Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/544 K.2023/2249

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/11/2020 tarih, ...sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 01/10/2018 düzenleme tarihli 30/04/2019 vade tarihli alacaklısı ... San. Tic. Ltd. Şti olan 40.000-TL bedelli senet hakkında Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyasında müvekkili hakkında başlatılabilecek icra takiplerinin ihtiyati hacizde dahil olmak üzere durdurulması yönünden ihtiyati tedbir kararı alındığını, senedin düzenleme tarihinde vekil edeni şirketi temsile yetkili kişilerin Arif Karagöz ve Mustafa Eker olup, senet düzenleme yetkisinin iki kişide bulunduğunu, senedin sadece Arif Karagöz tarafından imzalandığının düşünüldüğü,

bu haliyle senedin üzerindeki imza ...'e ait ise ...'ün kendi namına borçlandığını, müvekkili şirketi borçlandırıcı bir hukuki işlemin söz konusu olmadığını, senet ile ilgili bir mal alışverişide yapılmadığını, vekil eden şirketin bu açıdanda borçlu olmadığını, 23/02/2018 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi ilanı ile "Şirket müdürü olarak 1 yıl süre ile ... ile ... atanmış olup, şirketi her hususta müştereken imzaları ile temsil ve ilzam etmek üzere yetki verildiğini", davalı ... şirketi tarafından gönderilen mallar ayıplı çıkınca müvekkili şirketin mal alışverişine son vererek dava konusu senedin iadesini talep ettiğini,

buna rağmen davalı şirketin senedi iade etmeyerek 3. kişi diğer davalı ...'a ciro ettiğini, bunun ödeme protestosu gönderilmesi neticesinde öğrenildiğini belirterek takibe konu senetlerin vekil eden şirketi borçlandırmaya ehil olmadığının kabulü ile borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle;... ve Tic. Ltd. Şti.'ni tanımadığını, senedin tarafına Güvence San ve Tic. yetkilisi... tarafından verildiğini, söz konusu şirkete verdiği kumaş karşılığı senedin verildiğini, sonrasında senedi aldığı Güvence Kauçuk şirketi tarafından alacağının ödenmesi nedeni ile senedi söz konusu şirkete iade ettiğini, senet nedeni ile alacağının kalmadığını, senedin kimde olduğunu bilmediğini hakkında açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde.

Davacı şirketin, bononun düzenlendiği tarih olan 01/10/2018 tarihini de kapsar şekilde 15/02/2018 tarihli genel kurul toplantısı ile 1 yıl süre ile Mustafa Eker ile Arif Karagöz'ün müştereken temsile yetkili oldukları Bursa Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları ve davacı şirketin genel kurul kararı ile anlaşılmakta olup bononun çift imza ile atılmayıp bir kişi tarafından imzalandığının imza sirkülerinden anlaşıldığı, bu durumda bononun yetkili temsilci tarafından düzenlenmesinin mutlak def'i olup davacının herkese karşı ileri sürülebileceğinden davalılara karşı menfi tespit davası açmakta haklı olduğu,

her ne kadar davalı ... tarafından 25/12/2019 havale tarihli cevap dilekçesinde bononun Güvence Kauçuk firmasından verilen kumaşa -borca karşılık aldığını, bedeli ödenince Güvence Kauçuk'a bononun iade edildiği belirtilmiş ise de cevap dilekçe ekinde, dava tarihinden önce bononun iade edildiği ve cirosunun iptal edildiğine dair yazılı bir kayıt bulunmadığından bu savunmaya itibar edilmeyerek davanın kabulü gerektiği belirtilerek "Davanın kabulü ile, dava konusu 01/10/2018 keşide tarihli, 30/04/2019 vadeli, keşidecisinin davacı olduğu, lehtarın Prokim Makine Kauçuk San.

Tic. Ltd. Şti olan, 40.000 TL bedelli bono sebebiyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine," karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf talebinde bulunan davalı ... vekili dilekçesinde özetle. Müvekkilinin davalı Prokim Makine şirketinden sonraki üçüncü ciranta olduğunu, Güvence ...şirketinin tek yetkilisinin tanık olarak verdiği beyanında senedi ...

Makine şirketi yetkilisinden aldığını, sonrasında kumaş alma karşılığı müvekkiline verdiğini ve bono bedeli ödenince de bonoyu geri aldığını beyan ettiği, mahkemece alınan bilirkişi raporunda cirantalar arasında ticari ilişkinin belirlendiğini, bilirkişi raporu uyarınca müvekkilinin kendisinden önceki cirantaya kumaş sattığı, alacağını bu şirketten aldığı, senet bedeli ile kumaşların toplam bedelinin tutarlı olduğunun anlaşıldığı, davacının bilirkişi incelemesi için defterlerini ibraz etmediği,

müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, keşideci ile lehtar arasındaki defiilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, ispatlanamayan davanın reddinin gerektiğini, müvekkilinin ciranta olması nedeni ile bilgisi olmayan bir konuda yargılandığını yargılama giderlerinden sorumlu olmaması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava; Menfi tespit istemine ilişkindir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Somut olayda; Davacı vekili tarafından 30/04/2019 ödeme tarihli 01/10/2018 tanzim tarihli 40.000-TL bedelli davalı ... Ltd Şti adına tanzim edilen senet üzerinde bulunan her iki imzanın da ...'e ait olduğu, ancak senedin tanzim tarihi itibariyle davacı şirketi... ve ...'in müştereken imzaları ile temsil etme yetkilerinin bulunduğu bu nedenle senetlerin davacı şirketi bağlamayacağı, davalı Prokim tarafından gönderilen mallarında ayıplı çıkması üzerine mal alışverişine son verilerek senetlerin iadesi istenildiği halde iade edilmeyerek davalı üçüncü kişiye ciro edildiği belirtilerek menfi tespit talep edilmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 372. maddesi gereğince şirketin ünvanı altına atılan imzanın şirketi sorumlu kılabilmesi için imzanın şirket adına imza yetkisine haiz kişiler tarafından atılması zorunludur.

TTK.nun 678 maddesi uyarınca temsile yetkili olmadığı halde temsilci sıfatıyla bir poliçeyi imzalayan kimse poliçeden bizzat sorumlu olur. Bu madde, TTK.nun 778/2-e Maddesi uyarınca bonolar hakkında da uygulanır.

Türk Borçlar Kanunun 46. maddesinde bir kimsenin yetkisi olmadığı halde temsilci olarak bir hukuki işlem yapması halinde bu işlemin onandığı halde temsil olunanı bağlayacağı belirtilmekle, davacı vekilince 16/11/2020 Tarihli dilekçelerine ekli olarak ibraz edilen Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin....E. ve Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyalarında davacının ticari defterlerinde yaptırılan bilirkişi incelemeleri uyarınca düzenlenen bilirkişi raporları içeriklerinde; davaya konu 01/10/2018 tarihli 40.000 TL bedelli senedin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı şirket tarafından davalı Prokim adına düzenlenen başkaca senetlerinde ticari defterlere kayıt edildiği ve senet tanzimlerinden sonra davacı tarafından davalı Prokim'e EFT ve havale işlemlerinin yapıldığı,

iade faturalarının düzenlendiğinin kayıtlı olduğu bu itibarla davaya konu senedin davacının ticari defterlerine usulüne uygun kayıt edilmiş olması nedeni ile yetkisiz temsilci tarafından yapılan işleme icazet verildiğinin kabulünün gerektiği, davacının yetkisiz temsilci tarafından senedin düzenlenmesi nedeni ile borçlu olmadığına ilişkin iddiasının MK 2. Maddesine uygun olmadığı,

her ne kadar senet lehtarı ... tarafından mahkemece verilen karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmayıp, söz konusu davalı bakımından davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesi kararı kesinleşmiş ise de, senedin bedelsiz kaldığı yönündeki iddianın asıl borçluya ait şahsi defi niteliğinde olduğundan bedelsizliğe yönelik definin hamil olan üçüncü kişilere karşı ileri sürülemeyeceği, dosya kapsamına göre davalı ...'ın senedi iktisabında kötü niyetli olduğuna ilişkin somut delil bulunmadığı, davalı ...'ın söz konusu senedi satmış olduğu kumaşlara karşı dava dışı Güvence San ve Tic.

Şirketi yetkilisinden aldığını, sonrasında mal bedelinin ödenmesi üzerine senedi iade ettiğini belirttiği, senedin davalı ...'in ticari defterlerine işlenmemesinin kötü niyetin ispatı için yeterli olmadığı, aynı zamanda davalının senedin, mal bedelinin nakit olarak ödenmesi üzerine iade ettiğine ilişkin savunmasının da davalının ticari defterleri ile uyumlu olduğu, bu itibarla davalı ... bakımından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme davanın kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmüş, dosya kapsamı, delillerin toplanmış olması nazara alındığında belirtilen yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak, davalı ... hakkında mahkemece verilen kabul kararının kesinleşmiş olması nedeni ile kesinleşen hususlar bakımından tarafların kazanılmış hakları dikkate alınarak ve infazda tereddüt hasıl olmaması açısından kesinleşen hususlar aynen belirtilerek, davalı ...'ın savunmasında senedi aldığı Güvence Şirketi tarafından alacağının ödendiği,

alacağının kalmadığının belirtilmesi nedeni ile de şartları oluşmadığından davalı lehine tazminata hükmedilmeyerek dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza