Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2019/1754 K.2021/1489

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/04/2019 tarih, 2017/1464 Es. 2019/648 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili tarafından dava dışı ...i'ne, ... ait, keşidecesi .... olan, 8975893 çek nolu, 31/05/2017 vade tarihli, 28.000,00 TL. bedelli, 8975894 çek nolu, 30/06/2017 vade tarihli, 28.000,00 TL bedelli yine 8975892 çek nolu, 30/04/2017 vade tarihli, 28.000,00 TL bedelli çekler ile .... ait, keşidecisi .... olan, .... çek nolu, 21/07/2017 vade tarihli, 50.000,00 TL bedelli, 0007619 çek nolu, 31/07/2017 vade tarihli, 50.000,00 TL bedelli çeklerin avans niteliğinde verildiğini beyanla, davalı tarafından bu çeklerden ....Bankasına ait, keşidecesi ... olan, 8975893 çek nolu, 31/05/2017 vade tarihli,

28.000,00 TL bedelli çekin ...

İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takip dosyası ile icra takibine konu edildiği, öncelikle davalı şirket tarafından haksız ve kötüniyetli olarak başlatılmış olan icra takibinin tedbiren ve teminatsız olarak durdurulmasına ve iptaline, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, müvekkiline karşı haksız olarak başlatılan takip nedeniyle davalı aleyhine takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; kural olarak bir çek ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik verildiğinin kabulünün gerektiğini, davacının çekin bir ödeme vasıtası olduğu hususuna ilişkin kuralın aksini yazılı belge ile ispat etmesi gerektiğini, çekin peşin satış ile ilgili ödeme vasıtası olduğu ve mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik verildiğini karine teşkil ettiğini, davacının çekin bir ödeme vasıtası olduğu hususuna ilişkin kuralın aksini idia ederek ileride teslim edilecek mallara karşılık olarak davalıya avans niteliğinde çek verdiğini,

ancak davalının mal tesim etmediğini iddia ediyor ise de bunu ispat külfetinin davacı yanda olduğunu, davacı yanın bu iddiasını HMK'nun 200. vd maddeleri gereğince usulüne uygun deliller (yazılı belge) ile kanıtlaması gerektiğini, davacı tarafından dava konusu çeklerin avans çeki olarak verildiğine dair yazılı belge ibraz etmemiş olması nedeniyle davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, ... Bankasına ait, keşidecesi ... olan, .... çek nolu, 31/05/2017 vade tarihli, 28.000,00 TL bedelli çekin mal karşılığında avans çeki olarak verildiğinin davacı tarafından ispat edilemediği ayrıca sadece davacının ticari defterlerindeki çek kaydının bulunması ve münhasıranda davalı defterlerine dayanılmadığından, ticari defterlerin kesin ve yazılı delil sayılamayacağından ispat edilemeyen davanın reddine, davalı tarafın verilen ihtiyati tedbir kararının teminat yatırılarak fiilen uygulanmadığından bahisle kötü niyet tazminatı talebi hakkında karar verilmediği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; müvekkili ...in tekstil işi ile uğraştığını ve hem davaya konu çeki hem de bununla beraber 4 adet olmak üzere toplamda 5 çek adet çeki, davalının yetkilisi ve sahibi olduğu dava dışı Yörüdü Tekstil San. ve Tic. Ltd.

Şti. ye, iki şirket arasında yapılacağı planlanan ticari alışverişe istinaden ileri tarihli keşide edilerek teslim ettiği, ileri tarihli çekin ödeme aracı niteliğinde olmadığı imzalı çek tevdii bordrolarının da bunun göstergesi olduğunu, kaldı ki davalının şirketin yetkili ve sahibi olduğu çeki kendi kendine ve şahsı adına ciroladığını,

davalı aleyhine aynı konuda 2 adet 50.000 TL'lik çek için Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2017/9644 esas sayılı dosyası ile icra takibi yapılmış ve bu dosyadan kaynaklı aynı mahkemenin Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/1463 esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açılmış bu dosya da alınan bilirkişi raporu ile davalının borcunuza karşılık verilmiştir savunmasına rağmen çeklerin bedelsiz kaldığı ispatlanarak davanın kabulü ile kötüniyet tazminatına hükmedildiğini, sırf avans çeki kelimesinden dolayı genel mahkemelerde adeta şekli inceleme yapılarak karar verilmesini,

aynı mahkemede farklı çeklerden dolayı tarafları ve konusu aynı açılmış aynı mahiyetteki davalardan birine kabul birine red verilmesinin isabetsiz olduğu ve kararın bu yönü ile de kaldırılması talebi ile istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK. 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Çekin kural olarak bir ödeme vasıtası olduğu ve aksi kararlaştırılmadıkça mevcut bir borcun tediyesi amacı ile verildiği yönünde bir karinenin mevcut bulunduğu; bu karinenin aksini iddia eden davacının, çeklerin avans olarak verildiğini ve karşılığında mal teslim edilmediğini yazılı delille ispatlamakla yükümlü olduğu; somut olayda davacı tarafça çeklerin avans çeki olduğu malların teslim edilmediği olgusunun yazılı delille usulüne uygun şekilde ispatlanamadığı tüm dosya kapsamından anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK. 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır