Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1487 K.2024/1379

Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın dava şartlığı yokluğu nedeni ile reddine dair verilen karara süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalının müvekkiline Hal Rüsum alacağından kaynaklı borcu olup, davalı bu borcunu ödemediğini, bunun üzerine müvekkilinin icra takibi başlattığını, davalı borçlunun, Bursa 1. İcra Müdürlüğünün .. sayılı dosyası ile aleyhine yürüttükleri icra takibi nedeniyle düzenlenen ödeme emrine itirazı üzerine takip durdurulduğunu, itirazın haksız olduğunu, davanın kabulü ile itirazın iptaline, % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece; davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde; müvekkil şirket adına, dava konusuyla aynı olan başka borçlulardan kaynaklı rüsum alacaklarına ilişkin Hal Hakem Heyetine başvurulduğu, ancak Hal hakem heyetleri ‘Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmeliğin 45.maddesinin onbeşinci fıkrasında;

süresi içinde ödenmeyen hal rüsumlarının alacaklısı olan belediye ve işletmelerin birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralara göre belirleneceği ve ödenmeyen hal rüsumlarına ilişkin bilgilerin, Bakanlıkça alacaklı belediyelere bildirileceği, bu rüsumların alacaklı belediye tarafından 21.07.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edileceği hükme bağlandığı’ gerekçesiyle müvekkil tarafından tahsil edilmesi gerektiğinden bahisle talebe ret kararı verdiğini, söz konusu kararların dilekçesi ekinde sunulduğunu,

dilekçe ekinde sunulan hal hakem heyeti kararlarında başvuruya ilişkin ilgi sayısı ve karar sayısı verilmiş olduğunu, mahkemece hal hakem heyetine müzekkere yazılarak davalı borçluya ilişkin başvuru sonucu istendiği takdirde dilekçe ekinde sunulan olumsuz başvuru sonucu Mahkemeye de gönderilebileceğini, davalı tarafından, icra takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edilmiş olduğunu, davalı borçlu takip konusu borcun tamamından sorumlu olduğunu, müvekkil tarafından yapılan tüm işlemler yasaya uygun olduğnu, bu takipteki icra dosyasına yapılan itirazlar gerçeği yansıtmayıp, itirazların hiçbir hukuki dayanağı bulunmamakta olduğunu,

davalının itirazlarının iptali ile takip dosyasının takip talebindeki şartlarla devamına karar verilmesi gerekmekte olduğunu, İlk Derece Mahkemesi'nin, yukarıda açıklanan hususları göz önünde bulundurmadan, davanın kabulüne karar vermesi gerekirken, reddine karar vermesi usul ve yasa ile hakkaniyete aykırı olduğundan davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava; İİK 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı vekili 01/02/2023 tarihli istinaf dilekçesi ile, müvekkil şirketçe tüm uygulamaların, 5957 sayılı Hal Kanunu, 28346 sayılı Ticaret Bakanlığı Hal Uygulama Yönetmeliği ve 6183 sayılı kanun hükümleri uyarınca yapıldığını, davalı tarafından, icra takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edildiğini savunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Mahkemece, 07/02/2023 tarihli istinaf başvurusu değerlendirme kararı ile davacı vekilinin İstinaf talebinin kararın kesin olması ve HMK'nun 341/2 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili 08/02/2023 tarihli istinaf reddinin istinafı dilekçesi ile, müvekkili şirketçe tüm uygulamalar 5957 sayılı Hal Kanunu, 28346 sayılı Ticaret Bakanlığı Hal Uygulama Yönetmeliği ve 6183 sayılı kanun hükümleri uyarınca yapıldığını, hal kayıt sisteminde belediyenin alacaklı olduğu tespit edilen ödenmemiş rüsum bedelleri ve borçlu listesi İlgili kurumlara gönderilmekte ve ödenmemiş hal rüsumlarının 6183 sayılı kanun hükümleri uyarınca tahsil edilmesi talimat edildiğini, davalı tarafından, icra takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edildiğini, davalı borçlu takip konusu borcun tamamından sorumlu olduğunu,

müvekkili tarafından yapılan tüm işlemler yasaya uygun olduğunu, bu takipteki icra dosyasına yapılan itirazlar gerçeği yansıtmayıp, itirazların hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını savunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

5957 sayılı Hal Kanunun 10/1. fıkrasında, "Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il merkezlerinde bir hal hakem heyeti oluşturulur." 10/5. fıkrasında, "değeri elli bin Türk Lirasının altında bulunan uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar ilam hükmündedir."

Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmeliğin 45. maddenin (Ek:RG-9/10/2020-31269) 15. fıkrasında, "Süresi içinde ödenmeyen hal rüsumlarının alacaklısı olan belediye ve işletmeler birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci fıkralara göre belirlenir ve ödenmeyen hal rüsumlarına ilişkin bilgiler, Bakanlıkça alacaklı belediyelere bildirilir.

Bu rüsumlar alacaklı belediye tarafından 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir." hükmü ile, Belediyelere, ödenmeyen hal rüsumlarına ilişkin alacakların tahsilinin 6183.sayılı yasaya göre tahsil imkanı tanınmış ise de, öncesinde ilgili alacaklı işletmenin talep hakkının ortadan kaldırmadığı gibi, aynı yönetmeliğin 60. Maddesinde de, "İlgililerin, idari para cezaları dışındaki tüm uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvurma hakkı vardır. " Yasal düzenlemeleri dikkate alındığında, davacının ileri sürdüğü gibi,

hal rüsum bedelinin hal hakem heyeti başvurusuna tabi olmadığını kabule olanak bulunmamaktadır. Nitekim ilk derece mahkemesi 5957 sayılı yasanın 10. Maddesi gereğince hal hakem heyetine zorunlu başvuru yapılmadan doğrudan takip talebi ile alacağın tahsili istemi bakımından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olduğu gibi, kesin karara yönelik verilen 07/02/2023 tarihli istinaf başvurusu değerlendirme kararı da usul ve yasaya uygundur.

Ek karara yönelik istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

6100 sayılı HMK 355 maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, istinafa konu kararda dosya kapsamına, yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

..... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ..... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ..... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ..... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır