Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/1252 K.2022/2019

Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/05/2022 tarih, 2022/122 Esas, 2022/1153 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında davalıya ait JCB markalı, 1992 model, 406913 şasi numaralı kepçenin müvekkiline satımı konusunda anlaşmaya varıldığını, karşılığında müvekkilinin davalıya 20.000 TL ve 38.000 TL bedelli olmak üzere çekle ödeme yapmış olmasına karşın davalının dava konusu kepçenin teslimini ve tescilini gerçekleştirilmediğini, davalı tarafın 60.000 TL aldığına ilişkin adi yazılı senedine dayalı olarak davalı aleyhine girişilen icra takibinin itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, dava konusu kepçenin müvekkilinin yetkilisi olduğu dava dışı Banplas Geri Dönüşüm..Ltd Şti’ne ait olup, müvekkilinin kepçe üzerinde tasarruf yetkisinin olmadığını, ayrıca aralarında satım sözleşmesi olmadığını, davacının müvekkilinin yetkilisi olduğu şirketle aralarında ticari ilişkinin olduğunu, davacının ödemelerin de bu şirketten satın almış olduğu konteynerlere karşılık verildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince, davanın tarafları gerçek kişiler hakkında tacir araştırması sonucunda, davalının dava dışı Banplas Geri Dönüşüm.. Ltd.Şti'nin şirket ortağı ve müdürü olduğu, kendisine ait şahıs işletmesinin bulunmadığı, davacının ise gerçek usulde vergi mükellefi olup, 01.01.2018 tarihinden itibaren 213 sayılı VUK 177.

Maddesinde belirtilen hadleri aştığı için bilanço esasına göre defter tutma mecburiyeti olan 1.Sınıf tüccar sayıldığının tespit edildiği, davanın mutlak ticari davalardan olmadığı, nisbi ticari davalar bakımından ise, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davalar ticari dava olarak sayıldığı, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli olmadığı, davalının şirket ortaklığı kendisine tek başına tacir sıfatı kazandırmadığı,

bu nedenlerle davanın nispi ticari dava olarak da değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine, görevli ve yetkili mahkemenin Balıkesir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; Türk Ticaret Kanunu m.19/2'de "Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır." denildiğinden Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğunu, kaldı ki, görevli mahkeme olarak Balıkesir Asliye Hukuk Mahkemesi gösterilmişse de, esasen Bandırma Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan kararın bu yönden de hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dosyasının tevzi edildiği Bandırma 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.11.2021 tarihli ve 2021/367 E., 2021/565 K. sayılı kararıyla davaya bakmakla Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesine görevli olduğundan mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, kararın kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği, istinafa konu asliye ticaret mahkemesinin kararında, yukarıda açıklanan gerekçeyle asliye hukuk mahkemesi görevli olduğundan karşı görevsizlik kararı verilmiş, bu karara karşı davacı vekilince süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda, davacı taraf davalıdan satın aldığı kepçe karşılığında davalıya ödeme yaptığını ancak satıma konu kepçenin teslimi ve sicilde devrinin gerçekleştirilmediğini iddia ederek alacağın tahsilini istediği, davada her iki taraf gerçek kişi olup, davacının tacir olduğu, davalının ise dava dışı Banplas Geri Dönüşüm.. Ltd.Şti'nin şirket ortağı ve yetkilisi olduğu, kendisine ait şahıs işletmesinin bulunmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1. Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir.

İlk derece mahkemesince yapılan araştırmada, davalının ticari işletmesi bulunduğuna ilişkin herhangi bir kayda ulaşılmadığı gibi taraflarında bu yönde bir iddiası da bulunmamaktadır. Davalının bir şirketin ortağı ve/veya yetkilisi olması başlı başına somut olayda davalıya tacir sıfatını kazandırmaz. Bunun yanı sıra Asliye Ticaret Mahkemesinin görevinin tayininde uyuşmazlığa konu mal ve/veya hizmetin türü ve ticari iş karinesi etkili değildir. Zira Türk Ticaret Kanunu ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir (Hukuk Genel Kurulunun 16/09/2015 tarih, 2014/1026 Esas ve 2015/1765 Karar).

Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin taraflardan yalnızca birinin ticari işletmesi ile ilgili olması halinde dahi davanın ticari dava olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Bunun yanı sıra eldeki dava, TTK'nın 4/1. maddesinin alt bentlerinde sayılan dava türlerinden de değildir. Bu haliyle uyuşmazlığın çözümünde, asliye hukuk mahkemesi görevli olduğundan ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararı yerinde ise de, Bandırma 1.Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken sehven Balıkesir Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararının verilmesi doğru olmadığından kararın bu yönden düzeltilmesi gerekmiştir.

Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK 353/1-b-2 md gereğince, düzeltilmesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalı · ... · Üye* · ... · e-imzalı · ... · Üye · ... · e-imzalı · ... · Katip · ... · e-imzalı