Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/120 K.2023/293

İtiraz eden/borçlu vekili tarafından yukarıda belirtilen ek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili, 30/12/2018 keşide tarihli, 84.600 TL bedelli, 5474921 seri nolu çekin borçlu tarafından ödenmediğini ileri sürerek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, 16/12/2019 tarihli karar ile %20 teminat karşılığında borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine borca yetecek miktarda 83.000,00 TL tutarında ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden vekili, ...'nın itiraza konu çekte yetkili hamil olmadığını, lehtara ait ilk cironun ve onu takip eden tüm ciroların iptal edildiğini savunarak ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, ihtiyati haciz kararına itiraz üzerine duruşmalı yapılan inceleme neticesinde, 25/02/2020 tarihli ek karar ile çekte ihtiyati hacze itiraz edenin keşideci olup çeki düzenleyerek lehtara verildiği, lehtar ile çekteki diğer kişilerin imzalarının çizilerek iptal edildiği ve ihtiyati hacze itiraz edene verildiği anlaşılmakla her ne kadar ciroların çizildiği,

karşı tarafın meşru hamil olmadığı savunulmuş ise de itiraz eden tarafından imzalanarak çekin düzenlendiği ve ihtiyati haczedene verildiği sabit olup meşru hamil olmadığı konusunun menfi tespit ya da alacak davası sırasında değerlendirileceği, çekin kıymetli evrak vasfı yitirilmesi halinde dahi yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğundan çekin delil niteliği dikkate alınarak ihtiyati hacizde yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği gerekçesiyle, itirazın reddine karar verilmiştir.

Ek karara karşı, borçlu vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf talebinde bulunan borçlu vekili, somut olayda takip alacaklısının, çek arkasındaki ciro silsilesinde yer almadığını, çek hamilinin bankaya çeki ibrazından sonra takip yapana yapılmış geçerli bir ciro bulunmadığını, ayrıca lehtara ait olan ilk cironun iptal edilmiş ve söz konusu çekin bedelsiz kalmış olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Alacaklı vekili istinafa cevap dilekçesinde, takip dayanağı çekin lehdarının Bozek İnşaat Malzemeleri...AŞ olup takip konusu çeke karşılıksızdır kaşesi vurulduktan sonra lehtar tarafından çek bedelinin Yiğitler Makine Sanayi ve Ticaret AŞ'ye ödenerek çekin geri alındığını, daha sonra müvekkilinin lehtara çek karşılığında 83.000 TL ödeyerek alacağı temlik aldığını, taraflar arasında harici olarak temlik sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkilinin yetkili hamil olduğunu, karşı tarafın itiraz nedenlerinin İİK 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz nedenlerinden biri olmadığını belirterek istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Talep, İİK'nın 265.maddesi uyarınca ihtiyati hacze itirazın reddi kararının istinafına iilişkindir.

İlk derece mahkemesince borçlu vekilinin ihtiyati hacze itirazının reddine dair verilen ek karara karşı, borçlu vekili tarafından yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İhtiyati haciz talebine dayanak emre yazılı çekin, keşideci ... tarafından Bozek İnş. Tah. AŞ lehine keşide edildiği, 30/12/2018 keşide tarihli, 84.600 TL bedelli olduğu, çekin süresi içerisinde ibraz edildiği ancak karşılığının olmadığı, çekin arkasında yer alan tüm ciroların lehtar cirosu da olmak üzere iptal edildiği anlaşılmıştır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme İİK'nın 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır. Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir.

Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır. Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

Yine İİK'nın 265/1 hükmü uyarınca, borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Somut olayda ihtiyati haciz talebine dayanak çekin emre yazılı olduğu, lehtar cirosu da dahil olmak üzere tüm ciroların çizildiği bu suretle ihtiyati haciz talep eden alacaklının alacağını yaklaşık olarak ispat edemediği, istinafa cevap dilekçesinde belirtilen temlik sözleşmesinin dosyaya ibraz edilmediği nazara alındığında mahkemece itirazın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, itiraz eden borçlu vekilinin istinaf talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi ek kararının kaldırılarak itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına dair yeninden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

... · Ba