Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/971 K.2023/2046

Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/03/2023 tarih, ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin hamili olduğu 5 adet senedin kaybolduğunu, senetlerin müvekkilinin boşanma aşamasında olduğu... tarafından alındığını kanaatinde olduklarını, bu durumun 05/12/2022 tarihli şikayet başvurusunda belirtildiğini belirterek müvekkilinin rızası hilafına kaybolan senetlerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dava dilekçesi ve ekinde sunulan 05/12/2022 tarihli şikayet dilekçesi içeriği uyarınca senetlerin davacının boşanma aşamasında olduğu eşi ...da olduğunun belirtildiği, dolayısıyla senetlerin zayi olmadığının davacı beyanı ile sabit olduğu, davadan sonra senetlerin kaybolduğuna dair Savcılık nezdinde yapılan şikayet başvurusunun mahkeme ara kararına göre delil sunma gayesini taşıdığı, davacının HMK'nın 29. maddesine aykırı davrandığı, senet örneklerine göre davacının senetlerde lehtar olduğu son cirantanın ... olarak görüldüğü, bu haliyle davacının senetlerin yetkili hamili olmaması ve senetlerin kimde olduğunun bilinmesi karşısında davacının iptal davası açma hakkı bulunmadığı gerekçesi ile dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; yerel mahkemece duruşma açılmadan karar verilmesinin savunma hakkını kısıtlar nitelikte olduğunu, senetlerde lehtar olan müvekkilinin cirosunun bulunmadığını ciro zinciri kopuk olduğundan ...'ın son hamil olmadığını, müvekkilinin eşi ile mal ayrılığı sözleşmesinin bulunduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava; 6102 sayılı TTK md.778/1-ı yollamasıyla TTK. md.757 vd. uyarınca bononun zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; davacı lehtar olarak yer aldığı senetlerin boşanma aşamasında olduğu eşi ... tarafından alındığı kanaatinde olduklarını belirterek senetlerin kaybolduğundan bahisle iptaline karar verilmesini talep etmiş, dava dilekçesi ekinde sunulan davacı ifade tutanağında ...'da senetlerinin olduğunu beyan etmiştir.

Talebe konu senetlerde davacının lehtar olarak yer aldığı, senetlerin arka kısmında kefil kaydı ile imza atanlar sonrasında ... cirosunun bulunduğu, dava açıldıktan sonra yapılan suç duyurusuna ilişkin ifade tutanağında senetlerin kaybolduğunun davacı tarafından beyan edildiği görülmektedir.

Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali talebi, çekişmesiz yargı işi olup HMK'nın 385. maddesi uyarınca basit usule tabidir. Dava, basit usule tabi olmakla, HMK'nın 320/1. maddesi uyarınca duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün ise de bunun için hukuki dinlenilme hakkının tam olarak sağlanmış olması ve müphem noktaların açıklığa kavuşmuş olması gerekir.

HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkı, açıklama ve ispat hakkını ve mahkemenin bu açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini de kapsar. Diğer yandan HMK'nın 31. maddesinde, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu olduğu durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili hususların bulunması halinde, hakimin taraflardan açıklama isteyebileceği, soru sorabileceği ve delil sunmalarını isteyebileceği düzenlenmiştir. Davacıya taleplerini açıklama fırsatı verilmeden sonuca gidilmesi, hukuki dinlenilme hakkını ihlal eder niteliktedir.

Bu durumda, yerel mahkemece yapılması gereken, duruşma açılarak talep konusu senetlere yönelik ileri sürülen olgulardaki belirsizlik ve çelişki içeren hususlar ile zayi oluş şekli ile ilgili açıklama ve deliller davacıdan sorularak gerekli eksik belge ve deliller toplandıktan sonra talep hakkında bir karar vermekten ibarettir.

Açıklanan bu nedenlerle; davacı istinaf başvurusunun kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi gönderilmesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza