarına da sirayet eden genel nitelikte bir borç olduğu,

yüklenicinin özen borcundan doğan - sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışının esas alınacağı (TBK md. 471 f. 2), yüklenicinin göstermek zorunda olduğu özenin derecesinin, bilinen teknik kurallara göre tespit ve tayin edileceği, bu kuralların, bilimsel olarak teorik yönden doğruluğu kabul edilmiş olan ve uzman meslek mensuplarının çoğunluğu tarafından denenip uygulanmış olan kurallar olduğu,

yüklenicinin ayıp sebebiyle sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için, öncelikle eserin tamamlanmış ve iş sahibine teslim edilmiş olması gerekeceği, bu koşulun, TBK md. 474 f. 1'de açıkça belirtildiği, teslimin yalnızca tamamlanmış eser bakımından söz konusu olabileceği, henüz tamamlanmamış bir eser bakımından ayıplı işten bahsedilemeyeceği, eser tamamlanmamışsa eksik işten bahsedilebileceği, inşaatın teslimi sırasında açıkça görülen veya usulüne uygun bir şekilde yapılan gözden geçirme (muayene) ile fark edilebilecek olan ayıpların açık ayıp,

usulüne uygun bir şekilde yapılan gözden geçirme (muayene) ile fark edilemeyecek olan ayıpların ise gizli ayıp olarak nitelendirileceği, açık ayıplar bakımından, iş sahibinin işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve uygun bir süre içinde ayıpları yükleniciye bildirme külfetinin bulunduğu,

bu külfeti yerine getirmeden iş sahibi yüklenicinin ayıp sebebiyle sorumluluğu hükümlerine başvuramayacağı, gözden geçirme ile belirlenemeyen, zaman içinde yapı kullanılırken ortaya çıkan gizli ayıpların da gecikmeksizin yükleniciye bildirilmesi gerektiği, yüklenici bildirimde bulunmazsa yapıyı kabul etmiş sayılacağı, davalılar tarafından eserin tamamlanarak davacıya teslim edildiğinin anlaşıldığı, davalı ... İnş. Tur. Taah. ... Tic. Ltd.

Şti. tarafından mimari projenin hatalı olduğunun, çatı eğiminin yetersiz olduğunun ileri sürüldüğünün görüldüğü, çatı eğiminin yetersiz olduğunun anlaşılması halinde bu durumun derhal bildirilmesi gerektiği, aksi takdirde yüklenicinin bu durumdan doğacak olumsuz sonuçlardan sorumluluğunun gündeme geleceği, dosya kapsamında davalı şirketin bu hususa ilişkin davacıya veya asıl iş sahibine karşı bildirimde bulunduğuna ilişkin herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanmadığı, yapılan keşif sırasında dinlenen tanık beyanlarından ayıbın işin yapımı sırasında ortaya çıktığı ve davalı şirketlere durumun bildirildiği,

buna göre davacı şirketin ihbar külfetini yerine getirdiği anlaşılmakla, TBK 475. maddesindeki seçimlik haklarını kullanabileceğinin kabulü gerektiği, dava konusu somut olayda, iş sahibi olan davacının bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını isteyebileceği, yüklenicinin onarımdan kaçınması halinde iş sahibinin onarımı başkasına yaptırıp bunun masrafını yükleniciden isteyebileceği, davacının da onarımı dava dışı şirketlere yaptırıp masrafını davalılardan istediğinin anlaşıldığı,

dava konusu somut olayda, fuar ve kongre merkezinin çatısında kaplama ve su izolasyonu için kullanılan yalıtım malzemesinde sistemin tüm bileşenleri arasında bir tutunma sorununun olduğunun analiz sonuçlarından anlaşıldığı, kayın marin kontrplak olduğu söylenen kaplama malzemesinin bileşenler arasındaki yapıştırıcı bazın her numunede farklı oranlarda bulunduğu ve homojen bir yapıda bulunmadığı için teknik olarak uygun olmadığı, diğer taraftan su izolasyonunda temel sorunlu malzeme olan poliüretanında teknik olarak yeterli yapıştırma-tutunma kalitesine sahip olup olmadığının analiz sonuçlarından anlaşıldığı,

bu nedenlerle yağmur sularının sızarak kontrplak malzemenin bozulması, açılması ve deformasyonu sonucunda binanın içine su akmasına sebep olduğu, yapılan işlerin ancak yağmurun yağması sonrasında binanın içine su akmasıyla ortaya çıktığı, yağmur yağıncaya kadar geçen sürede ayıplı olup olmadığının çıplak gözle yapılan inceleme ve muayene ile anlaşılması mümkün olmadığından gizli ayıp niteliğinde olduğunun, tanık beyanlarından, kayın marin kontrplak kaplamada kabarmaların imalat aşamasında meydana geldiği belirtilmekle ayıplı olduğunun imalat aşamasında anlaşıldığı,

neticeten kalitesiz malzeme ve kalitesiz işçilik sonucu çatının aktığı, dolayısıyla davalıların yapılan ayıplı imalattan sorumlu oldukları, davacının seçimlik hak kapsamında ayıplı gidermek için dava dışı 3. kişiye yaptırdığı onarım bedelini isteyebileceği, buna göre davalı ... İnşaat Turizm Taahhüt ... Ticaret Ltd. Şti'nin ayıplı imalat bedeli olan 297.150,55 TL, davalı ... Tic. Ltd.

Şti'nin de ayıplı imalat bedeli olan 221.490,72 TL'den sorumlu olduklarının kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, buna göre, 297.150,55 TL‘nin ... İnş. Turz Taah. ... Tic. Ltd. Şti.’den, 221.490,72 TL’nin ... Yapı Malz. ve Kim Taah. Tic. Ltd. Şti.’nden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ... Ltd. Şti. vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı ... ... Ltd. Şti.

Vekili, delil tespit dosyası kapsamında mahallinde gerçekleştirilen keşif neticesinde, çatıda eğim yetersizliği bulunduğunun açık bir şekilde ifade edildiği, mimari proje hatalı olmasına rağmen kusurun müvekkili firmaya ait olduğu şeklinde tespit yapılarak hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, proje ve teknik şartnameye uygun şekilde temin edilen kayın marin kontraplak malzemesine ilişkin iddiaların üretici firmaya yöneltilmesi gerektiği, temin edilen yapı malzemelerinin yol açtığı iddia edilen ayıptan müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu,

çatı kaplama işleminin davacı firma şantiye şefinin emir ve talimatı altında tamamlandığı, gerekli kontrol ve denetimler yapıldıktan sonra işin tesliminin gerçekleştirildiği, müvekkili firma tarafından eksiksiz teslim edilen işe ilişkin olarak davacının hiçbir ayıp ihbarında bulunmadığı, diğer davalı şirketin kullandığı yalıtım malzemesinin yetersiz ve ayıplı olduğunun tespit edildiği, müvekkili şirketin davacı şirketin talebi üzerine kullandığı bir kısım malzemeleri sökerek yenileri ile değiştirdiği,

iddia edilen ayıplar müvekkili şirkete yöneltilebilecek bir işçilik hatasından kaynaklanmadığından ve ücretsiz değişimin de yapılmış olmasından dolayı aleyhlerine sorumluluk doğmasının mümkün bulunmadığı, taraflarında yöneltilen davanın reddi gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ayıplı imalat nedeniyle alacak istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi, davalılar ise yüklenicidir. 2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. 3. Değerlendirme

3.1.Davacı ile dava dışı ... Sanayi ve Tic. A.Ş. arasında 20/03/2017 tarihinde Antalya ... Merkezi Yapım işine ait alt yüklenici sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşmede davacı şirketin alt yüklenici sıfatı ile yer aldığı görülmektedir. Davacı ile davalı ... İnşaat Turizm Taahhüt ... Ticaret Ltd. Şti. arasında ise, 10/07/2017 tarihli Çatı ve Cephe Kaplaması İmalatlar Sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşmenin 4. maddesinde ...

Merkezi Yapım işinde projesine uygun yapılacak olan çatı ve cephe kaplaması işlerinin ön görülen iş bedelinin 525.000,00+KDV olduğununun, işin kapsamı ve birim fiyatların sözleşmenin 8. maddesinde açıkça düzenlendiğinin, sözleşmenin 21/j maddesinde taşeron tarafından yapılan iş için 5 yıl süre ile garanti verildiğinin, davacı ile davalı ... Yapı Malzemeleri ve Kimyasalları Taahhüt Ticaret Ltd.

Şti. arasında düzenlenen 18/07/2017 tarihli Su İzolasyonu İmalatlar Sözleşmesinde de, ön görülen iş bedelinin 410.000,00 TL+KDV olduğunun, işin kapsamı ve birim fiyatların sözleşmenin 8. maddesinde açıkça düzenlendiğinin, sözleşmenin 21/j maddesinde taşeron tarafından yapılan iş için 5 yıl süre ile garanti verildiğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

3.2.Dava konusu işin davalılar tarafından teslim edildiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dinlenilen tanık beyanları ve davacı tarafça yaptırılan delil tespiti dikkate alındığında, gizli ayıp niteliğinde olduğu belirlenen ayıplı imalatlarla ilgili olarak davacı tarafından, davalılara süresinde ayıp ihbarında bulunulduğu anlaşılmaktadır. Kaldı ki, her iki davalıyla yapılan sözleşmelerin 21. maddelerinde, davalı yükleniciler tarafından yapılan iş için 5 yıl süreyle garanti verilmekle, garanti süresi içerisinde meydana gelen ayıplarla ilgili olarak, davacı iş sahibinin ayıp ihbarında bulunmasına lüzum ve gerek bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, davalı şirketin bu hususa yönelik istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

3.3. Davalı ... ... Ltd. Şirketi vekili tarafından, çatı eğiminin yetersiz olması ve projede hata bulunması nedeniyle çatıda su birikmesinden dolayı oluşan zarardan sorumlu olmayacakları savunulmuştur. TBK 472/3 maddesi uyarınca davalı şirketin bu durumu hemen iş sahibine bildirmesi zorunlu olup, bu şekilde bildirimde bulunulduğu ispatlanamadığından, doğacak sonuçlardan davalı tarafın sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

3.4.Ayıplı imalat nedeniyle TBK 475/3 maddesindeki seçimlik hakkını kullanan davacı iş sahibinin alacağının oluşa ve dosya kapsamına uygun bilirkişi raporuyla belirlenmiş ve hüküm altına alınmış olması nedeniyle, davalı ... ... Ltd. Şirketi vekilinin istinaf başvuru nedenleri yerinde bulunmamıştır.

3.5.Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davalı ... ... Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR