Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1433 K.2023/1762

... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... ... VEKİLLERİ : Av. ... A...

DAVANIN KONUSU

Ortaklıktan Çıkarılma

KARAR TARİHİ : 13/11/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 13/11/2023

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin kurucu ortağı ... ... şirkette mevcut 28.000 adet hissesinden 11.200 hissesini davalı tarafa devrettiğini, şirket müdürü de olan ... ... işlerin başında durarak şirketi idare ettiğini, davalı ortağın ise şirkete katkıda bulunacağını taahhüt etmesine rağmen bu katkıyı sağlamadığı gibi sürekli şirketten para talebinde bulunduğunu, şirket ortakları arasında anlaşmazlık oluştuğunu, davalının diğer şirket ortağını tehdit ettiğini, ortaklık ilişkisinin devam etmesinin mümkün olmadığını, 30/04/2018 tarihinde davalının yokluğunda yapılan genel kurulda davalı hakkında çıkarılma davası açılması yönünde karar alındığını belirterek davalının şirket ortaklığından haklı sebeplerle çıkarılmasına, ortağın ayrılma akçesinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin 30/04/2018 tarihli genel kurul toplantısından haberdar olmadığını, genel kurul toplantısı geçersiz olduğundan dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da ileri sürülen iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkilini ortaklıktan çıkarabilmek için suç isnatlarında bulunulduğunu belirterek öncelikle davanın usulden reddine, aksi durumda esastan reddine, davanın kabulü halinde ise davacı şirketin tüm aktifleri şirket müdürü %60 hissedarı tarafından bilerek kaçırılıp zarara uğratıldığından dava tarihindeki değil, son iki yıl içerisinde şirket adına kayıtlı mallarının değerinin tespiti ile (şirket hissesinin alındığı tarih) bu malvarlığı üzerinden müvekkilinin hissesine düşen bedelin ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; davanın, davalının davacı şirketteki ortaklıktan çıkarılması ve ayrılma akçesinin tespitinin talebine ilişkin olduğu, haklı sebeple ortağı ortaklıktan çıkarma için limited şirket tarafından mahkemeye başvurulmadan önce limited şirket genel kurulunda TTK 621/1-h maddesi uyarınca ve nitelikli çoğunluk tarafından bu kapsamda bir kararın alınmasının dava şartı olup davacı tarafından genel kurul kararı dosya kapsamına sunulmuş ise de, genel kurula sadece diğer ortağın katıldığı ve onun oyu ile karar alındığı,

TTK’nın 621. maddesi uyarınca şirket ortağının şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulması konusundaki genel kurul kararlarının temsil edilen oyların en az üçte ikisinin ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması hâlinde alınabileceği öngörülmüş olup 2 ortaklı limited şirketlerde ortaklardan sadece birinin iştiraki ile toplanan genel kurulda kanunda aranan nitelikte çoğunluğun sağlanamayacak olması karşısında kararın yok hükmünde olduğu,

davada, dava şartı olan nitelikli çoğunluk tarafından alınan ortaklıktan çıkarmaya ilişkin genel kurul kararı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf talebinde bulunan davacı vekili, ortağın haklı sebeple ortaklıktan çıkarılması davası açılabilmesi için genel kurul tarafından ağırlaştırılmış nisapla karar alınması gerekliliğinin özellikle iki kişilik limited şirketler bakımından sorun oluşturduğunun doktrinde ifade edildiğini, iki kişilik limited şirketlerde ortaklardan birinin haklı sebeple ortaklıktan çıkarılmasını gerektiren durumlar oluşsa dahi, kanunda özel bir düzenleme bulunmadığından bu durumda diğer ortağın haklı sebeple çıkarma talep etmesinin mümkün olamayacağını,

bu noktada kollektif şirketlere özgü TTK m. 257 hükmünün kıyasen uygulanarak ve şirket tüzel kişiliği de muhafaza edilerek, haklı sebep oluşturan ortağın şirketten çıkarılmasına ve şirketin tek ortaklı olarak devamına mahkeme tarafından karar verilebileceğinin kabulünün isabetli olacağını, iki ortaklı limited şirketlerde ortaklıktan ziyade şahıs unsuru ön planda olduğundan bu konuda bir genel kurul kararının alınmasına gerek olmaksızın doğrudan doğruya mahkemede çıkarma davası açılabilmesinin mümkün olduğunun da doktrinde savunulduğunu, müvekkili şirketin 2 ortağı olup bu ortaklardan birinin davalı,

diğeri ise dava dışı Samir Jafarov olduğunu, davalının 11.200 (%40) hisseye sahip olup diğer müdür sıfatına haiz ortak Samir Jafarov'un ise 16.800 (%60) hisseye sahip olduğunu ve müvekkil şirket nezdinde her iki ortağın birlikte hareket etmesinin dava dilekçesinde belirtilen somut vakıalar nedeniyle imkan dahilinde olmadığından şirketin %60 hissesine sahip dava dışı Samir Jafarov tarafından 30/04/2018 tarihinde davalının şirketten çıkartılması gündemi ile genel kurul toplantısı yapılacağı yönünde 23/03/2018 tarihli karar alındığını ve bu kararın 28/03/2018 tarihli ticaret sicil gazetesinde ve şirketin internet sitesinde yayınlandığını,

ayrıca davalının ikamet adresine de toplantı gün ve saatini bildirir tebligat çıkartıldığını, 30/04/2018 tarihli toplantıya davalı tarafın iştirak etmemiş olup davalının yokluğunda ortaklıktan çıkarma yönünde genel kurul kararı alındığını, ortakların arasında büyük bir husumet söz konusu olup bu haliyle TTK m. 621/I-h gereğince karar nisabının sağlanmasının imkansız olduğunu, işbu kanun maddesinin 6102 sayılı TTK'nın tek kişilik limited şirket kurulabildiği gerçeği ile de örtüşmediğini,

ilgili kanun maddesi ortaklar arasında geçen husumet de gözetildiğinde bu haliyle müvekkili şirketin anayasa ile güvence altına alınmış hak arama özgürlüğünün ve adil yargılanma hakkını kısıtladığını, ayrıca TMK m.1 hakime hukuk yaratma yetkisi yüklendiğini, somut uyuşmazlığı düzenleyen kanun maddesinin uyuşmazlıkları çözmede yetersiz kaldığı da gözetildiğinde mahkemece yazılı şekilde karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Dava, davalı ortağın haklı sebeplerle şirketten çıkartılması ve ayrılma akçesinin tespiti talebine ilişkindir.

Mahkemece, yazılı gerekçe ile dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiş olup davacı vekilince süresi içerisinde karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Uyuşmazlık, iki ortaklı limited şirketlerde haklı sebeplerle çıkarma davası açılması için şirket genel kurulundan alınacak kararda ağırlaştırılmış nisap aranıp aranmayacağına ilişkindir.

6102 sayılı Kanun'un 640 ıncı maddesi; "(1) Şirket sözleşmesinde, bir ortağın genel kurul kararı ile şirketten çıkarılabileceği sebepler öngörülebilir.

(2) Çıkarma kararına karşı ortak, kararın noter aracılığıyla kendisine bildirilmesinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir.

(3) Şirketin istemi üzerine ortağın mahkeme kararıyla haklı sebebe dayanılarak şirketten çıkarılması hâli saklıdır." hükmü haiz olup birinci ve ikinci fıkraları ortağın şirket sözleşmesine dayalı olarak çıkarılmasına ilişkin iken üçüncü fıkra ise ortağın mahkeme kararıyla çıkarılmasına ilişkindir. Her iki durumda da ortak, kendi iradesi dışında ortaklıktan çıkarılır.

Ortağın haklı sebeplere dayalı olarak çıkarılması için açılacak dava öncesinde şirket tarafından öncelikle şirket genel kurulunda bu yönde karar alınması gerekmekte olup bu husus 6102 sayılı Kanun'un 621/1-h maddesinde emredici şekilde düzenlenmiştir. Bu nitelikteki bir karar kanun koyucu tarafından önemli kararlar arasında sayılmış olup kararın alınabilmesi için Kanun'un 621 inci maddesinde ağırlaştırılmış nisaplar öngörülmüştür.

Buna göre haklı sebeplerle çıkarma davası açılması için şirket genel kurulunda geçerli bir karar alınabilmesi, temsil edilen oyların en az üçte ikisinin ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunmasına bağlıdır. Bu yeter sayı koşulu sağlanmayan genel kurul kararları yok hükmünde olup böyle bir karara dayalı olarak açılan çıkarma davasının da dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilir. Zira bu vasıftaki şirket genel kurul kararı, 6100 sayılı Kanun'un 114/2 nci maddesi anlamında çıkarma davası için aranan özel dava şartı niteliğindedir. Bu sebeple mahkemece yargılanmanın her aşamasında resen gözetilecek hususlardan biridir.

Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;davalının şirket sermayesinin % 40'ına denk gelen ve her biri 25,00 TL itibari değerinde 11.200 paya sahip olup diğer ortak dava dışı Samir Jafarov'un ise sermayenin %60'ın denk gelen ve her biri 25,00 TL itibari değerinde 168.00 paya sahip olduğu, haklı sebeplerle şirket ortaklığından çıkarma davası için gerekli olan genel kurul kararının sadece dava dışı diğer ortağın katılımı ve olumlu oyuyla alındığı anlaşılmaktadır.

6102 sayılı Kanun'un 620 nci maddesinde olağan genel kurul kararlarının toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğu ile alınacağı düzenlenmiş iken 621 inci maddesinde ise önemli kararların ise temsil edilen oyların en az üçte ikisinin ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması hâlinde alınacağı düzenlenmiştir. 6102 sayılı Kanun'un 621 inci maddesinde önemli kararların alınması sırasında "temsil edilen" ibaresi kullanılmış olup 620 nci maddeden farklı olarak "toplantıda temsil edilen" ibaresi bilinçli olarak kullanılmamıştır.

Bu çerçevede limited şirketi, ortak sayısının 20'den az olduğu durumda şahıs şirketi özelliklerine yaklaşacak olması nazara alındığında iki ortaklı limited şirkette her iki ortağın da aynı yönde oy kullanmaması durumunda önemli kararlardan sayılan ortağın haklı sebeple ortaklıktan çıkarılması için genel kurul kararı bakımından öngörülen ağırlaştırılmış nisabın oluşması mümkün değildir. Bu sebeple tek ortak ile diğer ortak aleyhine alınan bu nitelikteki bir karar yok hükmünde olacaktır (Bu yönde bkz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2022/11-63 Esas, 2023/722 Karar sayılı, 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/709 Esas, 2017/3376 Karar sayılı ilamları).

Bu itibarla, davacı tarafından 30/04/2018 tarihli genel kurul kararına istinaden ortaklıktan çıkarılma davası açılmış ise de; iki ortaklı şirket ortaklardan sadece birinin iştiraki ile toplanan genel kurulda kanunda aranan nitelikte çoğunluğun sağlanamayacak olması karşısında, ortaklıktan çıkarma davası açılması dava şartı olan ve davacı şirket tarafından dosyaya sunulan genel kurul kararının yok hükmünde olduğu anlaşılmakla davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede; ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddî olay ve hukukî değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir

Başkan · ... · ¸e-imza · ... · Üye · ... · ¸e-imza · ... · Üye · ... · ¸e-imza · ... · Katip · ... · ¸e-imza