Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2019/2252 K.2021/1660

... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih, ... esas, ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile; taraflar arasında madeni yağ satımına dayalı bir ticari ilişki bulunduğunu, davalının bakiye 6.479,14.-TL borcunu ödememesi üzerine .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile; öncelikle ilamsız icrada genel yetkili icra dairesinin Kocaeli Gebze olması gerektiğini, davalının karşı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalı tarafın davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, ticari defter ve kayıtlar incelendiğinde davacı tarafın iddia ettiği şekilde bir borcunun bulunmadığını ifade ederek davalının akdi ilişkiyi kabul etmediği, borcun esasının çekişmeli olduğu, aradaki ticari ilişkinin ispata muhtaç olduğu, dolayısıyla bir para borcunun varlığından söz edilemeyeceği, somut olayda mallar davalının bulunduğu yerde teslim edildiğine göre genel yetkili mahkeme olan davalının yerleşim yeri mahkemesi ve icra dairelerinin yetkili olduğu kanaatine varılarak davalı-borçlunun icra takibine yönelttiği yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yargı çevresi içinde yapılmış geçerli bir takipten söz edilemeyeceğinden dava ön şartının tahakkuk etmediği gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; dava konusunun para borcuna ilişkin olduğu, bu sebeple alacaklının ikametgah mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle mahkeme kararının kaldırılması talebi ile istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yukarıda yazılı gerekçelerle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

İcra Müdürlüğü'nün yetkisi itirazın iptali davalarında öncelikli incelenecek bir itiraz türüdür. İtirazın iptali davalarında borçlu/davalının icra müdürlüğünün ve mahkemenin yetkisine itirazı halinde öncelikle icra müdürlüğünün yetkisi incelenmesi gerekmekte olup, yetkili icra müdürlüğünde takip yapılmış olması bir dava şartı olduğundan icra müdürlüğü yetkili değilse, mahkemenin kendi yetkisini incelemeden davanın usulden reddine karar vermesi, icra müdürlüğünün yetkili olduğuna karar vermesi halinde ise bu defa da mahkemenin kendi yetkisini incelemesi gerekir.

Bilindiği üzere, 2004 sayılı İİK. m. 50, 6100 sayılı HMK. m. 10 ve 6098 sayılı TBK m. 89 hükümlerine göre para alacaklarının tahsili için başlatılan takiplerde davacının ikametgahı icra dairesi de yetkilidir. 6098 sayılı TBK'nın 89. ve 6100 sayılı HMK. 10. maddesine göre alacaklının ikametgahında icra takibi yapılması ve dava açılması için aradaki ticari ilişkinin öncelikle ispat edilmesi gerekir. Mevcut davada ispat yükü davacıdadır.

Yasal hükümler karşısında somut dava bakımından; davanın temelini oluşturan icra takibinin dayanağı; taraflar arasındaki mal satışına dair temel ilişki çerçevesinde düzenlenen faturalara dayalı cari hesap ilişkisi içinde oluşan alacağa yönelik olup dava bu niteliği itibariyle bir miktar para alacağına ilişkindir.

6098 sayılı TBK'nın 89/1. hükmüne göre, “Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde” ifa edilir.

Bu durumda, taraflar arasında ticari ilişkinin varlığının çekişmeli olmasına göre anılan kanun hükmü uyarınca davacı alacaklının kendi yerleşim yeri olan Bursa'da icra takibi yapabileceği gözetilerek, alacağın varlığına ilişkin ticari defterler , davacı tarafından sunulan sevk irsaliyesi ve teslim belgeleri de incelenmek sureti ile işin esasına girilerek para alacağı hususunda değerlendirme yapılması gerekirken, para alacağının karşı davalı tarafça kabul edilmediğine dair bir kabulle ve yerinde olmayan gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

(Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 2014/20333 E.-2015/8245 K. ile 2015/18303 E.- 2016/4530 K., sayılı ilamları da bu yöndedir.).

Yukarıda açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK. 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile, eksik incelemeye dayalı yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK. 353/1-a-3 madde uyarınca kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın yerel mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır