Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2019/987 K.2021/1267

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/03/2019 tarih, sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili, müvekkiline kasko sigortalı araca davalının maliki olduğu aracın çarpması sonucu hasar oluştuğunu, hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, davalının kazada kusurlu olduğunu, yapılan takibe haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptalini, icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, işlemden kaldırma tarihinden itibaren üç ay içinde davanın yenilenmediği gerekçesiyle, HMK’nın 150. maddesine göre, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, son duruşma gününün tebliğ edilmediğini, davayı takip etmediklerine ilişkin beyanları alınmadan karar verildiğini, davayı takip ettikleri halde uyarı yapılmadan ve duruşma günü bildirilmeden hüküm kurulduğunu belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, kasko sigortasından kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Hukuki Dinlenilme” başlıklı 27’nci maddesi, T.C. Anayasası’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36’ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6’ncı maddesi nazara alındığında davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

Yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını mahkemenin açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini içeren bu hakkın ve yargılamanın aleniliği ilkelerinin gerçekleşmesinin en önemli aracı duruşma yapılmasıdır. Duruşma günü celseye katılma imkanı olmayan taraf buna ilişkin mazeretini bildirip, belgeleyerek, bildirim giderlerini de yatırarak duruşmanın ertelenmesini isteme olanağına sahiptir.

O halde, HMK’nun 150. maddesi kapsamında duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da kaldırılmamasına karar verilecektir.

Ne var ki, anılan hususların uygulanabilmesi için, her şeyden önce tarafların usulüne uygun davet edilmiş olmaları gerekmektedir.

6100 sayılı HMK'nın uygulama alanını, adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinde tutulacak kayıtlar ile yazı işleri hizmetlerinin yürütülmesi ve bu işlemlerde UYAP'ın kullanılmasına dair usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkartılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 52. maddesi gereğince tebligat işlemleri 7201 sayılı Tebligat Kanunu ile Tebligat Kanunu uyarınca çıkarılan yönetmeliklere göre fiziki ya da elektronik ortamda yapılacaktır.

Elektronik tebligat usulünün düzenlendiği Tebligat Kanunu'nun 7/A maddesindeki düzenleme ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri de dâhil olmak üzere, Tebligat Kanunu ve çıkarılan Tebligat yönetmeliği hükümleri incelendiğinde; duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir. Mazeret sunan taraf UYAP’tan öğrenilmesi yönünde talepte bulunsa dahi mahkemece bu yönde bir karar verilemez.

Somut olayda, 02.10.2018 tarihli duruşmada davacı vekilinin mazeret dilekçesi verdiği, yeni duruşma gününün UYAP’tan öğrenilmesine karar verilmesini istediği, mahkemece mazeret dilekçesi kabul edilerek, yeni duruşma gününün UYAP’tan öğrenilmesine karar verildiği, 13.12.2018 tarihli duruşmaya davacı vekilinin gelmediği, mazeret dilekçesi sunmadığı, davalı tarafın davayı takip etmeyeceklerini belirttiği, bunun üzerine mahkemece dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, oysa, yukarıda açıklandığı gibi UYAP sistemi üzerinden duruşma gününün öğrenilmesine dair herhangi bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, mahkemece taraflara usulüne uygun yeni duruşma günü tebliğ edilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.