Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/1945 K.2023/1202

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/06/2022 tarih, 2021/816 Esas, 2022/678 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça, Bursa 9. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/9 D.İş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere, Bursa İli, Osmangazi İlçesi, Bağlarbaşı Mahallesi, Vatan Cad, No:19/A adresinde ruhsatsız ekmek üretiminin yapıldığını, tezgah üstünde ve ekmek selelerinde satılmaya hazır ekmeklerin dizildiğini belirterek , davalının haksız rekabet eden eylemleri nedeniyle karşı tarafın ruhsatsız ekmek üretme eyleminin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile haksız rekabet teşkil eden ekmek üretme eyleminin ve ekmek fırını izlemini veren tabela(levha) asma eyleminin menine,

ekmek üretim araçlarının ve makinelerin imhası ile yargılama giderleri ve tespit dosyasında yapılan masraflar ile birlikte ücreti vekaletin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Bağlarbaşı Mah. Vatan Cad. No:20 Osmangazi/BURSA adresindeki ... unvanlı iş yeri müvekkili davalı tarafından işletilmekte iken, dava tarihinden çok önce kapatıldığını, dava tarihi itibari ile söz konusu iş yeri ile davalının bir ilgisi kalmadığını, bu nedenle davalıya iş bu davanın yöneltilmesinin hukuki bir dayanağının bulunmadığını, davacı tarafın, yaptırdıkları tespitin üzerinden yedi aydan fazla bir süre geçtikten sonra başka hiçbir araştırma yapmadan görülmekte olan bu davayı açtığını,davalının tandır ekmeği ve unlu mamül üretmekten ibaret olan eyleminde fırıncı esnafına yönelik haksız rekabet teşkil edecek bir durum bulunmadığını, açılan davanın husumetten ve esastan reddini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, iddia, savunma, Bursa 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/9 D. İş sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatının olmamasına rağmen davalının ekmek üretiminde bulunduğu, davalının sübut bulan bu eyleminin 6102 sayılı TTK'nun 54 vd. maddelerinde düzenlenen haksız rekabeti oluşturduğu, davacının da buna ilişkin kabulü dikkate alınarak, davacının haksız rekabete yönelik davasının kabulü ile, davalının ruhsatsız ekmek üretme eyleminin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile, haksız rekabet teşkil eden ekmek üretme eyleminin ve ekmek fırını izlenimi veren tabela (levha) asma eyleminin menine, ekmek üretim araçlarının ve makinalarının imhasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Hükümde Vekalet ücreti olarak 100,00 TL'nin davalıdan alınmasına, yargılama gideri olarak ise 973,80 TL' nin davalıdan alınmasına karar verildiğini, ancak Vekalet ücreti olarak maktu vekalet ücreti olan 5.100,00 TL hükmedilmesi gerektiğini, yine tespit dosyasından yapılan yargılama giderinin dava dilekçesinde istenmesine rağmen bu yönde hüküm kurulmamasının da usule aykırı olduğunu,belirterek yerel mahkeme kararının vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden kaldırmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumet itirazının ilk derece mahkemesince değerlendirilmediğini ve bu konuda bir karar verilmediğini zira Bağlarbaşı Mah. Vatan Cad.

No:20 Osmangazi/BURSA adresindeki ... unvanlı iş yerinin müvekkili tarafından işletilmekte iken, yaptırılan tespitten kısa bir süre sonra 30.03.2021 tarihinde vergi mükellefiyetini sonlandırarak iş yerinden ayrıldığını, ve dava tarihinden çok önce kapatılmış olduğunu, davanın açılış tarihi itibari ile söz konusu iş yeri ile davalının bir ilgisi kalmadığını, müvekkiline iş bu davanın yöneltilmesinin hukuki bir dayanağının bulunmadığını, dosya içerisinde bulunan Vergi Dairesine ait kayıtlarla da bu hususun sabit olduğunu, davanın açıldığı 16.09.2021 tarihinde müvekkil davalının,

davacı Bursa Fırıncılar Odası üyelerine karşı haksız rekabet oluşturacak bir eyleminin bulunmadığını, Müvekkilinin ikametgahının dahi Ankarada olduğunu, Bu nedenle davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken kabulü yönünde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yine Bursa 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/9 D.İş sayılı dosyasında yer alan Bilirkişi Raporunun karara dayanak olarak alındığı ve tespitten yola çıkılarak söz konusu işyerinde ekmek ve ekmek çeşitlerinin üretildiği varsayımından hareketle karar verildiğini,

Oysa söz konusu raporu kabul etmediklerini ,söz konusu rapor ekindeki fotoğrafların işyerindeki raflarda bulunan ekmeklere ilişkin olduğunu ve Ekmek üretimine ilişkin fotoğraf bulunmadığını, İş yerinde tandır ekmeği ile unlu mamül çeşitlerinin üretimi yapıldığını ,bu eylemin de fırıncı esnafına yönelik haksız rekabet oluşturmadığını, ayrıca kararda işyerinde bulunan ekmek üretim araçlarının ve makinaların imhasına karar verilmsinin de usul ve yasaya uygun olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, haksız rekabetin tespit ve men'i, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhası talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı, davalının ruhsatsız olarak veya salt unlu mamüller ruhsatı ile üretim yaparak davacı oda üyeleri yönünden haksız rekabete neden olduğunu iddia ederek haksız rekabetin önlenmesi ve imha talebinde bulunmuştur.

Davalı ise işyerinde tespit yapıldıktan sonra dava açılmadan çok önce müvekkil davalının işyerini kapattığını, davacı Bursa Fırıncılar Odası üyelerine karşı haksız rekabet oluşturacak bir eyleminin bulunmadığını, kaldı ki işyerinde Ekmek üretimine ilişkin bir tespit bulunmadığını , tandır ekmeği ile unlu mamül çeşitlerinin üretimi yapıldığını , bu eylemin de fırıncı esnafına yönelik haksız rekabet oluşturmadığını, savunmuştur.

Bursa 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/9 D. İş sayılı dosyası kapsamında yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, keşfe konu olan Bağlarbaşı Mah. Vatan Cad. No:19 Osmangazi / BURSA adresinde yapılan tespitte; adreste ekmek ve ekmek çeşitlerinin üretildiği, mahkemece işyerinin hâlen faal olduğu, ve aktif üretim yapıldığının gözlendiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında Osmangazi Vergi dairesi Müdürlüğünün 24/09/2021 tarihli yazısı ile davalı Nazıme ÇELİK in Datirenin 25390807324 vergi numaralı (10:...) mükellefi olduğu, 16/10/2019-01/12/2019 tarihleri arasında Fırın Ürünleri İmalatı (Ekmek, Sade Pide, Simit Vb.

Dahil, Taze Pastane Ürünlerinin İmalatı Hariç) ve Belirli Bir Mala Tahsis Edilmiş Mağazalarda (Büfeler Dahil) Ekmek, Pasta Ve Unlu Mamullerin Perakende Ticareti (Ekmek, Bisküvi, Pasta, Çörek, Dondurma Külahı Vb.) faaliyetinden dolayı Nilüfer Vergi Dairesi, 01/12/2019-30/03/2021 tarihleri arasında aynı faaliyetlerden dolayı Dairenin mükellefi olduğu ancak 30/03/2021 tarihinde terk olduğunun, bildirildiği anlaşılmış ise de;

tespit tarihi itibariyle davalının faal olarak işyerini işlettiği ve ekmek üretip sattığı değişik iş dosyası ile sabit olduğundan, davalının dava tarihi itibariyle işyerinin faal olmadığını ileri sürerek , kendisine husumet yöneltilemeyeceği yönündeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Mahkemece; işyeri açma ve çalışma ruhsatının olmamasına rağmen davalının ekmek üretiminde bulunduğu, davalının sübut bulan bu eyleminin 6102 sayılı TTK'nun 54 vd. maddelerinde düzenlenen haksız rekabeti oluşturduğu, davacının da buna ilişkin kabulü dikkate alınarak, davacının haksız rekabete yönelik davasının kabulü ile, davalının ruhsatsız ekmek üretme eyleminin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile, haksız rekabet teşkil eden ekmek üretme eyleminin ve ekmek fırını izlenimi veren tabela (levha) asma eyleminin menine, ekmek üretim araçlarının ve makinalarının imhasına karar verilmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 54/2. maddesinde "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.", 55/1-e maddesinde ise "İş şartlarına uymamak; özellikle kanun veya sözleşmeyle, rakiplere de yüklenmiş olan veya bir meslek dalında veya çevrede olağan olan iş şartlarına uymayanlar dürüstlüğe aykırı davranmış olur." düzenlemeleri yer almaktadır.

Bursa 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/9 D. İş sayılı dosyası,bu dosya kapsamında yapılan tespitler ve alınan bilirkişi raporu ile ; adreste ekmek ve ekmek çeşitlerinin üretildiği, mahkemece işyerinin hâlen faal olduğu, ve aktif üretim yapıldığının görüldüğü, davacının ruhsatı olmadığı halde ekmek üretimi yapması ve davalının sübut bulan bu eyleminin 6102 sayılı TTK'nun 54 vd. maddelerinde düzenlenen haksız rekabeti oluşturduğunun kabulü gerekeceği , bu yönde mahkemece verilen kabul kararınında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ancak davalı uhdesinde bulunan ekmek üretim araçları ve makinalarının münhasıran haksız rekabet konusu olmaması, hukuka uygun başka işletmelerde kullanılmasının haksız rekabet teşkil etmeyeceğinin anlaşılması karşısında mahkemece araç ve makinaların imhasına karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu kısım yönünden kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2018/5318 E- 2019/6278 K, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016/10269 E, 2018/2857 K.) Davalı vekilinin bu yöndeki istinaf talebi yerinde görülmüştür.

Öte yandan, kabule göre de; davanın niteliği ve mahiyeti dikkate alınarak mahkemece vekalet ücretinin karar tarihindeki AAÜT gereğince maktu olarak belirlenmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile vekalet ücretinin eksik hükmedilmesi ve değişik iş dosyasında yapılan yargılama giderinin hükümde dikkate alınmaması doğru görülmemiş, davacı vekilinin bu yöne ilişkin isitinaf talebi yerinde görülmüştür.

Bu nedenlerle; davacı istinaf başvurusunun ve davalı istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabülüne, mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce dava hakkında HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır