Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/159 K.2023/1809

...

VEKİLİ

Av. ... -...

DAVALI : HASIMSIZ

DAVANIN KONUSU

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 25/02/2022

KARAR TARİHİ : 16/11/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 22/11/2022

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih, ... Esas, ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

DAVACILARIN İDDİALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin 2013-2019 yıllarına kadar ... Metal-... adı altında, bu tarihten sonra ...Metal ve Plastik Mobilya Malzemeleri İnşaat Hayvancılık İthalat İhracat Sanayi ve Ltd. Şti adı altında işlerini yürüttüğünü, müvekkil adresinde 20/05/2022 tarihinde çıkan yangında; ...

Metal-...'a ait 2013-2019 yılları arasında, davacı şirkete ait 2019-2022 yıllarına ait gelir gider vergileri, SGK ve vergi tahakkukları, fiş, faturalar, yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defterinin çıkan yangından ve müdahale edilen sudan dolayı zayi olduğunu belirterek, 2013-2019 yılları arasında ... METAL-...

(V.N....) adı altında faaliyet gösteren müvekkiline ait eski firmanın ve de 2019'dan sonra ... ve Plastik Mobilya Malzemeleri İnşaat Hayvancılık İthalat İhracat Sanayi ve Ltd. Şti. adlı müvekkili firmanın gelir gider belgeleri, SGK ve vergi tahakkukları, fiş ve faturalar, yevmiye, defteri kebir, envanter defterinin zayi olduğunun ve zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; Davacı şirket yetkilisinin ticari evrakların iş yerinde meydana gelen yangın nedeniyle zayi olduğunu 21/05/2022 tarihinde İtfaiye Müdürlüğüne beyan ettiği, yangın raporunda bu beyanın yer aldığı, bu durumda davacının ticari defter, belge ve kayıtlarının iş yerindeki yangın nedeniyle zayi olduğunu, 21/05/2022 tarihinde öğrendiği 15 günlük dava açma hak düşürücü sürenin bu tarihten itibaren başladığı, davanın ise 18/08/2022 tarihinde açıldığı, bu durumda davanın ziyaının öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf talebinde bulunan davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkiline ait işyerinin 20/05/2022 tarihinde çıkan yangında kullanılamaz hale geldiğini, hangi evrakların zayi olduğunun yangın tarihinde müvekkilince bilinmediğini, müvekkilinin hangi evrakların zayi olduğunun tespiti bakımından itfaiye yangın raporunun alınmasını talep ederek, raporun çıkmasını beklediğini, raporun 16/08/2022 tarihinde tanzim edildiğini, rapor ile müvekkiline ait ticari defterlerin zayi olduğu tespit edildiğinden müvekkili tarafından söz konusu tarih itibariyle defterlerinin zayi olduğunu öğrendiğini, hayatın olağan akışı içerisinde yangının hemen sonrası hangi evrakların zayi olduğunun bilinemeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 82/7 maddesi gereğince, ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Somut olayda; davacılar vekilince "...l/Bursa" adresinde bulunan işyerinde 20/05/2022 tarihinde çıkan yangında ... Metal-...'a ait 2013-2019 yılları arası, davacı şirkete ait ise 2019 yılı sonrasına ait ticari defter ve kayıtların zayi olduğunu belirterek zayi belgesi talep edilmiştir.

6102 sayılı olay ve dava tarihinde yürürlükte bulunan (05 Temmuz 2022 Tarih 31887 Sayılı Resmi gazetede yayınlanan 01 Temmuz 2022 Tarihi 7417 Sayılı Yasanın 55. Maddesi ile değiştirilmeden önceki) TTK'nın 82/7 maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Mahkemece meydana gelen yangın nedeniyle davacı şirket yetkilisince ticari evrakların zayi olduğunun 21/05/2022 tarihinde İtfaiye Müdürlüğüne beyan edildiği, bu itibarla söz konusu tarihte yangın nedeni ile evrakların zayi olduğunun öğrenilmesi nedeni ile 15 günlük hak düşürücü sürenin dolduğu belirtilmiş ise de, itfaiye raporunda şirket yetkilisinin ad ve soyadının dolayısıyla kim tarafından beyanda bulunulduğuna ilişkin bir tespit/açıklama bulunmamaktadır.

Her ne kadar davacı tarafça istinaf dilekçesinde; itfaiye raporunun 16/08/2022 tarihinde düzenlendiği iddia edilmiş ise de, Rapor içeriğinde 06/06/2022 tarihi belirtilmiş olup, davacı tarafça dava dilekçesine ekli olarak ibraz edilen rapor üzerindeki 16/08/2022 tarihli kaşede sadece evrakın elektronik imza ile imzalandığının tastik edildiği belirtilmiştir. Bu itibarla davacının raporun 16/08/2022 tarihinde düzenlendiğine ilişkin iddiası Dairemizce yerinde görülmemiştir.

Ancak rapor içeriğinde beyanda bulunan şirket yetkilisinin kim olduğuna dair ve beyan tarihine ilişkin bir açıklama bulunmadığından mahkemece belirtilen gerekçe ve eksik inceleme ile hüküm tesisi yerinde görülmemiştir.

Bu itibarla mahkece, ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Müdürlüğünden yangına ilişkin dosyanın bir suretinin celbi ile, ilgili kolluk birimlerine ve Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak, yangın nedeni ile tahkikat yapılıp yapılmadığı sorularak, varsa belgelerin, alınan ifadelerin tamamının dosya içerisine alınmasından sonra davacı tarafın yangından ne zaman haberdar olduğunun kesin olarak tespiti ile hak düşürücü sürenin dolup dolmadığı değerlendirilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekir.

Açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın 6100 sayılı HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza