Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/558 K.2023/718

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:

TALEP DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Edremit 1. İcra Müdürlüğü'nün 2010/586 Esas sayılı (Yeni 2018/30139 Esas) dosyasından icraya konulan 21.05.2007 vadeli ve 25.000,00 TL bedelli senetten dolayı davacının borçlu olmadığının tespiti ile senedin iadesi, takibin iptali ile icra takibinin dava sonuna kadar tedbiren durdurulması talep ve dava etmiştir.

DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Dava Edremit 4.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/107 Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan davanın kambiyo senedi nedeni ile mutlak ticari dava olduğundan bahisle yargılamada Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07.07.2021 tarihli ve 608 sayılı kararı gerekçesi ile gönderme kararı verilmiştir. Bu karar taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.

DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER

Karar üzerine dosya kendisine gönderilen Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava 2022/504 Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada tarafların tacir olmadığı, görevli mahkemenin genel yetkili Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir. Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ

Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan " iki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir. Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.

GEREKÇE

Dava, Edremit 1. İcra Müdürlüğü'nün 2010/586 Esas sayılı sayılı dosyasına konu bono sebebiyle borçlu olmadığının tespiti talebidir.

6100 sayılı HMK. 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5. maddesinin 2. fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara, ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 3. maddesinde, ”Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” düzenlenmesi mevcuttur.

Somut olayda; uyuşmazlığın 25.000 TL bedelli bonoya ilişkin menfi tespit isteminden ibaret olduğu, dava konusu bononun taraflar arasında kredi kartlarının kullanılması nedeni ile alındığı, bu hususun bononun arkasında şerh edildiği, dolayısıyla uyuşmazlığın bononun vasfı vs. hususlarla ilgili olmadığı, görevli mahkemenin genel görevli asliye hukuk mahkemesi olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda davanın Edremit 4.Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.

KANUN YOLU

6100 sayılı HMK 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 21/03/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

(X)

KARŞI OY

Dava, kambiyo senedinden (bono) dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Edremit Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından; davanın, mutlak ticari dava mahiyetinde olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmiş, Balıkesir Asliye Ticaret mahkemesince ise temel ilişki kapsamında tarafların tacir olmadığı ve görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verildiği görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Diğer yandan, aynı Kanunun 776 ve devamı maddelerinde "Bono ve emre yazılı senetler" konusu düzenlenmiş olup, 30.06.2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngören 6335 sayılı Kanun gereğince açıkça bu tür işlerde ticaret mahkemesi yetkili kılınmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesi tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen davaların ticari dava sayıldığının açıklandığı, TTK'nın 776. vd. maddelerinde bonoya ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davanın kambiyo senedine ilişkin menfi tespit davası olması nedeniyle TTK'nın 4-5-776. maddeleri uyarınca mutlak ticari dava olduğu, hakkın senede dayalı olması nedeniyle tarafların tacir olup olmadığına ve ticari borçtan kaynaklanıp kaynaklanmadığına bakılmaksızın ticaret mahkemesinde bakılması gerekmektedir.

Dosya kapsamından, talep dayanağı senedin kambiyo senedi vasfını haiz olduğu, menfi tespit davasına esas icra takibinin kambiyo senetlerine mahsus şekilde yapıldığı, dosya kapsamında davacı taraf her ne kadar temel ilişkiye dayanmışsa da, senede karşı aynı kuvvetle bir sözleşme sunulmadığı gibi, davalı tarafın kambiyo senedinin temel ilişki kapsamında verildiğine dair açık bir kabulünün mevcut olmadığı, istemin kambiyo senedinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti olduğu, senedin verilme sebebinin mahkemenin görevini etkilemeyeceği ve TTK’nın 4. maddesine göre, davanın ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği, (Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 21/06/2021 tarih ve 2021/4222 Es. - 2021/9125 K. sayılı ilamı da bu yöndedir.)

Bu sebeple Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı görüşü ile sayın çoğunluk görüşüne katılmamaktayım.

Üye · ... · ¸e-imzalıdır