Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/841 K.2024/1332

Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın reddine dair verilen karara süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile. Davalının, haksız ve hatalı kirli su atık ölçümleri sonucu davacı kurum aleyhine tahakkuk ettirdiği 464.056,25 TL'sini müvekkilin ödemek zorunda kaldığını, bu idari tasarrufun iptali için Bursa...Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile iptal davası ikame eylediklerini ve Bursa... Mahkemesi'nin davalarını reddettiklerini ancak istinaf İstanbul Bölge İdare Mahkemesi ...Dava Dairesi'nin 20.11.2018 tarih ve ...

Esas, ....Karar sayılı kesin bozma kararı ile davanın çözümlenme yerinin Adli Yargı olduğuna dair karar verdiğini, davalı BUSKİ yetkililerinin, 03/03/2016 tarihli tutanak ile, ...İ'nin Kestel ilçesinin ve başka sanayi kuruluşlarının da kirli sularının katılarak bağlandığı Ankara asfaltı'nın, ...yakınındaki ... deresine dökülen suya bakıp fotoğraf çekilerek tek taraflı ölçüm yapılıp tutanak hazırlandığını, bu tutanakta atık suların müvekkil KOSAB' bölgesinden geldiğine dair bilgi olmadığını,

tutanak tutanların atık suların müvekkil ... bölgesinden geldiğine dair şüphe olsa idi 2 km geride kalan KOSAB' bitiş noktasında ölçüm yapmaları gerekeceğini, bu nedenlerle müvekkil açısından hiçbir bağlayıcılık ve geçerliliğin söz konusu olmadığını ve dava konusu ceza tahakkuk ve tahsilatının da yerinde olmadığını, müvekkil OSB'ye ait hattın bağlantı bitiş noktasından sonra kirli su atıkları müvekkili bağlamayacağından izahtan vareste olduğunu, oysa ölçüm noktasında hem KOSAB hem de BUSKİ .... ilçesinin merkez ve çevresinin kanalizasyon hattı suları döküldüğünü, ....

Noterliği'nin ....tarihinde yaptığı tespitte müvekkile ait yağmur suyu toplama kanalizasyonunun bittiğini, ...hatlarına bağlandıktan sonraki bölgede müvekkile ait olmayan başka bir şebekeden kirli atık su şebekesinin bağlı olduğunun görüldüğünü, Bu tespit ile şebekeyi kirleten kanalizasyon bağlantısının bulunduğunu, Bu bağlantının müvekkile ait şebekenin tamamen sonrasında olduğunu ve müvekkil OSB ile hiçbir ilgisi olmadığını, 19/07/2016 günü yapılan tespit sonrasında, ...

Belediyesi yetkililerinin uyarıldığını, yağmur suyu şebekesinin kim tarafından kirletildiğinin ispatı davalı tarafa ait iken müvekkilin günah geçisi görüldüğünü, ve araştırılmadan haksız yere ceza kesildiğini, müvekkil ise durumun kendi bölgesinden kaynaklanmadığını resmi tutanaklar ile ispatladığını, yargılamanın icrası ile, fazlaya ilişkin dava haklarının saklı tutularak,

03/03/2016 tarihli tutanak gereğince, davacı müvekkilden haksız ve yersiz olarak tahsil edilen dava konusu 464.056,25 TL'sinin, ödeme tarihi olan 18/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek amme alacaklarına uygulanan faiz oranı ve yargılama masrafları ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının itirazının haksız olduğunu, işlemlerin BUSKİ atıksuların kanalizasyona deşarj yönetmeliği 2560 sayılı ... kuruluş ve görevleri hakkında kanun çerçevesinde yapıldığını ve davanın reddini talep ettiklerini, davanın süresinde açılmadığını, davanın süre reddini talep ettiklerini ve ayrıca zamanaşımı itirazında bulunduklarını, ...atıksularının kanalizasyona deşarj yönetmeliği'nin 4.6 Maddesinde kanalizasyon ve yağmur suyu sistemleri tahrip edilemez, kullanım amaçları değiştirilemez hükmünün yer aldığını,

davacının da BUSKİ'ye hitaben yazdığı 02.03.2016 tarihli dilekçesinin 2. Sayfa son iki paragrafında kaçak deşarjın varlığını kabul ettiğini, davacının yaptırdığı noter tespitlerinin tarihinin 2016 yılı temmuz ayı olduğunu, davaya konu KÖP tahakkuklarının tarihlerinin ise 2015 yılının 3,4,5,6,7,8,9,10,11.

Aylarına ait olduğunu, bu nedenle sunulan noter belgelerinin konu ile ilgisiz olduğu ve dikkate alınmaması gerektiğini, KOSAB adına kayıtlı 753858 no'lu abonelik tespit edilmekle birlikte tanımlardan da anlaşılacağı üzere abonelik ile kirlilik önlem payı işlemlerinin birbirine dayalı olmadığını, dolayısıyla işletmeye şimdiye kadar uygulanan tüm işlemlerin yasa ve yönetmeliklere uygun olarak yapıldığını ve davacının davasının haksız olduğunu, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesi ile; Kestel OSB içindeki yağmur suyu toplama kanallarının OSB çıkışında tek bir noktada, davalı ...'nin genel yağmur suyu toplama kanalına bağlandığını, davalıya ait bu hattın ilçenin yerleşim alanından geçerek ilçe sınırları içindeki dağınık sanayi kuruluşlarının da yağmur sularını toplayarak davaya konu ölçümlerin yapıldığı Mandıras Deresi'ne döküldüğünü, mahkemece yeterli ve gerekli inceleme yapılmadan eksik inceleme ile davanın reddine karar verildiğini, Bursa dışından getirtilecek bilirkişiler ile keşif yapılması talebinin mahkemece reddedildiğini belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:

Dava, kirlilik önleme payı adı altında tahakkuk ettirilen ve ödenen bedelin iadesi talebine yöneliktir.

Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK 4/1-a maddesi gereği, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari olup, TTK 5/1 maddesi gereğince ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. 6762 Sayılı TTK'nın yürürlükte bulunduğu dönemde Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi iken, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK 5/3. maddesi gereği Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisi haline gelmiştir. 6100 sayılı HMK 1. maddesi gereği ise göreve ilişkin kurallar kamu düzenine yönelik olup mahkemece resen dikkate alınması gerekecektir.

4562 Sayılı Kanunun 5 maddesi uyarınca Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanunun 11 maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için ön görülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanunun 16 maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hallerde yargılamanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerekecektir (Yargıtay 11 HD 2022/4599 E-2023/3797 K sayılı ilam).

Somut olayda, davacı Kestel OSB'nin tacir sıfatının bulunmadığı, davanın TTK 4/1-a ve 5/1 maddeleri gereği ticari dava olarak kabulüne olanak bulunmadığı, uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olmakla görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devamla yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup davacı vekilinin istinaf talebi kamu düzeni bakımından yerindedir. Davacı vekilinin sair istinaf sebepleri bu aşamada incelenmemiştir.

6100 sayılı HMK 355 maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-a-3 bendi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

... · Başkan · ... ... · Üye · ... ... · Üye-... ... · Katip · ...