Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/530 K.2023/1685

Mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, dosya üzerine yapılan inceleme sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili, fabrikasında iplik sektöründe faaliyet göstermekte olan müvekkil şirketin bu faaliyeti nedeniyle davalı kurumun, ..... sicil ve ..... abone numarası ile atıksu abonesi olduğunu, davalı kurumun Tarifeler Yönergesinin 33. maddesi uyarınca, benzer şirketlerde olduğu gibi müvekkili şirket için de kirlilik katsayısına göre kademeli tarife ve 1.000 m³ üzeri indirimli fiyat uygulanmakta ve 2019 yılı atıksu faturalarının bu uygulama çerçevesinde düzenlenmekte olduğunu, bu dönemlerde ortalama olarak ödenen atıksu bedelinin 45.000-50.000-TL aralığında olmakta olduğunu,

buna karşın müvekkili adına son olarak Aralık 2019 dönemine ilişkin olmak üzere 08/01/2020 tarih ve ..... numaralı 163.508-TL bedelli atıksu faturası düzenlendiğini, faturanın incelenmesinde kademeli tarife ve indirimli fiyat uygulamasının kaldırıldığının anlaşıldığını,

dayanağının ise Bursa Büyükşehir Belediyesinin 18/07/2019 tarih ve 2019/332 Esas 989 Karar sayılı “Fiyatların Belirlenmesi-Tarifeler” konulu meclis kararında yer alan “…Tarifeler Yönetmeliğinin 12. maddesi 7. fıkrası kapsamında kalan işyerlerinden alınan atıksu bedellerinde uygulanan kademeli tarife ile 1000 m³ üzerindeki indirimli fiyat uygulamasının kaldırılmasına ve bu işyerlerinin atıksu bedellerinin, işyeri içme suyu tarifesinin 01/01/2020 tarihinden itibaren %30’u oranında ücretlendirilerek uygulanmasına…” yolundaki kararının olduğunun 14/01/2020 tarihinde öğrenildiğini, yürürlük tarihi 01/01/2020 olarak belirlenmesine rağmen,

müvekkili adına düzenlenen 08/01/2020 tarihli atıksu faturası 2019 Aralık dönemine ait olduğu halde kademeli tarife ve 1.000 m³ üzeri indirimli fiyat uygulanmadığını, meclis kararında belirtilen yürürlük tarihine riayet edilmeyerek Aralık ayına ilişkin tüm dönemde kademesiz, indirimsiz ve zamlı tarife uygulandığını, bu nedenle 163.508,00 TL tutarındaki fatura bedelinin “her türlü dava, itiraz ve istirdatını talep etme haklarımız saklıdır” açıklaması ile ihtirazi kayıtla ödendiğini, diğer yandan itiraz edilerek faturanın düzeltilmesinin talep edildiğini,

davalının 19.02.2020 tarih ve E.8417 sayılı cevabında “artışların ertelendiğinden bahisle fatura bedelinden 21.343,58-TL’nin iade emaneti yapılarak Ocak 2019 faturasından düşüleceği”nin belirtildiğini, bu tutar dışındaki fazladan ödenmiş tutarın iadesi hakkında ise bir işlem yapılmadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 08/01/2020 tarih ve 2948480445 numaralı atıksu faturasına ilişkin fazladan ödenmek zorunda kalınan şimdilik 50.000-TL’nin 17/01/2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 07/01/2021 tarihli ıslah dilekçesinde, taleplerini 72.481,09 TL olarak ıslah ettiklerini bildirmiştir.

Davalı vekili, davanın yasal sürede açılmadığını, yargı yolu bakımından idari yargının görevli olduğunu, cebri icra tehdidi altında yapılan bir ödeme bulunmadığından ancak sebepsiz zenginleşmeye dayalı dava açılabileceğini, .....

Büyükşehir Belediyesi’nin 18/07/2019 tarih 2019/332 sayılı kararından sonra, 24/01/2020 tarih 2019/884-234 K. sayılı kararıyla zammın ertelenmesine, 01/03/2020 tarihinden itibaren yapılacak okumalarda uygulanmasına karar verildiğini, bu nedenle zamlı tarifeden çıkan Aralık 2019 dönemi faturalarının düzeltmelerinin zamsız tarife üzerinden yapıldığını, davacı faturasına ilişkin 21.243,58 TL iade emanetinin de bu kapsamda yapıldığını, bununla birlikte müvekkili idarede işletme ve zaruri giderlerin önemli derecede artış göstermesi nedeniyle 2560 sayılı İski Kanunu’nun 6/f maddesi uyarınca,

01/01/2020 tarihinden itibaren uygulanmak üzere su bedeline %15 artış, atıksu oranı %15 olan abone türlerinin atıksu oranının %25 olarak güncellenmesine karar verildiğini, davacının sebep olduğu kirlilik oranında ödeme yapması gerektiğini, davanın kısmi dava olarak açılamayacağını, faiz türü ve başlangıç tarihine de itiraz ettiklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, 16/12/2020 tarihli bilirkişi raporunun gerekçeli denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle itibar edildiği, buna göre davalı tarafından 2019 yılı Aralık ayına ait 163.508 TL bedelli faturada ilk okuma tarihinin 06/12/2019, son okuma tarihinin 08/01/2020 olduğu,

atıksu faturasındaki hizmetin 06/12/2019 -31/12/2019 tarihleri arasında 26 gün önceki indirimli tarife, 01/01/2020-08/01/2020 tarihleri arasında ise 8 günlük Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin Kararları ile 01/01/2020 tarihinden sonra zamlı yeni tarifenin uygulanması gerektiği ve bilirkişi tarafından ayrı ayrı olarak hesaplamaya göre fatura bedelinin 69.783,33 TL olduğu ve iade emanetine alınan 21.243,58 TLnin mahsubu ile davacıdan 72.481,09 TL fazla atıksu bedeli tahsil edildiği,

davalı tacir olup dava tarihi ve ıslah tarihi öncesinde temerrüt gerçekleşmediğinden dava ve artırılan kısım yönünden ıslah tarihi itibariyle avans faizi işletilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile, 72.481,09 TL istirdat alacağının, 50.000 TL kısmına dava tarihi olan 20/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 22.481,09 TL kısmının ise 07/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, ihtirazi kayıtla ödeme yapılmış olması nedeniyle ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini, başka bir temerrüt ihtarına gerek olmadığını belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili, 989 sayılı meclis kararı bir idare mahkemesince iptal edilmedikçe veya yetkili merci tarafından geri alınmadıkça geçerli ve yürürlükte olduğunu, söz konusu kararın halihazırda yürürlükte olduğunu, söz konusu karara müvekkili tarafından uyulmasının yasal bir zorunluluk olduğunu, mahkemece eksik ve hatalı bilirkişi raporunun dikkate alındığını, itirazları doğrultusunda ek rapor alınmadığını, raporda ilk 26 gün için ayrı bir tarife, son 8 gün için ayrı bir tarife uygulanmasının yasal dayanağının açıklanmadığını, yasal mevzuatta yer almayan karma bir tarifenin hakkaniyet adı altında uygulanamayacağını belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, yasal mevzuata aykırı olarak düzenlendiği ve ihtirazi kayıtla fazladan ödendiği ileri sürülen atıksu aboneliği fatura bedelinin istirdatı istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı, davalı tarafça faturanın dayanağı olarak gösterilen belediye meclis kararının yürürlük tarihi 01/01/2020 olarak belirlenmesine rağmen, kendisinin 2019 Aralık dönemine ilişkin 08/01/2020 tarihli atıksu faturasında yeni indirimsiz tarifenin uygulandığını ileri sürmüş; davalı ise, belediye meclisinin sonraki tarihli kararıyla söz konusu zammın ertelenmesine karar verildiğini ve bu doğrultuda davacı faturasında düzeltme yapıldığını, ancak bunun dışında 01/01/2020 tarihinden itibaren uygulanmak üzere su bedeline %15 artış, atıksu oranı %15 olan abone türlerinin atıksu oranının %25 olarak güncellenmesine karar verildiğini, bu artışın da ertelendiğini savunmuştur.

Dosya kapsamından, ..... Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 18/07/2019 tarih ve 2019/332 E. 989K. Sayılı Kararında, .....

Tarifeler Yönetmeliği’nin 12. Maddesinin 7. Fıkrasında belirtilen‘’ Debimetre kurulumunu tamamlayan ve idare tarafından kurulum teknik onayı yapılan kirlilik katsayısı (Kmax3, Kmax4, Kmax5 ve Kmax6) olan işyerlerinden alınan atıksu bedellerine uygulanan kademeli tarife ile 1000 m3 üzerindeki indirimli fiyat uygulamasının 01/01/2020 tarihinden itibaren kaldırılmasına ve bu abonelere atık suyun, işyeri tarifesinin 01/01/2020 tarihinden itibaren %30 oranında ücretlendirilmesine’’ karar verildiği, 24/12/2019 tarih ve 2019/884 E. 2215K.

Sayılı Kararında, ‘’01/01/2020 tarihinden itibaren uygulanmak üzere atıksu bedellerinin %15 oranında artırılması ve atıksu oranının %25 oranında güncellenmesine’’ karar verildiği, 23/01/2020 tarih ve 2019/884.-2020/65E. 234K. Sayılı Kararında ise, ’’01.01.2020 tarihinden itibaren uygulanacak su zammının ertelenmesine ve zammın 01/03/2020 tarihinden uygulanmasına’’ karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davalı kurum tarafından davacı adına Aralık 2019 dönemine ilişkin olmak üzere 08/01/2020 tarih ve ..... numaralı 163.508-TL bedelli atıksu faturası düzenlenmiş olup, davacı tarafça fatura bedeli 17/01/2020 tarihinde ihtirazi kayıta ödenmiş ve fatura bedeline itiraz edilmiştir.

Bilirkişi raporunda, fatura tahakkukunda hizmetin alındığı tarihlerin göz önüne alınması gerektiği belirtilmiş olup, söz konusu meclis kararlarında da aksi yönde bir hükme rastlanılmamış olmakla, fatura edilen atıksu bedeline ilişkin hizmetin ilk okuma tarihi olan 06/12/2019 ile 31/12/2019 tarihleri arasında eski tarifeye göre, 01/01/2020 ile 08/01/2020 tarihleri arasında ise yeni tarifeye göre tahakkuk ettirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bu itibarla mahkemece, söz konusu bilirkişi raporunda fazladan tahakkuk ettirildiği tespit edilen tutar ve davalı tarafça dava öncesinde yapılan kısmi mahsup dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Öte yandan Borçlunun Temerrüdü TBK 117.maddesinde düzenlenmiş olup, “(1)Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. (2) Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır.”hükmünü haizdir.

Somut olayda davacının ödemesine ilişkin dekontta her türlü dava ve itiraz hakkı saklı tutularak ihtirazi kayıtla ödeme yapılmış olması halinde dahi, davacı tarafça faiz talebinde bulunabilmesi için davalıya söz konusu ödemenin iadesi talebini için bir temerrüt ihtarının gönderilmesi şart olup, davacının ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiği yönündeki istinafı da haklı görülmemiştir.(Yargıtay 3 HD 20/12/2017 tarih 2016/7388 E., 2017/17947 K. sayılı emsal kararı).

Açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin yerinde görülmeyen istinaf başvurularının HMK 353/1-b/1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

... · Başkan ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip ... · ¸e-imzalıdır