Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/185 K.2023/660

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

TALEP DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin uzun yıllardır tekstil sektöründe faaliyet gösteren saygın bir şirket olduğunu, söz konusu iki şirketin süregelen bir mal alım satım işi içerisinde olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirketin, mal alımı karşılığında davalının şirketine birçok kez çek senet verdiğini, davalı ... tarafından Bakırköy 9. İcra Müdürlüğü'nün 2019/13658 Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icraya konulmuş olan, "Bursa Osmangazi Tm 26.05.2016 Tarih Ve 22934 Yevmiye Numaralı 250.000,00 Tl Bedelli",

Bursa Kestel Tm 26.05.2016 Tarih Ve 4075 Yevmiye Numaralı 250.000,00 Tl Bedelli" ve "Bursa Nilüfer Tm 26.05.2016 Tarih Ve 20929 Yevmiye Numaralı 250.000,00 Tl Bedelli" ipoteklerden dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, söz konusu ipoteklerin iptaline ve fekkine, müvekkili lehine takibe konu alacağın %20 si oranında tazminatın davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Dava Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/21 Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada tarafların sahibi oldukları şirketler olan davacı ...'ya ait Mert Brode Apre İplik Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti ile davalı ...'ya ait İlhanlı İplik San. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki borç ilişkisine ait alacak verecek münasebetine ilişkin olarak davacı lehine konulmuş olduğu anlaşılmakla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/f maddesi gereği davaya bakmakla Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava 2022/640 Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada ipoteğin fekkinin TTK'da düzenlenmemiş olduğundan bahisle davanın mutlak ticari dava olmadığı gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK. 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir. Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

GEREKÇE

6100 sayılı HMK. 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

6102 sayılı TTK.nun ticaret mahkemelerinin görevini düzenleyen 5. maddesinin 1. bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." hükmü düzenlenmiştir.

Bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent hâlinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Aynı 6102 sayılı TTK. 12.maddesinde ise "bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.

11 .maddesinde "Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.

Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir." 15. maddesinde de "İster gezici olsun ister bir dükkanda veya sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11.maddenin 2.fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır." düzenlemesi bulunmaktadır.

Bir kimsenin Vergi Usul Kanunu'na göre esnaf sayılması, TTK. yönünden de esnaf kabul edilmesini gerektirmez. Ticaret siciline ya da oda'ya kayıtlı olmamak da tacir olmamanın kesin bir kanıtı olmadığı gibi, vergi mükellefi olup olmamak da tacir ve esnaf ayrımında kesin bir ölçüt olarak kabul edilemez.

Genel açıklamalar karşısında somut uyuşmazlık kapsamı bakımından; fekki talep edilen ipoteklerin davacıya ait Mert Brode Apre İplik Tekstil İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalıya ait İlhanlı İplik San. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişki nedeni ile tesis edildiği, kurulan ipoteğin her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olduğu, yine ipoteğin niteliğine göre uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olduğu ve dava tarihi de nazara alındığında ihtilafın, Asliye Ticaret Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda davanın Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

6100 sayılı HMK 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 17/03/2023

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır