Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/25 K.2023/1382

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/05/2019 tarih, 10/09/2020 ek karar tarihli, 2018/668 Esas, 2019/602 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili banka ile dava dışı FTS Polimer İplik Ltd.

Şti. arasında akdedilen genel kredi sözleşmesine istinaden adı geçen şirkete kredi kullandırıldığını, diğer davalının ise, takibe konu aracını asıl borçlunun borcunu teminat amacıyla rehin verdiğini, borcun ödenmemesi üzerine davalı borçlular aleyhine Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2017/14344 Esas sayılı dosyasında tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla başlatılan icra takibine davalıların haksız olarak itiraz ettiğini, ayrıca aynı kredi borcuna ilişkin olarak Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2018/1132 Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla,

Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2017/14345 Esas sayılı dosyasında müteselsil kefiller hakkında Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2018/3006 Esas sayılı dosyasında menkul rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe başlandığını belirterek Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2017/14344 Esas sayılı dosyasında davalıların haksız itirazlarının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, hesap kat ihtarlarına süresinde itiraz ettiklerini, sözleşmenin genel işlem şartı niteliğinde olduğunu, uygulanan faiz oranlarının fahiş olduğunu, alacağın yargılamayı gerektirdiğini ileri sürerek davanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, davanın kabulü ile Bursa 18. İcra Dairesinin 2017/1434 Esas sayılı takip dosyasına davalı borçlular tarafından yapılan itirazın Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2018/1132 Esas ve Bursa 18. İcra Müdürlüğünün 2017/14345 Esas sayılı dosyalarıyla yapılan takiplerle tahsilde tekerrür teşkil etmemek kaydıyla iptaline, takibin 349.428,67 TL asıl alacak, 59.197,38 TL işlemiş faiz, 1.070,56 TL BSMV, 1.591,22 TL masraf olmak üzere toplam 411.287,83 TL üzerinden ve takip talebindeki faiz oranları uygulanmak suretiyle devamına, 65.380 TL gayri nakdi alacağın davalılardan FTS Polymier İplik Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti'nden tahsil edilerek davacı banka nezdinde açılacak bir hesaba depo edilmesine, itirazın alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik olduğu ve alacağın belirlenebilir bulunduğu nazara alınarak davalı borçlunun asıl alacak toplamı olan 349.428,67 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin ve davalı Talip Gülerçin yönünden gayrinakdi alacak taleplerinin reddine, takip tarihinden sonra 27/11/2018 tarihinde yapılan 202.000 TL'lik tahsilatın icra dairesince nazara alınmasına karar verilmiştir.

Karara karşı davacı ve davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Mahkemece, 10/09/2020 tarihli ek karar ile kararı istinaf eden davalı tarafça yatırılması gereken harcın eksik yatırıldığı, mahkemece düzenlenen 07/07/2020 tarihli istinaf-harç ve masrafların tamamlatırılması hakkındaki muhtıranın davalı vekiline 22/07/2020 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, süresi içerisinde harç ve giderlerin yatırılmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusundan vazgeçmiş sayılması nedeni ile istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; gerekçeli kararda "takip tarihinden sonra 27/11/2018 tarihinde yapılan 202.000 TL'lik tahsilatın icra dairesince nazara alınmasına" karar verilmiş ise de 202.000 TL'lik tahsilatın dava konusu kredi borcuna ilişkin olmadığını, söz konusu tahsilatın Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2018/3005 Esas sayılı dosyasında asıl borçlu olan Sinem Tekstil...Ltd.

Şti. aleyhine başlatılan takibe ilişkin olduğunu, işbu davaya konu kredi sözleşmesinin asıl borçlusunun Fts Polymier...Ltd. Şti. olup Sinem Tekstil...Ltd. Şti'nin asıl borçlu olduğu kredi borcuna istinaden yapılan tahsilatın kefil olduğu dosya borcundan mahsup edilemeyeceğini, yine kararda "65.380 TL gayri nakdi alacağın davalılardan FTS Polymier İplik Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.'nden tahsil edilerek davacı banka nezdinde açılacak bir hesaba depo edilmesine" şeklinde hüküm kurulmuş ise de Fts Polymier İplik Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti'nin işbu itirazın iptali davasının tarafı olmadığını, takip talebine uygun olarak tüm davalıların sorumluluğuna gidilmesi gerektiğini, Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2018/3006 Esas sayılı takip dosyasının da tahsilde tekerrür hükmünde yer alması gerektiğini, bilirkişi raporunda BSMV hesaplamasının 1.151,99 TL eksik yapıldığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalılar vekili asıl karara yönelik istinaf dilekçesi ile; hesap kat ihtarnamesine süresi içerisinde itiraz edildiğini, alacak kalemlerinin hesaplanmasında temerrütün hesap kat ihtarnamesine göre değil icra takibinin yapıldığı tarihe göre hesaplanması gerektiğini, genel kredi sözleşmesi matbu biçimde hazırlanmış olup sözleşme metinleri genel işlem şartı niteliğinde olup uygulanan faiz oranlarının fahiş olduğunu, davacı tarafça yapılan ödemelerin mahsup edilmediğini, reddedilen kısma ilişkin vekalet ücreti hükmedilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Yine davalılar vekili tarafından mahkemece verilen 10/09/2020 tarihli ek karara yönelik istinaf dilekçesi ile; 15/05/2019 tarihli kararına karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmasına rağmen 10/09/2020 tarihli ek kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verildiğini, işbu karar usul ve yasaya aykırı olduğundan mezkur ret kararının kaldırılması ve Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/669 Esas, 2019/603 Karar sayılı, 15/05/2019 tarihli "davanın kabulü" kararının istinaf itirazlarımız doğrultusunda incelenerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, genel kredi sözleşmesine konu alacağa yönelik rehinin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takibe vaki itirazın iptali istemine yöneliktir.

İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

1-Davalıların 10/09/2022 tarihli ek karara yönelik istinaf başvurusunun yapılan incelemesinde;

6100 sayılı HMK'nın 344. maddesi gereğince istinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346 ncı maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır.

Buna göre ilk derece mahkemesi hakimi tarafından davalılar vekiline istinaf harç ve giderlerinin tamamlanması için bir haftalık kesin süre verildiği, muhtırada ayrıca kesin süre içerisinde yatırılmaması halinde istinaf isteminden vazgeçmiş sayılacağı hususunun bildirildiği, muhtıranın hâkim tarafından usulünce düzenlendiği, davalılar vekiline geçerli bir bildirimin yapılmasına rağmen verilen kesin sürede istinaf harç ve giderlerinin ödenmediği bu suretle mahkemece istinaf kanun yoluna başvurmaktan vazgeçmiş sayılmasına dair verilen ek kararın yerinde olduğu anlaşılmakla, davalılar vekilinin ek karara yönelik istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

2-Davacı istinaf başvurusunun yapılan incelemesinde;

Somut olayda; Bursa 18 İcra Müdürlüğünün 2017/14344 Esas sayılı takip dosyası üzerinden davacı tarafından asıl borçlu şirket ve rehin veren Talip Gülerçin hakkında rehin sözleşmesine konu 16 JTG 77 plaka sayılı aracın paraya çevrilmesine yönelik icra takibi başlatıldığı, davalıların süresi içerisinde itirazları üzerine takibin durdurulduğu, eldeki dava ile davalıların itirazının iptaline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece bilirkişi raporunda yer alan takipten sonraki tahsilat kaydına istinaden bu ödemenin infaz aşamasında gözetilmesine karar verilmiş ise de; söz konusu ödemenin kim tarafından hangi borca istinaden ödendiğine dair denetime elverişli veri raporda ve mahkeme kararında yer almamaktadır. Bu itibarla, söz konusu ödemenin davaya konu kredi sözleşmesinin asıl borçlusunun borcuna mı, yoksa bir başka borçlunun borcuna mı yapılan ödeme olduğunun tespiti ile karar verilmesi gerekirken bu ödemenin muhatabı belirlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Öte yandan, takip talebinde davacı tarafça 2.222,55 TL BSMV talep edildiği, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda davacının talep edebileceği BSMV miktarının 1.070,56 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafça bu hususta bilirkişi raporuna itiraz edildiği halde mahkemece BSMV hesabına ilişkin davacının itirazlarını karşılar rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması da yerinde görülmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle davacı istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın 6100 sayılı HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.