Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1534 K.2023/1673

Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sırasında mahalli mahkemesince ihtiyati haczin kaldırılmasına dair verilen karara süresi içinde davacı şirket vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde, tarafların tarla sınır komşusu olduklarını davacının domates ektiğini, davalının ise tarlasında çeltik ekili olduğunu, davalının çeltik tarlasını dronla ilaçlaması nedeni ile davacının domates ürünlerinde ciddi hasar meydana geldiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 2.803.583,70-TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesini, ayrıca davalı şirkete karşı açılmış olan başkaca davaların açılmış ve açılacak olması,

yaşanan ekonomik kriz, şirketlerin çok kolay mal varlıklarını devir etmeleri isim değiştirebilmeleri ve şirketlerin içinin boşaltılması gibi durumlar ile çiftçilerin mal üretmedeki yüksek maliyetleri düşünüldüğünde davacının alacağının tehlikeye girdiği ve davalının da mal kaçırma ihtimalinin olduğundan bahisle öncelikle teminatsız olarak davalı adına kayıtlı taşınır, taşınmaz ile adına kayıtlı olan araçların sicil kaydına ve Karacabey de şubesi bulunan (Akbank, Anadolu Bankası, Finans Bank, İş Bankası, Garanti Bankası, Halk Bankası, Denizbank, Kuveyt Türk Bankası, Ziraat Bankası, Vakıflar Bankası, Yapı Kredi Bankası,

TEB) tüm bankalarda bulunan hesapları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; 09/05/2023 tarihli ara karar ile davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin kabulü ile, 2.803.583,70 TL alacak tutarı yönünden alacağın %15'i tutarında hesap edilen 420.537,55 TL nakdi teminatın mahkeme veznesine yatırılması ya da aynı tutarda kesin, süresiz, muteber bir banka teminat mektubunun sunulması halinde, davalının 2.803.583,70 TL tutarında menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili talep dilekçesi ile; mahkemenin 09/05/2023 tarihli ara kararı ile ihtiyati haciz kararı verildiğini, davacı tarafın henüz teminat tutarını yatırmadığını ve herhangi bir icrai işlem yapılmadığını, ihtiyati hacze konu olan 2.803.583,70TL'nin teminat olarak kendileri tarafından nakit şeklinde mahkeme veznesine yatırıldığınını, davalının ticari hayatta itibarı olan bir tacir olduğunu, bu kararın icraya konulması halinde davalı şirketin tüm ticaretinin engelleneceğini, kaldı ki ihtiyati haciz kararının hatalı olduğunu, bu karara ayrıca itiraz edileceğini,

işbu haksız ihtiyati haciz kararına karşı itiraz hakları dahil olmak üzere tüm yasal haklarını saklı tuttuklarını, ancak bu süreçte müvekkilinin daha büyük zarara uğramasını engellemek adına ihtiyati haczin teminat karşılığında kaldırılmasını talep etmek zaruretinin hasıl hale geldiğini, müvekkilinin borcu karşılayacak nakit parayı dosyaya depo etmiş olup, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini, bu doğrultuda ihtiyati haciz kararının İİK m. 266 maddesi gereğince, mahkeme tarafından belirlenecek tutarın davalı şirket tarafından depo edilmesi sebebiyle kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Mahkemece; 09/05/2023 tarihli ara kararı ile İhtiyati haciz talebinin kabulü ile, 2.803.583,70 TL alacak tutarı yönünden alacağın %15'i tutarında hesap edilen 420.537,55 TL nakdi teminatın mahkeme veznesine yatırılması ya da aynı tutarda kesin, süresiz, muteber bir banka teminat mektubunun sunulması halinde, davalının 2.803.583,70 TL tutarında menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulduğu, davalı vekilince 2.803.583,70-TL teminatın mahkeme veznesine depo edildiği anlaşıldığından ihtiyati haciz uygulamalarının kaldırılarak, ihtiyati haczin yatırılan 2.803.583,70 TL teminat üzerine kaydırılmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesi ile; davacının davasını ispat etme durumunda olan ve gerçekte zararı olduğunu düşünen davacı tarafından, hasata başlanmadan hemen önce mahkemeye başvurulması suretiyle yahut müvekkiline başvuru ile ortak belirlenecek bir hakem veya uzman huzurunda “rekolte tespiti” yaptırılarak varsa gerçek zarar ve tutarının belirlenmesi gerekirken, hasat zamanı rekoltenin gerçekte zarar oluşturmadığının görülmesi nedeniyle bilinçli olarak bu yola başvurulmadığını,

gerçekte üç milyon TL.'na yakın zarara uğradığını iddia eden ve tacir sıfatını haiz ticaret şirketi olan davacının "rekolte tespiti yaptırmaması"nın bile açıkça "hayatın olağan koşullarına" aykırı olduğu ve gerçekte zararı olmadığı hususunun değerlendirilmediğini, ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı, zarar olmadığı,

olsa bile müsebbibinin müvekkil olamayacağı ve keza müvekkilinin kredibilitesi yüksek ve itibarlı bir firma olduğu kaçma şüphesinin de bulunmadığı da açıklanmış olup ihtiyati haciz kararının öğrenildiği gün, kararda yer alan tutarın dosyaya nakit olarak bloke edildiğini, bu hususun bile müvekkilin kaçma şüphesinin bulunmadığını açıkça göstermekte olduğunu, müvekkilinin ticari itibarını sarsma amacına matuf ihtiyati haciz talebinin reddi gerekirken kabul edilmesinin haksız olup kaldırılmasına karar verilmesinin hakkaniyet gereği olacağını,

mahkememizce 09.05.2023 tarihli ara karar ile tesis edilen ihtiyati haciz kararına itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; ihtiyati hacze itirazın kabulü ile mahkeme tarafından verilen 2023/366 esas sayılı dosyadan 09/05/2023 tarihinde verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesi ile; ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğini, mahkemenin 14/06/2023 tarihli ara kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirmiş ve ilk derece mahkemesince verilen 14/06/2023 tarihli ara kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin ara kararının kaldırılmasına yöneliktir.

Mahkemece, teminat karşılığı ihtiyati haciz uygulanmasına karar verilmiştir.

İİK 265/son maddesi ve HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca ilk derece mahkemelerince verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

İİK’nın 257. ve devamındaki maddelerde geçici hukuki koruma tedbirlerinden olan ihtiyati haciz müessesesi düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler uyarınca vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilecektir.

İİK’nın 258. Maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat edinilmesi yeterlidir. Alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır.

Bu itibarla; ihtiyati haciz isteyen alacaklı tarafından sunulan belgeler uyarınca "alacağın varlığının, muaccel olduğunun ve rehinle temin edilmediğinin" yaklaşık olarak ispat edilmesi nedeniyle ihtiyati haciz kararı verilme koşullarının somut olay yönünden gerçekleştiği, olayın haksız fiil olması nedeniyle borcun muaccel olduğu ve alacağın herhangi bir teminat ile teminat altına alınmadığı, bu nedenle mal kaçırma şüphesi koşulunun aranmayacağı anlaşıldığından ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesince verilen ara karar usul ve yasaya aykırı olduğundan kaldırılması gerekmiştir.

İcra ve İflas Kanunu md 259 uyarınca ihtiyati haciz istiyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumludur ve teminat göstermeye mecburdur. Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata lüzum olup olmadığını takdir eder. Hakimin diğer hallerde teminat konusunda takdir yetkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, talep edilen alacağın % 15'i tutarında teminat göstermek şartı ile, hacizde ölçülülük ilkesi dikkate alınarak. Davalı KAR-ÇEL Karacabey Çeltik Gıda Tar. Ürün. İthl. İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti. bakımından araç ve taşınmazları ile sınırlı olmak üzere ihtiyati haciz konulmasının kabulüne karar verilmiştir.

HMK 355 maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece %15 oranında teminat mukabilinde ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup davacının vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple esas bakımından kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme ara kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... ... · Üye · ... ... · Üye-... ... · Katip · ...