Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/2045 K.2023/2071

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/06/2021 tarih, ... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili aleyhine davalı tarafından bonoya dayalı olarak icra takibine girişildiğini, davalı ile müvekkilinin dava dışı ...Ltd Şti’nin ortakları olduğunu, müvekkilinin şirket ortaklığından çıkma ve çıkma payı talepli Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında dava açtığını, bunun üzerine şirket işlemleri nedeniyle müşterilerde kullanılmak üzere davalıya verilmiş olan ve davalının sakladığı boş haldeki bononun davalı tarafından gerçeğe aykırı olarak düzenleme tarihi ve vade tarihi eklenerek takibe konulduğunu, bu şekilde ortaklıktan çıkma ve çıkma payı talepli davada müvekkilinin hakkını almasına engel olunmaya çalışıldığını ileri sürerek bonodan ve bonoya dayalı icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının takibe konu bononun anlaşmaya aykırı doldurulduğunu ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasındaki şirket ortaklığının sona erdirilmesine dair mevcut derdest davanın bulunması, davalı alacaklının senetleri davacıdan şirket işlerinde kullanmak üzere teminat olarak alındığını ispat etmeyeceği gibi, gerek şirket kayıtlarından kambiyo evrakı giriş ve çıkışına rastlanmadığı, davacı tarafça senedin teminat senedi olduğuna dair yazılı delil sunulmadığı, yemin teklifinde de bulunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; daha önceden şirket işlemleri nedeniyle müşterilerde kullanılmak üzere davalıya verilmiş olan ve davalının sakladığı boş haldeki bononun, davalı tarafından gerçeğe aykırı olarak doldurulduğunu, ayrıca takibe konu bononun vade tarihinden sonraki dönemde davalı tarafından şahsi banka hesaplarından eft yoluyla davacının şahsi hesaplarına toplamı takibe konu bonoda yazılı tutardan çok daha fazla ödemeler yapılmış olmasının davalının davacıdan alacaklı olmadığını gösterdiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, bonodan ve bonoya dayalı icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davalı alacaklı tarafından Bursa 4. İcra Müdürlüğü'nün ....E. sayılı takip dosyasıyla davacı aleyhine bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine girişildiği, icra takibine konu 01.07.2017 tanzim tarihli 01.01.2018 vade tarihli 70.000 TL bedelli bononun keşideci ..., lehtarı ... olduğu görülmüştür.

Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (TMK m. 6 m.). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.

Diğer bir değişle, alacaklı olduğunu iddia eden kişi borcunun dayandığı hukuki sebebi ve onun geçerli olduğunu ispat etmek zorundadır. Ancak alacaklı bonoya dayalı alacağını talep ettiğinde ispat soyutluğu karinesi nedeniyle sebep göstermek zorunda değildir. Alacağını bonoyu sunarak iddiasını ispatlamış kabul edilmektedir. Artık borcunun olmadığını ispatlamak zorunda olan borçludur. İspat yükü borçluya geçmiştir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olayda, davacının dava konusu bonoda yer alan imzasını inkâr etmediği, senet sebepten mücerret olmakla, davacının anlaşmaya aykırılık ve senedin teminat amaçlı olduğu yönlü iddialarını HMK 201. maddesi uyarınca senede karşı ileri sürülen her türlü iddianın senetle ispatı gerektiğinden yazılı delille ispatlaması gerktiği, iddianın yazılı delille ispatlanamadığı gibi davalıya yemin teklifinde bulunmadığı gözetildiğinde ilk derece mahkemesinin kararına yönelik davacı vekilinin istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir. Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalı · ... · Üye · ... · e-imzalı · ... · Üye* · ... · e-imzalı · ... · Katip · ... · e-imzalı