Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/746 K.2025/1013

İncelenen Kararın Mahkemesi:Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi:27/12/2022 Davanın Türü:Alacak (Eser Sözleşmesi) (Ceza-i Şart Alacağı) Dava Tarihi:13/11/2019 Karar Yazım T.:02/10/2025

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA VE BİRLEŞEN DAVA

Davacı vekili açtığı dava ile, davalı ... İnş. ... A.Ş'nin, dava dışı ... şirketinin yüklenicisi olduğunu, Isparta da yapılan ...

Kolejinin elektrik işlerini taşeron olarak davacıya yaptırdığını, işin yapılarak teslim edildiğini, davalının ödemeyi tam olarak yapmadığını, sözleşmede, işin mekanik ve inşaat gecikmesinden kaynaklanan sebeplerle gecikme olması halinde, davalının aylık 75.000,00 TL ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, işin 15/08/2014 tarihine kadar bitirilmesi gerekirken, inşaat ve mekanik işlerdeki aksama sebebiyle 23/12/2014 tarihinde bitirildiğini, işin inşaat ve mekanik işlerindeki aksama sebebiyle geciktiğinin tutanakla belirlendiğini, bu nedenle 4 aylık gecikme için 300.000,00 TL + KDV olmak üzere toplam 354.000,00 TL alacağının bulunduğunu;

davacının sözleşmeden kaynaklı KDV dahil 236.000,00 TL ile ilave işler de olmak üzere toplam 271.400,00 TL iş bedeli alacağı bulunduğunu, toplam alacağın 625.400,00 TL olduğunu, davalının 364.500,00 TL'lik ödeme yaptığını, bakiye 260.900,00 TL borcun ödenmediğini, bu konuda kesilen faturanın alınmadığını, ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalarak 200.000,00 TL alacağın 23/12/2014 tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, Birleşen Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında açtığı dava ile, davacının, davalıdan 271.400,00 TL yapılan iş sebebiyle ve 354.000,00 TL gecikme tazminatı olmak üzere toplam 625.400,00 TL alacağı olduğunu, hak edişler sebebiyle 364.500,00 TL ödeme yapıldığını, bakiye 260.900,00 TL borcun ödenmediğini, alacağın 200.000,00 TL'lik kısmanın Antalya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında dava konusu edildiğini, bakiye 60.900,00 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP VE BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevabında, taraflar arasında eser sözleşmesi yapılmadığını, davacının şantiye şefi- işçi olarak çalışmaya devam ettiğini, 2014 yılı Ekim ayında istifa ederek işten ayrıldığını, 20/06/2014 tarihli sözleşmeyi kabul etmediklerini, şirket yetkililerince imzalanmadığını, sözleşmeye davalı adına imza atan kişinin, davacının emrine verilmiş , davalı adına kısmen denetlemekle görevli işçi ...'in imzasına benzediğini, bu kişinin şirket adına sözleşme yapma yetkisinin bulunmadığını, bu şahsın da istifa ederek ayrıldığını, işte çalışan işçilerin davalının sigortalısı olarak gösterildiğini,

işçi ücretlerinin davalı tarafından karşılandığını, davacıya banka aracılığıyla 167.679,00 TL ödeme yapıldığını, ek olarak işçi ücretleri SGK ve Vergi Dairesine ödenen 165.064,16 TL olduğunu, yemek şirketine 25.351,14 TL ödeme yapıldığını, işçilere elden 36.649,90 TL ödeme yapıldığını, şantiye genel masrafları olarak 55.036,00 TL ödeme yapıldığını, buna göre yapılan ödeme toplamının 449.780,00 TL olup davacının taşeron olması halinde bu ödemeyi yapması gerektiğini, davacı tarafından yapıldığı ileri sürülen sözleşme bedelinin yaklaşık iki katı ödeme yapıldığını, bu iddianın hayatın olağan akışına ters olduğunu,

davalı şirketin teslim tutanağını imzalamadığını, işin davalı tarafından sürdürüldüğünü, davacının iddiasını ispat etmesi gerektiğini, 15/09/2014 tarihli kabul tutanağını kabul etmediklerini, davalının imzasının bulunmadığını, davacı tarafından düzenlenen 22/12/2014 tarihli ... seri numaralı 252.520,00 TL tutarlı faturaya itiraz edildiğini, talep edilen faiz başlangıç tarihini kabul etmediklerini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, Birleşen Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında cevabında, 20/06/2014 tarihli yazılı sözleşmeyi kabul etmediklerini, imzanın şirket yetkililerine ait olmadığını, şirket yetkilisi ... ile davacının, şirketten habersiz davalıyı zarara uğratmak için bu sözleşmenin düzenlediğini ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Dairemizin kaldırma kararlarından sonra, İlk derece mahkemesinin 27/12/2022 tarihli kararı ile, alınan bilirkişi raporları ve dinlenen tanık beyanlarına göre, işin asıl iş veren ...'ın inşaat ve mekanik işlerini zamanında tamamlamamasından kaynaklandığı, davacıdan kaynaklanan bir gecikme olduğu hususuna ilişkin iddia ve ispatın da bulunmadığının anlaşıldığı,

bu tespitlere göre, en son 15/08/2014 tarihinde bitmesi gereken işin 23/12/2014 tarihinde teslim alındığı ve teslimattaki kusurun inşaat ve mekanik işlerden dolayı 4 ay üzerinde geciktiği ve davacının sözleşmenin 1. maddesi uyarınca aylık 75.000,00 TL + KDV olmak üzere toplam 300.000,00 TL + KDV ilave ücret talep edebileceği ve davanın da fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla açılmış kısmi dava niteliğinde olması ve davacının taleplerini karşılar miktarda bulunması nedeniyle, davacının davasının kabulüne ve davaya konu sözleşmeden doğan fazlaya dair haklarının saklı tutulmasına dair hüküm kurulduğu,

(Her ne kadar 21/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda bir aylık gecikme tazminatı istenilebileceği kanaatine varılmış ise de, bilirkişilerin değerlendirmesinin teknik değerlendirmeden çok yoruma dayalı olduğu ve hukuki nitelendirmenin mahkeme tarafından yapılması gerektiği ve mahkemece yapılan değerlendirme ve 23/12/2014 tarihli teslim tutanağına göre de, işin süresinin 4 aydan fazla süre boyunca uzadığı anlaşılmakla bilirkişilerin görev alanı dışındaki tespitlerine itibar edilmemiştir).

TTK'nın 18/3. maddesi uyarınca dava tarihinden önce davalının usulüne uygun şekilde temerrüte düşürülmediği anlaşılmakla, davacının dava tarihinden önceki faiz isteminin yerinde görülmediğine dair mahkemece verilen 07/05/2019 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararının davalı tarafça istinaf edildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 09/11/2020 tarih ... Esas ...

Karar sayılı ilamında, taraflar arasında eser sözleşmesinin varlığı kabul edilmekle beraber, davacının talebinin neye ilişkin olduğunun açıklanması, eksik iş bedeli varsa ona göre araştırma yapılması gerektiği gerekçesiyle kaldırıldığı, dosyanın eldeki esasa kaydı yapıldığı ve yargılamaya devam olunduğu, Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ...

Karar sayılı dosyasının mahkeme dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmiş olup, birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ...'ın İzmir'de elektrik ve taahhüt işleri yapan firma sahibi olduğunu, davalı şirketin dava dışı ... A.Ş. Tarafından Isparta'da yaptırılan ... Koleji inşaatının elektrik işlerini yüklendiğini ve bu işleri müvekkiline taşeron olarak yaptırdığını, dava konusu ...

Koleji inşaatının elektrik işlerinin taraflar arasındaki sözleşme gereğince tam ve sözleşmede belirtilen sürede yapılarak teslim edildiğini, ancak davalı şirketin müvekkiline işin ücretini tam olarak ödemediğini, işin süresinde bitirilmesine rağmen davalının işvereni ...

A.Ş.'nin gerek mekanik gerekse inşaat ve spor salonunun yapımındaki aksamalar nedeniyle işin teslimi 4 ayın üzerinde bir gecikme ile 23/12/2014 tarihine kadar uzadığını, müvekkilinin bu süreçte gerek şantiye ve işçi masrafları, gerekse başka iş alamaması nedeniyle zarara uğradığını, yüklenilen işin tesliminin mekanik ve inşaattan kaynaklanan uzmanlardan kaynaklandığını ve işin teslim ediliş tarihinin tutanaklarla tespit edildiğini, toplam alacağı yapılan işlerden 271.400,00 TL ve 4 aylık gecikme tazminatı 354.000,00 TL olmak üzere, 625.400,00 TL olduğunu,

davalı şirketin müvekkiline hakedişler nedeniyle bugüne kadar 364.500,00 TL ödeme yaptığını, 260.900,00 TL bakiye borcunu ise hala ödemediğini, tüm taleplere rağmen borç ödenmediği gibi yıl sonunda kesilen ve tebliğ edilen faturaya itiraz edildiğini, çekilen ihtarnameye cevap verilmediğini, bu sebeplerle, toplam 260.900,00 TL alacaktan mahkemece hüküm altına alınan 200.000,00 TL düşüldükten sonra,

geriye kalan 60.900,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep ettiği, birleşen davada davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, karşı tarafın taşeron sıfatıyla, müvekkilinden eser sözleşmesi nedeniyle alacaklı olduğundan bahisle iş bu davayı açmış ise de, üst işverenle yapılan sözleşme kapmasında işte gecikme olmadığını, karşı taraf ile sözleşme görüşmelerinin uzun sürdüğünü, işçilik bedelinin 200.000,00 TL olacağı düşünülürken,

sözleşmenin ikincil şartlarında anlaşma sağlanamadığından yazılı eser sözleşmesi yapılmadığını, davacı müvekkilin sorumlularıyla atışarak ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davrandığı iddiasıyla Ekim 2014 tarihinde şantiyeyle ilişiği kesilmek zorunda kalındığını, bu tarihten sonraki belgelerde imzasının bulunmasının fiziken mümkün olmadığını, bu sebeplerle davanın reddini talep ettiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 09/11/2020 tarih ve ... Esas ...

Karar sayılı ilamı doğrultusunda, davacı vekilinden açıklama dilekçesinin alındığı, bu açıklama dilekçesine göre, davanın ve birleşen davanın sadece sözleşmenin 4. maddesi kapsamında açılmış cezai şart alacağı istemine ilişkin olduğunun anlaşıldığı, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı bozma ilamı sonrasında, dava dosyasının mahkemenin ...

Esas sayısı ile yeniden ele alındığı ve 09/11/2020 tarihli hükmü ile asıl davanın ve birleştirilen davanın kabulüne karar verildiği, bu hükmün Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı bozma ilamı sonrasında, dava dosyasının ... Esas sayısı ile yeniden ele alındığı, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin ... Esas ...

Karar sayılı bozma ilamı doğrultusunda, temlik alanlar ... ve ... (...)'a tebligat yapıldığı ve ayrıca temlik alanların davada kendisini vekil ile temsil ettirdiği, tüm dava dosyası birlikte değerlendirildiğinde, Antalya Bölge adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin ... Esas ...

Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi, taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisinin kurulduğunun anlaşıldığı, ancak davalı şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişinin imzalamış olduğu sözleşmedeki ceza-i şart gibi vs. hükümlerinin davalı şirket bakımından bağlayıcı olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle, asıl davanın reddine, dava dosyası ile birleşen Antalya 4. ATM'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan davanın reddine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosya taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Davacı temlik eden ve temlik alan vekilleri, davalı şirketin yetkisiz temsilcinin işlemine örtülü olarak icazet verdiği, davalı tarafa sözleşmenin geçersiz olduğuna dair itirazlarının kötüniyetli olup hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu, eser sözleşmesinde belirtilen ceza-i şartın bağlayıcı olduğu, davalı tarafın basit bir tacir gibi davranmadığı, ceza-i şartın asıl alacağa bağlı feri bir hak olduğu, yapılan sözleşmenin geçerli bir sözleşme olduğu gibi nedenlerle asıl ve birleşen dosyalarda verilen kararı istinaf etmişlerdir.

Davalı vekili, davacı ...'ın yargılama giderleri dışında sorumluluk almadığı, karar başlığında davacı olarak gösterilmesinin halatı olduğu, temlik alanların yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olduğu, mahkeme karar başlığında birleşen davayı temlik alan ...'ın ana davayı temlik almış gibi gösterilmesinin hatalı olduğu, 225,00 TL'lik istinaf avansı ve gider avansının davacı tarafa yükletilmesinin unutulduğu gibi nedenlerle asıl ve birleşen dosyalarda verilen kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, temlik eden davacı taşeron/alt yüklenici, davalı ise iş sahibi/yüklenicidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye ve ayrıca dairemizin kaldırma kararları doğrultusunda gerekli inceleme ve araştırma yapılıp karar verilmiş olmasına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)Taraf vekillerinin asıl ve birleşen dosyaya yönelik istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2)Asıl dosyada davacı taraftan alınması gerekli 615,40 TL istinaf karar harcından, peşin alınan toplam 359,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 255,60 TL harcın temlik eden davacı ... ve temlik alan davacı ... ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3)Birleşen dosyada davacı taraftan alınması gerekli 615,40 TL istinaf karar harcından, peşin alınan toplam 539,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 75,70 TL harcın temlik eden davacı ... ve temlik alan davacı ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4)Asıl ve birleşen dosyada davalı ... Mühendislik ... A.Ş.'den asıl dava yönünden alınması gerekli 615,40 TL ve birleşen dava yönünden alınması gerekli 615,40 TL olmak üzere toplam 1.230,80 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.050,90 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

...