Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/2044 K.2023/1866

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ve ... 3. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile dosya yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilmekle dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, müvekkili sanayi bölgesinde katılımcı olarak yer aldığını, Sanayi Bölgesindeki bütün katılımcıların, kendi parselleri dışında kalan kaldırım, yol vb ortak alanlarda depolama, sevkiyat, üretim vd. Faaliyetleri yapamadıklarını, ancak davalının ortak alan olan kaldırımları işgal ettiğini, bu durumun tutanak altına alındığını ve davalının yazılı bir şekilde uyarıldığını, ihtara rağmen işgalinin devam ettiğini, bunun üzerine ...

10. Noterliğinin 17/11/2022 tarih ... numaralı ihtarnamesinin gönderildiği, davalının bu ihtarları da dikkate almadığını, durumun tespitine yönelik ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.iş sayılı dosyası üzerinden tespit davası açıldığını, bilirkişi raporlarında durumun açıklığa kavuştuğunu, davalının bu davranışının, sanayi bölgesinde yer alan diğer katılımcılar için ulaşım, karşılıklı olan diğer yükümlülükler vd. Hususlar yönünden sorun teşkil ettiğini bildirmiş olup, davalının müdahalesinin men' ine, eski hale getirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

... 3. Asliye Hukuk Mahkemesince 17/04/2023 tarihli ...Esas, ... Karar sayılı karar ile, 4562 Sayılı Kanun gereğince kurulmuş olan davacı OSB, özel hukuk hükümlerine göre idare edilmekte, eş söyleyişle ticari şekilde veya iktisadi esaslara göre işletilmekte; yaptığı işler itibariyle de tacir sıfatını taşıdığını bu durumda, davacı ... OSB tarafından, davalı şirket ile ilgili olarak açılan iş bu davaya bakma görevi, Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğunu (Benzer mahiyette Yargıtay 3 HD 2016/2487 E. - 2016/8521 K. ve Dairemizin 2020/637 E. - 2022/336 K sayılı ilamları). davanın görevsizlik nedeniyle reddine, dosyanın görevli Bursa Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

... 3. Asliye Ticaret Mahkemesince, mevcut dosyada da davacının talebinin el atmanın önlenilmesine ilişkin olduğu, davanın kaynağının haksız fiil olduğu, tarafların tacir olarak nitelendirilmesinin davayı ticari dava haline getirmeyeceği gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Bilindiği üzere, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’nda ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Yukarıda değinilen hususlar çerçevesinde somut olaya bakıldığında. Davanın ortak alana el atmanın önlenmesi talebine ilişkin olduğu, davacının ... V Organize san. Bölgesi, davalının ise ... ... LTD ş.t.i olduğu, haksız fiil niteliğinde olduğu, taraflar tacir ve çekişme konusu taşınmazlar üzerinde ticari faaliyet yapıyor ya da yapacak olsalar da, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgisinin bulunmadığı, esasen dava dilekçesinde de bu yönde bir iddiaya yer verilmediği,

davanın bu özelliği itibariyle mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği (Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E : 2016/966 K: 2016/1502 ) böylece davada genel mahkemelerin görevli olduğu dolayısıyla görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmıştır.

KANUN YOLU

HMK'nun 362/1 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 14/09/2023

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye -... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza