Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1540 K.2024/1005

Yukarıda bilgileri yazılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun incelenmesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile.

Bursa ....İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine konu edilen 05.05.2014 tanzim ve 15.11.2019 vade tarihli 200.000,00-TL.lik ve 09.05.2014 tanzim ve 15.12.2019 vade tarihli 200.000,00-TL bedelli senetlerin müvekkili şirketin kurucu ortağı aynı zamanda münferit yetkililerinden .....'in yetkisini kötüye kullanarak davalı ile işbirliği içerisinde muvazaalı olarak düzenlendiğini, bu hususta suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı bono lehdarı ile şirket arasında bono düzenlenmesini gerektirecek ödünç para veya ticari mal alışverişi olmadığını,

düzenlenen bononun düzenleme ve vade tarihleri arasında 5 yıl gibi bir sürenin bulunmasının da hayatın olağan akışına uygun bulunmadığını, davada ispat yükünün davalı tarafta olduğunu belirterek davaya konu icra takibinden dolayı borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı süresinden sonra sunduğu dilekçesi ile; borca konu evrakları alacağına karşılık ..........’ten aldığını, dava dilekçesinde konu edilen iddiaların davacı şirket ile...arasında olduğunu, zaman aşımı ve hak düşürücü süre itirazının olduğununu, hakkında yapılan şikayet üzerine.. C.Başşsavcılığı’nın ....... soruşturma sayılı dosyasında ...karar numarası ile takipsizlik kararı verildiğini belirterek davanın reddine ve tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece dosya kapsamı deliller uyarınca; davaya konu bonoların TTK'nın 776 maddesinde belirtilen unsurları içerdiği ve şirket yetkilisi tarafından imzalanarak oluşturulduğu, davacı tarafça her ne kadar davalı yana şirket defterlerinde bir borç kaydı bulunmadığına dair şirket defterlerinin incelenmesi talep edilmiş ise de;

kambiyo senedinin sebepten mücerret olması ilkesi göz önüne alınarak inceleme talebinin reddedildiğini, davacı tarafça davalının kötü niyeti de ispat edilemeyip, senedi düzenleyen şirket yetkilisi Ersin Şimşek'in şirkete karşı da TTK hükümleri ana sözleşme hükümleri uyarınca sorumluluğu baki kalmak kaydı ile davanın reddine karar verildiğini, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararı davacı yanca uygulanmadığından ve icra takibinin bu nedenle durdurulmadığından yasal koşulları oluşmayan tazminat talebinin de reddine karar verildiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; dava dilekçesindeki olguları tekrarla davalının süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığından delil bildirme hakkının da bulunmadığını, mahkemece dava dilekçesindeki iddialar kapsamında temel borç ilişkisine yönelik değerlendirme ve ticari defterlerin incelenmesi gerektiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında borçlanmaya neden olacak ticari ilişki bulunmadığını belirterek 19/01/2022 tarihli beyan dilekçesi ile birlikte eksik incelemeye dayalı kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı cevap ve katılma yollu istinaf dilekçesi ile; usul ve kanuna uygun yerel mahkeme kararına yönelik davacı istinaf başvurusunun reddine, katılma yoluyla yaptıkları istinaf başvurusu sebebiyle lehlerine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa karşı cevap dilekçesi ile; tazminat koşullarının gerçekleşmediğini davalı istinaf başvurusunun haksız olduğunu belirterek reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, İİK'nın 72. Maddesine dayalı takipten sonra açılan borçlu olunmadığının tespiti istemine yöneliktir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı ve katılma yoluyla davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; Bursa.... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası üzerinden davacının keşideci, davalının lehtar olduğu 05.05.2014 tanzim, 15.11.2019 vade tarihli 200.000,00-TL ve 09.05.2014 tanzim, 15.12.2019 vade tarihli 200.000,00-TL bedelli senetlere istinaden davalı tarafından davacı aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, eldeki davada davacı, münferit temsil ve ilzama yetkili ortaklardan Ersin Şimşek'in davaya konu senetleri davalı ile iş birliği içerisinde zarara uğratmak maksadı ile muvazaalı olarak oluşturduğunu, gerçekte senetlerden dolayı herhangi bir borcun bulunmadığını ileri sürerek borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davaya konu senetlerin tanzim tarihi itibariyle düzenleyenin davacı şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili olduğu, celp edilen ticari kayıtlar ve taraf beyanları ile ihtilafsızdır.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden davalıda olup, dava kambiyo senetlerinden kaynaklandığı durumlarda borçlu olmadığını davacının ispat etmesi gerekmektedir.

Eldeki uyuşmazlıkta, davacı taraf ihdas sebebi olarak "nakden" kaydını içeren imzası ve düzenleyeninin yetkisi inkar edilmeyen senetlerden dolayı borç verilmediğini, borç doğuran ticari ilişki bulunmadığını, münferit yetkili ortak ile davalının iş birliği ile senetlerin tanzim edildiğini ileri sürmüş, davalı ise, soruşturma ve davada ihdas sebebi ile uyumlu olarak verilen borç para karşılığı senetlerin verildiğini ileri sürmüştür.

Bu halde, kambiyo senedinin niteliği uyarınca "nakden" kaydını içeren bir bononun para verilip alındığına karine teşkil etmesi sebebiyle karinenin aksini yani para verilmediğini senedin bedelsiz olduğunu, muvazaalı olarak düzenlendiğini davacının usulüne uygun deliller ile ispat etmesinin gerekmesine ve davacının bu şekilde ispata yarar delil sunamaması karşısında istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, İİK m. 72/f.IV,c.2-4 uyarınca menfi tespit davasının reddine karar veren mahkeme, borçluyu, alacaklının ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmasından doğan zararı için bir tazminata mahkum eder. Menfi tespit davasının reddine karar veren mahkemenin, borçluyu tazminata mahkum edebilmesi için, alacaklının borçluya karşı bir icra takibi yapmış olması ve borçlunun bu icra takibinin durdurulması veya icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı almış ve bu ihtiyati tedbir kararının uygulanmış (infaz edilmiş) olması gerekmektedir.

Somut olayda, mahkemece yargılama sırasında ... tarihli ara karar ile ihtiyati tedbir kararı verilmiş ise de; tedbir kararı davacı borçlu tarafından uygulanmamıştır. Bu halde, tedbir kararının infaz görmemesi sebebiyle duran takip bulunmadığından davalı lehine tazminata hükmedilmemesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle; tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye -... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza