Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2020/2077 K.2023/1493

Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/10/2020 tarih,... Esas, ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkil şirket ile davalı taraf arasında yurtiçi ve yurt dışı taşıma işi ve buna ilişkin faturalardan kaynaklanan ticari ilişki mevcut olduğunu, yapılan hizmet karşılığında tanzim edilmiş olan faturaların ödenmediğini, müvekkili şirketin davalı şirketten bu faturalara ve cari hesaba ilişkin olarak alacağının bulunduğunu, bu sebeple davalı hakkında Bursa .... İcra Müdürlüğünün...

E. Sayılı takip dosyası ile icra takibine girişildiğini, ancak borçlunun söz konusu icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, ancak davalının itirazında haksız olduğunu, bu nedenle davanın kabulüne, borçlu davalının icra takibine yaptığı itirazın iptaline, itirazında haksız olan borçlu davalının takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, karar verilmesini etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkil ile davacı arasında işin gereği olarak süreklilik arz eden taşıma sözleşmesi akdedildiğini, Taşıma sözleşmesi gereği müvekkilin davalı firmaya teslim ettiği yada müvekkilin işyerinden teslim alınan malların belirtilen adreslere eksiksiz, tam, kusursuz ve hatasız teslim edilmesi gerektiğini, her iki taraf arasındaki taşıma sözleşmesi gereği sürekli olarak çalışan iki firma arasında defalarca kargoların kaybolmasında, kargoların taşımadan kaynaklı olarak hasarlı olarak alıcılara teslim konusunda anlaşmazlıklar çıktığını,

bu anlaşmazlıkların gerek sözlü gerekse yazılı olarak mail ortamında davacı firma yetkililerine bildirildiğini, bildirilen kayıp veya hasarlı kargolara dahi fatura düzenleyen davacının, faturaları kabul edilmediği gibi alacak bakiyesinde yer alması hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı tarafın icra takibinde belirtilen tüm alacak kalemleri yönünden haksız olduğu, bu nedenlerle davanın esastan reddine, davacı taraf aleyhine %20’den aşağı olmayacak şekilde kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde SMMM bilirkişisi ... ... tarafından tanzim edilen kök ve ek raporda özetle;bazı aylarda alınan verilen fatura tutarlarının 5.000,00 TL sınırın altında kalması nedeniyle beyan sınırının altında kaldığının , 2017 yılında beyan edilen fatura bulunmadığını, 52 adet faturanın davalı tarafından BA formları ile maliyeye beyan edilmediği, beyan edilmeyen bu faturaların KDV li toplamının 26.982,48 TL olduğu, tarafların defterleri arasındaki tutar farkının 16.226,07 TL olduğu gözetildiğinde ödeme kayıtlarında tutarsızlık olduğu,

davalının defterlerinde davacıya 22.467,67 TL borç gözüktüğü, davacı defterlerinde görünen 38.473,74 TL alacak ile davalı defterlerinde görünen farkın eksik kaydedilen faturalardan kaynaklanabileceğinin bildirildiği, talimat mahkemesi aracılığıyla aldırılan SMMM bilirkişisi Filiz Çelik tarafından tanzim edilen raporda özetle; davacı tarafın icra takibine konu cari hesap ekstresi içeriğindeki faturaları ve ödemeleri ticari defterine kayıt altına aldığı, davacı şirketin icra takip tarihi olan 27/02/2017 tarih itibariyle davalı taraftan 38.473,74 TL alacağının bulunduğunun bildirildiği,

Karayolu taşımacılığı uzmanı bilirkişi Mustafa Yazıcı tarafından tanzim edilen kök ve ek raporda da özetle; davacı tarafın iki bildirim dışında( hasarlı- kayıp) tüm taşımaları eksiksiz ve teslim etmiş göründüğünü, bu bildirimler için taşıma/yük senedi üzerine şerh düşülmediği veya tarafların birlikte imzalayacağı kayıp/hasar tutanağı düzenlenmediğinin görüldüğünü, söz konusu şerh ve hasar/kayıp tutanakları ilgili dokümanlar üzerine düşülüp ,düzenlenmediği için tüm taşımaların hasarsız, eksiksiz ve tam olarak gerçekleştiğinin düşünülmesinin gerektiğinin bildirildiği,

tüm bilirkişiler tarafından tanzim edilen kök ve ek raporlarda davaya konu alacaklar/iddiaların bilimsel, gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklandığı, kök ve ek raporların hükme esas alınmaya yeterli olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, buna göre davalı tarafın Bursa....

İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden aynen devamına, alacak likit olduğundan, asıl alacağın %20'si olan 7.694,74 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde karar verilmiştir.

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; bildirilen kayıp veya hasarlı kargolara dahi fatura düzenleyen davacının faturaları kabul edilmediği gibi alacak bakiyesinde yer almasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, bu durumun ilk derece mahkemesi tarafından göz ardı edildiği ve davalı taraf ile davacı taraf defterleri arasındaki yaklaşık 16.000 TL'sı gibi bir farkın nereden kaynaklandığı, davacı tarafın farktan ötürü defterlerine kaydettiği faturalara dayanak işleri tam ve eksiksiz yapıp yapmadığı hususlarına değinilmeden karar verilmesinin adalete olan güven duygusunu zedelediği,

müvekkilinin hasara uğrayan, kaybolan, müşterine ulaşmayan ve bu durumlardan ötürü itibar kaybettiği taşımaların dahi ilk derece mahkemesinde araştırmaya gerek görülmeden karara bağlandığı, davalı tarafın incelenen defterlerinde görünen borç miktarının 22.247,67 TL'sı olduğu, davacı tarafın defterlerinde görünen borç miktarının ise 38.473,74 TL'sı olduğu,

taraflar arasındaki fark borç miktarı için davacının belirtilen faturalardaki iş ve işlemleri yaptığını mahkemede ispatlaması gerekirken bu hususta ilk derece mahkemesinin eksik inceleme ile hükme vardığını,kendileri tarafından sununlan eksik/kayıp/hasarlı kargoların bedellerinin borç miktarlarından düşülmediğini, taraflar arasında her ne kadar ihbar bildirimi ve taraflar birlikte tutmaları gereken tutanaktan bahsedilmişse de kendileri tarafından davacı yana gönderilen hasar/kayıp bildirim mailler ne bilirkişi raporuna ne de hükme girmediğini,

yine taraflar arasındaki farkı oluşturan miktara ilişkin iş ve işlemlerin davacı tarafça yapılmadığı için faturalarının iade edildiği ve bu konuda müşteri ve çalışanları tanık olarak belirtilmesine rağmen delillerinin dikkate alınmadığını belirterek kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesine dayalı olarak verilen hizmetler nedeniyle tanzim edilen faturalara ve cari hesap alacağına dayalı olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin

İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasında genel taşıma sözleşmesi düzenlenerek ,davacının davalıya ait ürünlerin taşıması suretiyle taşıma hizmeti verdiği her iki tarafın kabulundedir.

Davacı yapılan hizmet karşılığında tanzim edilmiş olan faturaların ödenmediğini, müvekkili şirketin davalı şirketten bu faturalara ve cari hesaba ilişkin olarak alacağının bulunduğunu, bu sebeple davalı hakkında icra takibine girişildiğini, ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürmüş , davalı ise kargoların taşımadan kaynaklı hasar ve kayıp bildirimlerinin davacıya ulaştığını,davacının bu bildirilen kayıp veya hasarlı kargolara dahi fatura düzenlediğini ve alacak bakiyesinde talep etmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Bursa .... İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı takip dosyası ile Davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine ilamsız icra takibi yapıldığı, 38.473,74 TL alacağın tahsilinin talep edildiği, takibin cari hesap ekstresi ve faturalara ilişkin olduğu, davlı borçlunun yasal süresinde borca ve ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu, hak düşürücü sürede eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece yaptırılan SMMM bilirkişi incelemeleri sonucunda ; davacı şirket Ticari defterlerinin tasdiklerinin yasal süresinde, usulüne uygun yaptırılmış olduğu, sahibi lehine delil niteliği taşıdığı 2016 ve 2017 yılı ticari defter kayıtlarına göre; Davacı şirketin icra takibine konu olan cari hesap ekstresi içeriğindeki faturaları ve ödemeleri ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davacı şirketin icra takip tarihi olan 27.02.2017 tarihi itibariyle davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'den 38.473,74 TL cari hesap alacağının bulunduğunu,

Yine davalı defterleri üzerinde yapılan incelemede.

Davalının yevmiye defter kayıtlarında davacının 22,247,67-TL alacaklı olduğunun görüldüğü, Davalı defterlerinde son kayıt 23,11,2016 tarihindeki 1,782,19-TL tutarındaki ödeme kaydı olduğu, davacı defterlerinde ise bu tarihten sonra 14.02,2017 tarihine kadar fatura ve tahsilat kayıtları bulunduğu, Davacı defterlerinde cari hesaba işlenmiş bir kısım faturaların Davalı defterlerinde peşin olarak işlendiği, Davacı defterlerinde dava ve takip tutarı olan 38,473,74-TL tutarında bakiye alacak bulunmakta iken davalı defterlerindeki borç miktarının 22,247,67-TL olduğu, Düzenlenen ek raporda.

BA/S formları da getirtilerek inceleme yapıldığı, taraflar arasındaki 52 faturanın davalı tarafından BA formları ile maliyeye beyan edilmediği beyan edilmeyen bu faturaların KDV li toplamının 26,982,48-TL olduğu, ancak davalı ve davacı defterleri arasındaki tutar farkının 38,473,74- 22,247,67= 16,226,07-TL olduğu gözetildiğinde ödeme kayıtlarında da bir tutarsızlık olduğunun görüldüğü, beyan edilmiş,

Karayolu taşımacılığı Uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen raporda ise ;Davacı Ups (ünsped paket servisi san.ve tic.a.ş.),nin iki bildirim dışında: (1Z1V10876800560252 hasarlı), (1Z1V10876800458284 kayıp) tüm taşımalarının eksiksiz ve tam teslim almış ve teslim etmiş gözüktüğünü, ancak bu bildirimler için; Taşıma / yük senedi üzerine şerh düşülmediği veya tarafların birlikte imzalayacağı kayıp/hasar tutanağı düzenlenmediğinin görüldüğünü, söz konusu şerh ve hasar / kayıp tutanakları ilgili dokümanlar üzerine düşülüp, düzenlenmediği için, tüm taşımaların hasarsız eksiksiz ve tam olarak gerçekleştirildiğinin düşünülmesi gerektiğini, bildirmiştir.

Her ne kadar mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de ; sunulan SMMM bilirkişi raporlarına göre Davacı defterlerinde cari hesaba işlenmiş bir kısım faturaların Davalı defterlerinde peşin olarak işlendiği, Davacı defterlerinde dava ve takip tutarı olan 38,473,74-TL tutarında bakiye alacak tespit edilmiş iken davalı defterlerindeki borç miktarının 22,247,67-TL olduğu belirlenmiş, vergi dairesine bildirilen BA/BS formlarında da beyan edilen faturalar yönüyle farklılıklar bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalı taraf bir kısım kargoların hasarlı ve kayıp olduğunu ileri sürmüş ise de bu kargoların miktar ve faturaları açıkça belirtilmemiş, sadece buna dair mail yazışmaları sunulmuş ancak yine taşıma uzmanı bilirkişinin raporunda da belirtildiği üzere ,Taşıma / yük senedi üzerine şerh düşülmediği veya tarafların birlikte imzaladığı kayıp/hasar tutanağının düzenlenmediği dolayısıyla böyle bir tutanağın ibraz edilmediği anlaşılmaktadır.

Davacı vekili dava dilekçesinde ve cevaba cevap dilekçesinde üç adet kargo ile ilgili davalı tarafça sorun bildirildiğini, ancak bu kargolar ile ilgili davalının tazmin talebinin reddedildiğini bildirmiş, ancak bu kargolara ilişkin faturaların hangi faturalar olduğu, miktarları ile ilgili beyanda bulunulmadığı, mahkemece açıklattırılmadığı, SMMM bilirkişiler tarafından da bu yönde inceleme yapılmadığı , davalı tarafça kayıp veya hasarlı kargoların faturalarının iade edildiği iddia edilmiş ise de bu yöndeki iddiaların bilirkişi raporunda incelenmediği,

tarafların defterlerindeki farkın bu faturalardan kaynaklı olup olmadığı irdelenmemiş, mahkemece de bu yönde tarafların iddia ve savunmalarında bildirdiği deliller toplanmamış ve değerlendirilmemiş, ayrıca davalının defterlerinde borç miktarının 22.247,67 TL olarak göründüğü, davacı defterlerinde ise alacağın 38,473,74 TL olarak tespit edilmesine rağmen davacı defterlerindeki kayda neden değer verildiğinin gerekçede açıklanmadığı,

faturanın tek başına alacağın kanıtı olmayacağı, Fatura düzenlenmesinin tek başına mal teslimini veya hizmetin verildiğini de kanıtlamayacağı, karşı tarafın faturaya itirazında, dayanağı temel ilişkinin ve fatura içeriği malın/hizmetin karşı tarafa tesliminin kanıtlanması gerektiği gözden kaçırılarak, eksik incelemeye ve yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak verilen karar isabetsiz olmuştur.

Mahkemece açıklanan bu hususlar yönüyle taraflara açıklama yaptırılarak ,her iki taraf defterleri arasındaki farkın hangi fatura veya ödemeden kaynaklandığının tespiti ile davacının defterinde kayıtlı olup ta davalı defterinde kayıtlı olmayan taşımanın davacı tarafından ispat edilmesi gerektiği, davalının defterlerinde kayıtlı olup davacı defterinde kayıtlı olmayan ödemelerin de davalı tarafça ispatlanması gerektiğinden yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak , defter kayıtları arasındaki farkın net olarak ortaya konulması,

ispat olgusunun kimin tarafından yerine getirileceğinin değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın 6100 sayılı HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır