Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/2138 K.2023/1799

... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 14/08/2023 tarih, .../... Esas sayılı ara kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; ... İcra Müdürlüğünün .../...

Esas sayılı takip dosyası üzerinden dava dışı borçlu aleyhine yapılan takip kapsamında müvekkiline UETS üzerinden gönderilen haciz ihbarnamelerine itiraz edememesi sebebiyle yoktan yere borçlu hale getirildiğini, ancak galericilik faaliyetini yürüten müvekkilinin ihbarnamelerden haberinin olmadığını, banka hesabına uygulanan haciz sebebiyle takipten ve ihbarnamelerden haberdar olduğunu, müvekkilinin borçluya ve alacaklıya herhangi bir borcunun ve ticari ilişkisinin bulunmadığını, alacaklı ve borçluyu da ilk kez bu dosya ile gördüğünü ve bildiğini, bankadaki parasının haciz edildiğini,

borç miktarını aşacak şekilde mal varlığına haciz konulduğunu belirterek takibin öncelikle teminatsız aksi kanaatte teminat karşılığı durdurulmasına, durdurma talebinin reddi halinde icra veznesine girecek olan paranın alacaklıya ödenmemesine için ihtiyati tedbir verilmesini, dava neticesinde müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve davacının tazminat ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 19/07/2023 tarihli ara kararı ile; İİK'nun 72/3 maddesi kapsamında takip ve dava konusu alacağın %15'i tutarında nakdi teminatın ya da aynı tutarda kesin, süresiz, muteber bir banka teminat mektubunun sunulması halinde icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir uygulanmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesi ile; üçüncü haciz ihbarnamesinin 04/06/2023 tarihinde tebliğ edildiğini, dava tarihi itibariyle 15 günlük hak düşürücü süreninin geçtiğini, davacının takipte üçüncü kişi olduğunu, mahkemece tedbir kararı verilmesinde davacının hukuki yararının bulunmadığını, bu nedenle verilen tedbir kararının hukuka uygun olmadığını ileri sürerek tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece duruşmalı yapılan yargılama neticesinde; davacının davasını İİK. 72/3 maddesi uyarınca açtığı ve 19/07/2023 tarihli ara karar ile icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmişse de, davacının menfi tespit davasına konu icra takip dosyasının borçlusu olmadığı, 3. kişi vasfını haiz olduğu, İİK 72/3 maddesi uyarınca icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki tedbirin ancak takibin borçlusu tarafından istenebileceği göz önüne alındığında ihtiyati tedbir itirazın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; mahkemece yalnızca İİK'nın 72. maddesine göre tedbir talebini değerlendirilerek karar verilmesinin hatalı olduğunu, genel kanun maddelerine göre tedbirin değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkilinin takip borcunu icra veznesine yüzde on beş teminatı ise mahkeme veznesine yatırdığını, müvekkilinin takip borçlusu ile ticari ilişkisinin ve borcunun bulunmadığını, buna rağmen davalının haksız bir şekilde cebri icra yolu ile iddia ettiği alacağını tahsil etmeye çalışmasının TMK'nın 2. maddesine aykırı olduğunu, ihbarnamelere yönelik icra mahkemesine yapılan şikayetin ve ceza soruşturmasının neticesinin beklenilmesini, ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, üçüncü şahıs tarafından açılan menfi tespit istemine yönelik olup talep, ihtiyati tedbir kararının itiraz yolu ile kaldırılması istemine dairdir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davalının ihtiyati tedbire itirazın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyası üzerinden davalı tarafından dava dışı şirket aleyhine yapılan takip kapsamında davacıya gönderilen İİK'nın 89. maddesine dayalı haciz ihbarnameleri üzerine davacının, borcunun bulunmadığını ileri sürerek eldeki davayı açtığı, talep üzerine mahkemece icra veznesine yatacak para üzerine ödeme yasağı konulmak suretiyle tedbir kararı verildiği, akabinde davalı itirazı üzerine yapılan duruşmalı inceleme neticesinde tedbirin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK'nın 89/3 maddesinde "İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Öte yandan, İİK'nın 89/5. maddesi; "Üçüncü şahıs, kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle müddeti içinde haciz ihbarnamesine itiraz etmediği takdirde 65 inci madde hükmü uygulanır. (Değişik son cümle: 17/7/2003-4949/22 md.) Her hâlde üçüncü şahıs, borçlu ile kötü niyetli alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği malın iadesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.

Bu kapsamda davacı tarafça borçlu olunmadığına yönelik ileri sürülen vakıaların niteliği nazara alındığında somut olayda ihtiyati tedbir koşulların oluşmadığı, dolayısıyla İİK'nın 72/3 ve HMK'nın 389 ve devamı maddelerinin eldeki talep hakkında uygulanma imkanın bulunmadığı anlaşılmakla mahkemece itiraz üzerine verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.'nun 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza