Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/76 K.2023/1783

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... tarih, .....Esas, ..... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; ..... 20. İcra Müdürlüğünün ...../..... Esas sayılı dosyası üzerinden .......... 2. İcra Müdürlüğünün ...../..... Esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile müvekkili aleyhine takip yapıldığını, her iki takibin konusunun 18/02/2019 günlü, 55.000,00 TL miktarlı çek olduğunu, her iki takip şeklinde de haciz yolunun seçilmesi sebebiyle davalının hukuki yararının bulunmadığını, tahsilde tekerrür kaydının sonuca etkili olmayacağı, ikinci takibin mükerrer olduğunu belirterek ..... 20. İcra Müdürlüğünün ...../..... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibin iptali ile borçlu olmadıklarının tespitine, davalının kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin alacağına karşılık verilen ..... seri numaralı 55.000,00 TL bedelli çekin vadesi gelmeksizin alınan ihtiyati haciz kararı ile ilamsız takibe akabinde işbu çek ibraz edildikten ve vadesi geldikten sonra ise müvekkil şirket açısından herhangi bir hak kaybı olmaması ve çekin zamanaşımına uğramaması adına tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kambiyo senetlerine mahsus takip yoluyla icraya konulduğu, dolayısıyla her iki takip yolu farklı olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya kapsamı uyarınca; ..... 2. İcra Müdürlüğünün ...../..... Esas sayılı dosyasına yönelik ..... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...../..... Esası üzerinden görülmekte olan menfi tespit davasının bulunduğu, her iki davanın tarafları, hukuki sebebi ve konusu aynı olduğundan derdestlik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; dava dilekçesindeki olguları tekrarla her iki takibe konu alacak ve dayanak belgenin aynı olduğunu, ikinci takibin mükerrer olması sebebiyle davanın açıldığını yerel mahkemece dava konusunun yanlış anlaşılarak usul ve yasaya aykırı karar verildiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili istinafa karşı cevap dilekçesi ile; davaya ilişkin savunmayı tekrarla mükerrerlik iddiası ile takibin iptalinin genel mahkemede ileri sürülemeyeceğini belirterek istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava; mükerrer takip nedenine dayalı borçlu olunmadığının tespiti istemine yöneliktir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; 18/02/2019 keşide tarihli, ..... seri numaralı, 55.000,00 TL bedelli çekin önce ..... 2. İcra Müdürlüğünün ...../..... Esas sayılı dosyası üzerinden genel haciz yolu ile ilamsız icra takibine akabinde ise, ..... 20. İcra Müdürlüğünün ...../......... Esas sayılı dosyası üzerinden ..... 2. İcra Müdürlüğünün ...../..... Esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibine konu edilmiştir. Davacı ikinci takibin mükerrer ve derdestlik nedenine dayalı olarak eldeki davayı açmıştır.

İcra ve İflas Kanunu sistemimizde alacaklı tarafından aynı borçlu aleyhine, aynı alacaktan dolayı tek takip yapılması asıl olup, “tahsilde tekerrür olmamak” kaydı içerse bile aynı anda iki takip yapılabileceğine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 20.01.2023 tarih ve 2021/2 E. - 2023/1 K. sayılı kararı ile; derdestliğin takip şartı olduğu, derdest bir takip varken aynı alacak ile ilgili aynı taraflar arasında ikinci bir takip yapmakta, alacaklının hukuki yararı bulunmadığı gerekçelerine dayanılarak, aynı anda hem kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip hem de rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılamayacağı yönünde içtihatların birleştirilmesine karar verilmiştir.

Böylece, aynı alacak için değişik takip yollarına başvurulmasında yasal engel bulunmadığından yola çıkılarak, mevcut bir icra takibi devam ederken, alacaklının “tahsilde tekerrür etmeme kaydıyla” aynı alacak için, aynı borçluya, yeni bir icra takibi başlatmasında mükerrerliğin oluşmadığı görüşünün, söz konusu içtihadı birleştirme kararı karşısında uygulama kabiliyeti de kalmamıştır.

Bu cümleden olmak üzere; icra takibinde derdestlik için takip türlerinin aynı olmasının gerekmediğinin de kabulü gerekir.

Eldeki davaya konu icra takibi ile ..... 2. İcra Müdürlüğünün ...../..... Esas sayılı takip dosyalarının aynı çeke dayalı olup ikinci takip mükerrer niteliktedir. Öte yandan, davalı tarafından yapılan ilk takibe itiraz edilmediğinden genel haciz yolu ile yapılan takip kesinleşmiştir. Bu halde, davalının aynı dayanak belgeye dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapmasında korunması gereken hukuki menfaati de yoktur.

Ayrıca mükerrer takip nedenli menfi tespit davası açılması ve neticesinde mükerrerlik nedeniyle takip dosyasından borçlu olunmadığının tespiti hükmünün tesisinde yasal engel olmadığından icra mahkemesine şikayet başvurusu yerine mükerrerlik istemli menfi tespit davasının açılması da mümkündür. (Emsal Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 22/06/2010 tarih, 2009/12528 Esas, 2010/7866 Karar sayılı ilamı)

Bu sebeplerle, mahkemece ikinci takibin mükerrer olması sebebiyle davanın kabulüne, davalı takipte haksız ise de kötüniyetli olduğu ispat edilmediğinden tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken dava konusunda hata yapılarak yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle; davacı istinaf başvurusunun kabulüne, yerel mahkemenin kararının davacı lehine kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

..... · Başkan · ... · e-imza · ..... · Üye · ... · e-imza · ..... · Üye · ... · e-imza · ..... · Katip · ... · e-imza