Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/1217 K.2024/1406

Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sırasında mahalli mahkemesince geçici ödemeye itirazın reddine dair verilen ara karara süresi içinde davalı vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde, 17/06/2023 tarihinde müvekkilinin yaya geçicinden geçtiği sırada davalı .... sevk ve idaresindeki araç ile çarpması nedeniyle meydana gelen kazada ağır yaralandığını, davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunu, kazadan sonra uzun süre tedavi gördüğünü, eski sağlığına kavuşamadığını, davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun sürüncemede bırakıldığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile bedensel zarar nedeniyle tedavi sürecinin devam etmesi,

tedavi giderleri ve tüm iyileşme sürecinde yapılan her türlü masraflar ve ilerde yapılması zorunlu tedavi masrafları, maluliyet, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri için toplanacak deliller ile belirleneceğinden şimdilik 100,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden aksi taktirde temerrüt tarihinden itibaren işletilecek faizi ile tahsiline, 120.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...' den kaza tarihinden aksi taktirde temerrüt tarihinden itibaren işletilecek faizi ile tahsiline, davalıların;

adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz malları, alacakları ile diğer hakları üzerine talebin mahiyeti ve huzurdaki davanın niteliğine göre ihtiyati tedbir konulmasına, Türk Borçlar Kanunu madde 76 kapsamında ilk aşamada belirlenecek geçici ödeme bedelinin davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, ...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, zaman aşımı itirazında bulunduklarını, davacının usulüne uygun ve eksiksiz olarak başvurusu bulunmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, .... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 03/12/2022-03/12/2023 vadeli ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe limitinin kişi başına bedeni 1.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, soruşturma dosyasında alınan rapora göre davacı yayanın kusurlu bulunduğunu, müvekkili şirketin sigortalısının kusuru oranında sorumlu tutulabileceğini, kusurun tespiti için dosyanı ATK'ya gönderilmesini, davacının maluliyeti ile kaza arasındaki illiyet bağının tespit edilmesini,

davacının kaza tarihinde 72 yaşında olup çalışıp çalışmadığının tespitini, çalışıyor ise SGK tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmasını, bakıcı giderinin ispat edilemediğini, tedavi giderlerinin SGK'nın sorumluluğunda olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ....vekili cevap dilekçesinde, Savcılık soruşturması esnasında alınan bilirkişi raporunun kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilin trafik kazasının oluşumunda herhangi bir kusuru olmadığını, kusur durumunun tespiti için rapor alınmasını, davacının maluliyetiyle meydana gelen trafik kazasının illiyet bağının ve etkisinin tespiti amacıyla davacının tüm tıbbi tedavi evraklarının celbi ile ayrıntılı, gerekçeli, kaza ile illiyet bağı kuran denetime elverişli bir bilirkişi raporu alınmasını, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, 22/02/2024 tarihli ara karar ile, 30.000,00 TL geçici ödemenin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, davalıların itirazı üzerine de 02/05/2024 tarihli ara karar ile, geçici ödeme talebine ilişkin yaklaşık ispatın gerçekleştiği anlaşılmakla geçici ödemeye yönelik ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiştir.

Davalı ... A.Ş.vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde, kazaya ilişkin açılan soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere davacının kusurlu olduğunu, davacının kaza tarihinde 72 yaşında olup çalışmadığını, geçici iş göremezlik talep edemeyeceğinin açık olduğunu, 12 aylık iyileşme süreci bitmeden eldeki davanın ikame edildiğini beyanla mahkemece verilen geçici ödemeye itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı .... vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde, davacının haklılığını ispat edemediğini, dosyada hiçbir somut delilin bulunmadığını, dosya kapsamında henüz kusura ilişkin rapor alınmadığını beyanla mahkemece verilen geçici ödemeye itirazın reddine ilişkin ara kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, haksız fiil nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Geçici ödeme, haksız fiil sebebiyle meydana gelen zararın karşılanması için açılan tazminat davalarında hükmedilen ve yargılama sonucunda hükmedilecek zarara mahsuben yapılan bir ön ödemedir. Ön ödeme geçici bir karardır. Bu geçici ödemenin miktarı, geçici ödemeler ne HMK.’da düzenlenmiş olan ihtiyati tedbir niteliğindedir, ne de İİK.’nda düzenlenmiş olan ihtiyati haciz niteliğindedir.

Tam tersine, aynı ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz gibi ayrı bir geçici hukuki koruma türüdür. Çünkü HMK’nın 389. maddesi gereğince ihtiyati tedbir, sadece dava konusu uyuşmazlıklar hakkında verilebilen bir geçici hukuki koruma türüdür. Dava konusunun para alacağı olması halinde ise kural olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün değildir. (Kuru/Arslan/Yılmaz (Usul), s. 580-581. Pekcanıtez/Özekes/Atalay (Usul), s. 711- 713.)

Geçici ödemelerin Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olan diğer geçici hukuki korumalardan biri olması sebebiyle, geçici ödeme kararları bir ara karar mahiyetindedir. Bu sebeple de mahkeme iş bu ara kararından yargılama sonuçlanmadan önce her zaman dönebilir. Çünkü mahkemenin vermiş olduğu ara kararlar ile kural olarak taraflardan birisi lehine herhangi bir usuli kazanılmış hak oluşmaz. Yine geçici ödeme ara kararı yargılamayı sona erdirmediği için bu karara karşı doğrudan kanun yoluna gidilmesi de mümkün değildir. Ancak asıl karar ile birlikte kanun yoluna gidilebilir. (Yargıtay 10. HD 19/01/2021 tarih ve 2020/8678 - 2021/412 sayılı ve 4. HD 05/03/2020 tarih ve 2020/289 2020/1134 sayılı ilam)

6100 sayılı HMK 355. maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına ve istinaf konusu yapılan nedenlere ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesince verilen geçici ödemeye ilişkin ara kararın istinaf incelemesine tabi olmaması nedeni ile davalılar vekillerinin itirazın reddine ilişkin 02/05/2024 tarihli ara karara yönelik istinaf taleplerinin ayrı ayrı usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip