Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2019/1739 K.2021/1416

... DAVANIN KONUSU : İstirdat

KARAR TARİHİ : 22/10/2021

KARAR YAZIM TARİHİ : 22/10/2021

Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin19/02/2019 tarih, 206 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile iş ilişkisi içinde bulunan Orhan Balkan tarafından keşide edilerek müvekkiline verilen umaralı, 25/11/2016 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çekin kaybolduğunu, çekin iptali için Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1486 Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açtıklarını, söz konusu 50.000,00-TL bedelli çekin müvekkili zilyetliğindeyken dava dışısimli şirket tarafından ele geçirildiğini, müvekkilinin imzası taklit edilmek suretiyle ciro edilerek davalıya devredildiğini ve bu şirketten de Finansbank A.Ş.'ye ciro edildiğini öğrenmekle çek iptali hususunda dava açtıklarını,

söz konusu beyanları üzerine mahkeme tarafından davalılara karşı 1 ay içerisinde istirdat davası açmak için taraflarına süre verildiğini, tüm bu nedenlerle davalıların iyi niyetli hamil olmadığını, iyi niyetli olsa dahi imzanın sahteliğinin kendisine karşı da ileri sürülebileceği düşüncesiyle davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdadına ve müvekkilinin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılardan Finansbank A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; vekil edenin dava konusu çeki diğer davalı d. Şti'nden aldığını, iyiniyetli hamil olduğunu, iş bu davada taraf sıfatı bulunmadığından husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı . Şti.'ne usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, çek üzerindeki ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, ciro silsilesinde kopukluk olmadığı ve davalının çeki iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun davacı tarafça ispat edilememiş olması nedeniyle davalı ...Ş. yönünden davanın ispatlanamadığı, yine davalı Gıda Diyarı Gıda Paz. Tarım ve Ziraat Ürün.İth. ve İhr.San. Tic. Ltd.Şti. hakkındaki davanın ise çek istirdatı davalarında davanın çekin son hamiline karşı açılması gerektiği, davalının son hamil olmadığı, ciranta olduğu gerekçesi ile bu davalı yönünden ise pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davalı Gıda Diyarı adlı şirkete müvekkili tarafından bir ciro işlemi yapılmadığı ve ilk ciroda müvekkilin şirketinin adının yazmasına rağmen atılan imzanın müvekkilin el ürünü olmadığının düzenlenen raporda tespit edildiği, davalı Gıda Diyarı adlı şirkete ciroyla geçmiş olduğu ciro silsilesinden anlaşılan çekin cirosunun müvekkil tarafından yapılmaması ve imzanın müvekkilin el ürünü olmadığının bilirkişi raporuyla kanıtlanmış olması üzerine bu hileli işlem ile menfaat elde etmiş olan taraf Gıda Diyarı adlı şirkettin ve bu durumda hileli işlemi yaparak kötü niyetli davrandığı,

çeki eline geçirerek müvekkilin imzasını taklit etmek suretiyle yapılan hileli işlemi kötü niyetin varlığının ispatı olduğu, bu davalı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, yine çekte bulunan müvekkiline ait imzanın sahteliğinin anlaşılmış olması nedeniyle gerek davalı Gıda Diyarı Ltd. Şti. gerekse diğer davalı ... yönünden davanın kabul edilmesi gerektiğinden bahisle kararın kaldırılması talebi ile istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, 6102 sayılı TTK. 758/1 madde gereği açılan ve çekten kaynaklanan istirdat istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6102 sayılı TTK. 790.maddesi “cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”

Yine TTK. 792.maddesi “çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olupda hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” hükümlerini içermektedir.

Dava; TEB Özlüce Şubesine ait 25/11/2016 keşide tarihli, 6950049 nolu, 50.000,00-TL bedelli çekin istirdatını amacıyla açılmıştır.

Yukarıda açıklanan kanun hükümleri uyarınca çekin istirdadına ilişkin bu davada davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu da kanıtlaması gerekir. Dava konusu çekin, davacı adına ciro edilerek davalı Gıda Diyarı Gıda Paz. Tarım ve Ziraat Ürün.İth. Ve İhr.San. Tic. Ltd.Şti. verildiği onun tarafından da davalı bankaya ciro edildiği,

6102 sayılı TTK.790. maddesi gereğince, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı, ayrıca 6102 sayılı TTK'nın 801. maddesi gereğince, çeki ödeyecek muhatap banka için dahi ciro imzalarının geçerliliğinin araştırılması zorunluluk değilken hamilin bu yönde bir yükümlülüğünün bulunduğu ileri sürülemeyeceği, bu durumda davalı bankanın, dava konusu çeki kendisine ciro eden diğer davalı ile aralarında ticari ilişki olduğunu savunduğuna ve çekte lehdar olan davacının cirosunun sahte olmasının tek başına,

bankanın çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu göstermeyeceği, ayrıca 6102 sayılı 758. madde hükmü uyarınca açılacak çek istirdatı davalarında davanın çekin son hamiline karşı açılması gerektiği, tüm dosya kapsamından anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK. 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2015/3692 Es.-2015/10648 Es. sayılı ilamı da bu yöndedir.)

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır