Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/231 K.2023/1516

: 2 -... - -... ..... DAVALI : .....

VEKİLİ

Av. ... - .....

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/03/2018

KARAR TARİHİ : 13/10/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 16/10/2023

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/02/2019 tarih, ...../..... Esas, ...../..... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesi ile; müvekkilleri hakkında ..... 4. İcra Müdürlüğünün ...../.....

Esas sayılı dosyası üzerinden iki adet bonoya istinaden takip başlatıldığını, davalı-alacaklının ticari ilişki içerisinde bulunduğu .....isimli firmanın bir dönem vekil olarak ticari işlerini müvekkili ...'in yürüttüğünü, söz konusu senetlerin davalı ile bu firma arasındaki ticari ilişki sebebiyle teminat olarak verilen bedelsiz senetler olduğunu, .....in tüm borçlarını ödediğini, takibe konu senetlerin birisinin üzerinde yer alan..... kaşesinin iddialarını desteklediğini, müvekkillerinin davalı ile herhangi bir ticari ilişki ve borçlarının bulunmadığını, her iki senedin birbirinin aynısı olması sebebiyle mükerrer olduğunu,

senetler hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek davacıların davalıya borcu olmadığının tespitine, kötü niyetli ve haksız olan alacaklı aleyhine tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; takip dayanağı senedin teminat senedi olduğu iddiasının hangi ilişkinin teminatı olduğu senet üzerine yazılmak suretiyle ya da yazılı bir belge ile ispatlanması gerektiğini, davacı ...'in müvekkili şirketten nakit ürün alımı ile güven oluşturduğunu senetlerin satın alınan iplikler karşılığı verildiğini belirterek haksız ve kötüniyetli davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya kapsamı deliller uyarınca; imzası inkar edilmeyen geçerlilik unsurlarını içeren senedin teminat senedi olduğunun yazılı belge ile ispatının gerektiği, senedin bedelsizliği ya da teminat maksadı ile verildiğine dair iddiarının yazılı deliller ile kanıtlanamaması, iç ilişkiye atıfta bulunularak teminatın hangi ilişkiye hangi satıma ilişkin alındığı da belli olmadığından ve ticari defter incelemesi ile de bu durum netleştirilemeyeceğinden; senedin rızaen düzenlenerek verildiği, ayrıca ceza soruşturmasında davalı şirket muhasebecisinin beyanının bir bütün olarak senedin borca karşılık alındığı gösterdiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesi ile; dava dilekçesindeki olguları tekrarla yerel mahkemenin eksik inceleme ile hatalı karar verdiğini, davalı tacirin defterlerinin incelenmesi halinde haklılıkların ortaya çıkacağını senetler hakkındaki savcılık dosyasının bekletici mesele belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa karşı cevap dilekçesi ile; davaya ilişkin beyanları tekrarla usul ve yasaya uygun karara yönelik istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ... vekili ek dilekçesi ile; davalı şirket muhasebecisinin beyanının delil başlangıcı nitelikli belgelerle yazıl belge niteliğine denk geldiğini, söz konusu takibin icra mahkemesince iptaline karar verildiğini beyan etmiştir.

Davalı vekili ek dilekçeye yönelik beyanında; takibe konu bonolardaki lehtar unvanın tam yazılmaması sebebiyle takibin iptaline karar verildiğini, karara yönelik istinaf başvurusu yapıldığını beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, davaya konu bonolara dayalı olarak yapılan kambiyo senetlerine mahsus takip nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; ..... 4. İcra Müdürlüğünün ...../..... Esas sayılı dosyası üzerinden davacılar aleyhine davalı tarafından 13/06/2016 tanzim tarihli, 100.000,00 TL bedelli iki ayrı senede istinaden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, davacıların senetlerde keşideci ve aval veren olarak yer aldığı, eldeki dava ile; senetlerin davalı ile dava dışı firma arasındaki ticari ilişkinin teminatı olarak verildiği, dava dışı firma borçlarının ödenerek sona erdiği ileri sürülerek borçlu olunmadığının tespiti talep edilmektedir.

Harçlarla ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir. Davanın açılması harca tabi usuli bir işlemdir. Harçlar Kanunu harç alınması veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmamış, değinilen yönün mahkemece kendiliğinden gözetilmesini ve harcın yatırılmaması halinde ise ne gibi işlemler yapılacağını 30 ve 32. maddelerinde hükme bağlanmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi gereğince yargılama sırasında tespit edilen dava değerinin dava dilekçesinde belirtilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnızca o celse için yargılamaya devam edilerek müteakip celseye kadar noksan değer üzerinden harcın ikmali için davacıya süre verilmesi, bu süre zarfında da bakiye harcın yatırılmaması halinde de, HMK'nın 150. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılması, anılan maddede geçen süre zarfında harç ikmal edilmek suretiyle dava yenilenmediği takdirde ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekir.

Somut olayda; davacı tarafından dava açılışında 100.000,00 TL üzerinden harç yatırılmıştır. Oysaki borçlu olunmadığının tespiti talep edilen takip dosyası ile talep edilen miktar bu değerin üzerindedir. Bu halde mahkemece eksik harç yönünden yukarıda belirtilen usul uygulanarak harç ikmalinin yapılması gerekirken bu yön gözetilmeksizin işin esasının incelenmesi doğru görülmemiş, kararın kaldırılması gerekmiştir.

Öte yandan, davacılar tarafından davaya konu takibe yönelik ..... 2. İcra Hukuk Mahkemesinin ...../..... Esası üzerinden açılan itiraz davası bulunmakta olup mahkemece söz konusu davanın akıbeti sorularak dava neticesinde verilen kararın eldeki davaya etkisinin değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Açıklanan bu nedenlerle davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın 6100 sayılı HMK 353/1-a-4 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza