İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2023/562 K.2023/500

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; hakkında ihtiyati haciz talep edilen ...

Sanayi A.Ş. tarafından kullanılmakta olan Sanal POS hizmeti uyarınca, tüketiciler tarafından yapılan ödemeler, yetkili ödeme kuruluşu olan Şirket’in banka hesaplarına düşmekte olduğu ve komisyon ücreti kesintisini yaptıktan sonra kalan tutarları müşterilerine göndermekte olduğu, ihtiyati haciz talep eden şirket tarafından verilen hizmet neticesinde ...'e ait www... adlı internet sitesinde yaptığı satışlar neticesinde bedel aktarımı yapıldığı, 07.09.2022 tarihine kadar gerçekleştirilen satış işlemlerine konu tutarların ...'e gönderilmesinin ardından, harcama itirazları iletilmeye başlanıldığı,

iletilen harcama itirazlarına ilişkin ... tarafından yapılan açıklama ve itiraz gerçeği yansıtmadığı, ...'e ait internet sitesi üzerinden gerçekleştirilen ödeme işlemlerinin şüpheli işlem olduğu tespit edildiği ve mevcut finansal riskinin ...'in talep eden nezdinde mevcut bakiye tutarının mahsup edilmesinin ardından, 12.941,17 USD + 22.547,79 USD = 35.488,96 USD olduğundan bahisle bu tutar yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edildiği belirtilmiştir.

Mahkemece 18.11.2022 tarihli ara karar ile ''... yasal düzenlemeler ve alacaklı vekilince alacak iddiasına dayanak yapılan olgular ve sunulan kayıtlarının hep birlikte değerlendirilmesinde, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince ihtiyati haciz talep eden şirketin, karşı taraftan bir alacağının meydana geldiği belirlenmekle birlikte, sunulan kayıtların incelenmesinde, alacağın talep edilen tutar kadar olup olmadığı yönünde Mahkememizde yeterli kanaat hasıl olmamakla, ihtiyati haciz talebinin reddine" dair karar verilmiştir.İhtiyati haciz talep eden vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle;

davalıya ait internet sitesinden gerçekleştirilen işlemlerin tümünün sahte olduğu ve talep edilen tutar kadar talep eden şirket alacağının olduğunun sabit olduğu, ilk derece mahkemesi tarafından ihtiyati haciz talebimizin reddine ilişkin karar da gösterilen "alacağın talep edilen tutar kadar olup olmadığı yönünde mahkememizde yeterli kanaat hasıl olmadığı" gerekçesinin gerçeği yansıtmadığı, mahkemenin talep eden şirketin alacaklı olduğuna ilişkin tespitinin sunulan deliller bir dilekçeyle yaklaşık ispat şartını sağladığı,

şirketin zarara uğrama nedeninin aleyhine ihtiyati haciz talep edilen şirket üzerinden gerçekleşen şüpheli işlemlerin belgeler ile ispat etmiş olması karşısında, karşı tarafın zarara uğrama ihtimaline binaen hükmedilecek bir teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken, ihtiyati haciz talebimizin reddine karar verilmiş olmasının hatalı olduğu belirtilmiştir.

Talep eden vekili tarafından ... aleyhine kart hamilleri tarafından yapılan harcama itirazlarına ilişkin bankalar tarafından talep edene yapılan bildirim e-postaların incelenmesinde, ... T.A.

Kart Operasyon Bölümü tarafından oluşturulduğu anlaşılan "doküman talepleri" başlıklı belgede ''üye iş yerine not'' kısmında kart hamili işleminin onayı dışında gerçekleştirildiğinin bildirildiği bir işlem ile ilgili slip, fatura, açıklama gibi tüm belgelerinin sunulmasının rica edildiği belirtilmiştir.

Davacı tarafça davalıya gönderilen 13.09.2022 tarihli mail yazışmasında ''... harcama itirazları kart sahiplerinin bankaları üzerinden yaptıkları itiraz sonucunda tarafımıza ulaşmakta ve sadece resmi olarak iletilen itirazlar harcama itirazı olarak değerlendirilmektedir. ... ödeme numaralı işlem için kart sahibi tarafından işlemin tarafına ait olmadığı yönünde bankasına itirazda bulunulmuştur.

Uluslararası kart kuruluşları kurallarına göre bankaya gerekli savunmanın gerçekleştirilebilmesi için ilgili belgelerin gönderilmesi gerekli olup, işlemin kart sahibi tarafından yapıldığını gösteren belgelerin (fatura, kargo belgesi, sipariş detay ekran görüntüsü v.b.) iletilmesi gerekmektedir.'' yer almaktadır. Uyuşmazlık, ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik verilen kararın usul ve esas yönden hukuka uygun olup olmadığı noktasında toplanmıştır.

2004 Sayılı İİK'nin 257. maddesi ve devamında ihtiyati haciz düzenlenmiştir. İhtiyati haciz şartları 257. maddede, 258. maddede ise ihtiyati haciz kararına yer verilmiştir. 258. maddenin ilk fıkrasında alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir. Bir alacak için ihtiyati haciz isteyen kişinin o alacağın alacaklı sıfatına sahip olması gerekir.

Yani ancak alacağın alacaklısı ihtiyati haciz isteyebilir. Bu durum hakimin maddi hukuku araştırması gerektiği sonucunu beraberinde getirmektedir. Hakim, ibraz edilen delilerden ihtiyati haciz isteyen kişinin alacaklı sıfatına sahip olduğuna kanaat getirirse ihtiyati hacze ilişkin şart gerçekleşmiş demektir (İİK m.258/1). Alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.

İbraz edilen ispat vasıtası, iddia edilen hakkın varlığını ispatlamaya elverişli olmalıdır. Diğer yandan, alacaklının alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamaktadır. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. Bireylere etkin hukuki himaye sağlamaktır.

Talep edilen alacağın ise vadesinin gelmiş olması gerekir (İİK m.257/1). Alacağın muaccel olduğu an, tarafların anlaşması veya bir ihbar ya da kanun hükmü veya hukuki ilişkinin mahiyeti ile belirlenir. Muacceliyet ile temerrüdü karıştırmamak gerekir. Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrüt olur. Diğer yandan alacağın rehinle temin edilmemiş olması gerekir.

Vadesi gelmemiş alacaklarda ihtiyati haciz kararı verilmesinin şartları İİK 257/2. fıkrada sınırlı şekilde sayılmıştır.Somut olayda, dosyada yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde; taraflar arasında sanal post kullanım sözleşmesine istinaden bankalar tarafından iletilen harcama itirazlarına ilişkin ...'e iletişim kanalı üzerinden bildirimde bulunmasına rağmen hem borcun ödenmesi hem de harcama itirazlarının aksini ispat yönünden herhangi bir sonuç alınamadığı ve ...'in yükümlülüklerini aykırı davrandığı belirtilerek,

hakkında ihtiyati haciz talep edilen ...'den güncel gerçekleşmiş alacağının davanın ikame edildiği gün itibariyle 12.941,17 USD olduğu ve ...'in internet sitesi üzerinden gerçekleştirilmiş ancak henüz harcama itirazı gelmemiş sahte ödeme işlemi tutarı olarak 22.547,79 USD olmak üzere, ...in ihtiyati haciz talep eden şirket nezdindeki mevcut bakiye tutarının mahsup edilmesi sonrasında 12.941,17 USD + 22.547,79 USD = 35.488,96 USD olduğu ve bu miktar nazara alınarak borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarını ihtiyati haciz konulması yönündeki talebinin incelenmesinde,

...'den güncel gerçekleşmiş alacağı olan 12.941,17 USD yönünden yaklaşık ispat şartı ile rehinle temin edilmemiş muaccel alacağın bulunması şartının gerçekleştiği, bakiye kısım için henüz muaccel bir alacaktan bahsedilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Varılan sonuç itibariyle; ihtiyati haciz talep eden alacaklının istinaf talebinin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi'nin 17.11.2022 tarihli ihtiyati haciz talebinin reddi yönündeki kararının kaldırılarak 12.941,17 USD alacak yönünden %15 teminatla ihtiyati haciz kararı verilmesi, bakiye kısma ilişkin talebinin reddi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF YÖNÜNDEN

1-Harçlar Kanunu gereğince alacaklı tarafından istinaf aşamasında yatırılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 179,90 TL istinaf karar harcının hazineye gelir kaydına, 2-Alacaklı tarafından toplamda sarf edilen 836,90 TL istinaf harçları ve yargılama giderlerinin borçludan alınarak alacaklıya verilmesine,3-Artan gider avansının yatıran tarafa iadesine, 4-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1.b.2 bendi ile aynı Kanunun 362/1.f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 29/03/2023