Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2019/1755 K.2021/1415

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/04/2019 tarih, 20171431 Es. 2019/532 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile; keşidecisi ... olan 20.000,00-TL bedelli çekin müvekkilinin elinden iradesi dışında çıktığını, müvekkilinin dava konusu çeki keşide ettiğini ve çeki verecek olduğu esnaf ile de aralarında ticari anlaşmaya varamayınca çeki vermekten vazgeçtiğini, müvekkilinin çeki alacak olan kişinin çeki almadan gittiğini düşünüp işine devam etttiğini akşam olunca çeki heryerde aradığını fakat bulamadığını, iradesi dışında çek elinden çıkan müvekkilinin Bucak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/22 Esas sayılı dosyasında çek iptali davasını açtığını,

ön inceleme duruşmasından önce davalının feri müdahil olarak davaya katıldığını, bu nedenle ilgili dosyasının 2 nolu celsesinin 2 nolu ara kararı gereğince taraflarına çek istirdat davası açmak üzere süre verildiğini verilen süre içerisinde davalıdan müvekkile ait olan çekin istirdatı ve çekin tahsili halinde çek bedeli ve çeke bağlı olarak tahsil edilen ferilerin tahsili için iş bu davayı açmanın hasıl olduğunu söz konusu çekin davalıdan geri alınarak müvekkiline istirdatına ve çekin tahsili halinde çek bedeli ve çeke bağlı olarak tahsil edilen ferilerin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf dava dilekçesinde belirtiği hususların hem hayatın olağan akışına hem de ticaret kanununun md. 20/2 hükmüne göre her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi şarttır maddesine aykırılık teşkil ettiğini, müvekkilinin çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü olmadığının, müvekkilinin çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekmediğini, çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacının çekin rızası dışında elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduranın iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği, davacının anılan hususları ispatlayamadığı, ciro silsilesinin tam olduğu kopukluk bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, mahkemece HMK. nun 140. maddesinde belirtilen hüküm gereğince 19.06.2018 tarihinde ön inceleme duruşmasında delil ve tanıkları bildirmek için duruşmaya mazeretli olarak katılmadıkları için ihtaratlı olarak duruşma zaptının tebliğinin yapılmadığı, yine ilgili icra ve dava dosyaları da mahkemece istenmeden eksik inceleme sonucu karar verildiği gerekçesi ile kararın kaldırılması talebi ile istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, 6102 sayılı TTK. 758/1 madde gereği açılan ve çekten kaynaklanan istirdat istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6102 sayılı TTK 790.maddesi “ cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”

Yine TTK 792.maddesi “çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olupda hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” hükümlerini içermektedir.

Yukarıda açıklanan kanun hükümleri uyarınca istinafa konu çekin istirdadı davasına ilişkin dava da davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu da kanıtlaması gerekir.

Dava. Denizbank Bucak şubesine ait 30/01/2017 keşide tarihli, C1-9396259 nolu, 20.000,00-TL bedelli çekin istirdatını sağlamak amacıyla açılmıştır.Somut olayda çeki elinde bulunduran davalı hamil, muntazam ciro silsilesine göre çeki iktisap etmiş olup, çekin meşru hamili durumundadır. Aksi halin kabulü kıymetli evrakın "kamu itimadına mazhar olma" özelliğini ortadan kaldırır.

İspat yükü üzerinde bulunan davacının, davalı hamilin kötüniyet ve ağır kusurunu ispat edemediği, davalının dava dilekçesinde gösterdiği tüm delillerin toplanmış olduğu, çek iptali ile icra dosyasının davacının kötüniyet iddiasını ispatlayamadığı tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b/1. maddesine göre, esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır